Jak leczyć miażdżycę?

Miażdżyca jest przewlekłą chorobą, która polega na gromadzeniu się w błonie wewnętrznej tętnic cholesterolu oraz innych lipidów, przez co zwęża się ich światło. Konsekwencje miażdżycy mogą być bardzo poważne, a należą do nich m.in. zawał serca, udar mózgu, a nawet amputacja nogi, na skutek martwicy spowodowanej niedokrwieniem kończyny po zatorowaniu naczynia krwionośnego. Nie należy zatem nigdy lekceważyć już pierwszych objawów tej choroby, tylko zastosować odpowiednie leczenie. Jak więc można leczyć miażdżycę?

Dlaczego należy leczyć miażdżycę?

Dopóki mamy zdrowe tętnice, nasza krew dociera do wszystkich tkanek bez problemu. Jednak niestety wraz z wiekiem naczynia zaczynają twardnieć, a na ścianach tętnic zaczyna odkładać się tłuszcz.
Frakcja LDL cholesterolu odkłada się na ścianach tętnic w postaci blaszki miażdżycowej. Powodują one, że naczynia ulegają zwężeniu i usztywnieniu. Najczęściej blaszki miażdżycowe pojawiają się na tętnicy:
  • sercowej,
  • szyjnej.
Powstanie blaszek powoduje, że krew ma trudności z przedostaniem się do tkanek, a to przyczynia się do tego, że nasze serce zaczyna coraz bardziej intensywnie pracować. Mięsień rozrasta się, a w związku z tym potrzebuje więcej krwi, która nie może przedostać się przez złogi powstałe na tętnicach. Powoduje to, że pojawiają się niedotlenienie serca i ból w klatce piersiowej.
Do zawału serca dochodzi, kiedy złogi zajmują więcej niż połowę przekroju naczynia. Naczynia wtedy pękają, a tworzące się skrzepy, które odrywają się i płyną z krwią, powodują:

Profilaktyka i leczenie miażdżycy

Miażdżycę można wykryć za pomocą USG, ale tylko wtedy, gdy jest bardzo dużo blaszek miażdżycowych. Również tomografia komputerowa i koronarografia naczyń wieńcowych mogą wykryć miażdżycę. Zawsze jednak trzeba pamiętać, aby badać sobie poziom cholesterolu. Jego poziom zależy od wielu czynników, np. od wieku, stanu zdrowia. W Europie przyjęto, że poziom cholesterolu we krwi dorosłego człowieka nie powinien być wyższy niż 200 mg/dl. W przeciwnym przypadku należy wykonać badania frakcji cholesterolu (LDL i HDL) i stężenia triglicerydów.
Do obniżenia cholesterolu używa się odpowiednich leków, które podnoszą poziom dobrego cholesterolu oraz obniżają poziom złego cholesterolu. W leczeniu farmakologicznym miażdżycy stosowane są żywice jonowymienne, statyny, fibraty czy pochodne kwasu nikotynowego. Żywice jonowymienne wiążą kwasy żółciowe, w wyniku czego organizm musi syntetyzować je na nowo z cholesterolu, przez co jego poziom zmniejsza się. W przypadku stosowania także innych leków, żywice należy przyjąć na godzinę przed nimi. Statyny są to inhibitory HMG-CoA reduktazy – enzymu biorącego udział w syntezie cholesterolu w organizmie. Wykazują także działanie plejotropowe, tzn. zmniejszają już istniejące zmiany miażdżycowe. Mają jednak pewne działanie niepożądane, ponieważ mogą uszkadzać mięśnie oraz wątrobę. Fibraty to leki mające złożony mechanizm działania, ale głównie obniżają poziom triglicerydów oraz cholesterolu. Często stosowane są z żywicami jonowymiennymi. Nie wolno jednak ich stosować ze statynami, ponieważ zwiększa się ryzyko uszkodzenia mięśni szkieletowych. Pomocniczo stosowane są także inne grupy leków.

Do innych metod walki z miażdżycą należą:
  • Balonikowanie – polega na wprowadzeniu cewki do tętnicy. W miejscu największego zwężenia specjalny balonik zwiększa swoją objętość i kruszy złogi cholesterolu. Okruchy wyciąga się na zewnątrz, dzięki czemu tętnica ulega rozszerzeniu.
  • Stenty – umieszcza się je w tętnicy, dzięki czemu nie zarasta ona na nowo złogami.
  • By-passy – tzw. pomostowanie. Polega na pobraniu zdrowej żyły od pacjenta i wszyciu pomiędzy „przeszkodę”, co powoduje, że krew płynie swobodnie.
Badania mogą nas uchronić przed zawałem czy udarem. Dieta w miażdżycy jest bardzo ważna – może ona zapobiec dalszemu rozwojowi miażdżycy.

Przypisy
Mandecki T. Kardiologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-2912-0
Skoczyńska A., Patogeneza miażdżycy, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-60290-02-4
Urban M. Miażdżyca u dzieci i młodzieży, Cornetis, Wrocław 2007, ISBN 83-919540-3-X

Artykuły Miażdżyca

Łatwo się męczysz? Masz coraz częściej zadyszkę, wchodząc po schodach? Bolą cię łydki nawet po krótkim spacerze? Uważaj – to może być miażdżyca. Przez długi czas nie daje żadnych objawów. Te ...

Wewnątrznaczyniowe poszerzenie tętnicy, które jest przeprowadzane na tętnicach biodrowych, udowych, nerkowych i podobojczykowych nazywane jest zabiegiem balonikowania. Inna nazwa to angioplastyka balonowa. Taką technikę leczenia można także stosować w przypadku aorty. Wskazaniem są również zwężenia spowodowane miażdżycą.<br />
<br />
Zabieg polega na zastosowaniu cewnika, który wprowadza się do tętnicy np. pachowej, a w następnej kolejności przesuwa w miejsce zwężenia i tam poprzez jego rozprężenie dokonuje się jego rozszerzenia. Taki zabieg wiąże się jednak z pewnymi powikłaniami. Skutki uboczne obserwuje się u 5-10% pacjentów. Choć balonikowanie nie jest zbyt inwazyjną metodą to dolegliwości, jakie mogą się po nim pojawić to: powstanie krwiaków, rozwarstwienie ściany tętnicy, skurcz tętnicy, a także zakrzepy i zatory obwodowe. Do tego należy pamiętać, że mogą wystąpić nawroty zwężenia. Aby im zapobiec stosuje się często stenty wewnątrznaczyniowe.<br />
<br />
Dlaczego dzieje się tak, że pacjenci często proszę lekarzy o wykonanie takiego zabiegu?

Czujesz, że ziębną Ci palce lub cała stopa? Masz wysoki poziom złego cholesterolu ? To może być niedokrwienie kończyn dolnych, a jego przyczyną w 98% jest miażdżyca. Nie lekceważ tych objawów, ...

Choroby serca są przyczyną aż 50% zgonów w naszym kraju. Statystyki dowodzą, że u ponad 150 000 osób zauważono zawał serca; liczba ta nieustannie rośnie. Dolegliwości związane z układem krążenia są spowodowane przez szybkie tempo życia, nieustanny stres, brak czasu na zdrowe posiłki oraz nieleczone choroby, które prowadzą do niedokrwienia serca.<br />
<br />
Zawał serca to rodzaj martwicy części komórek mięśnia sercowego, która powstaje w wyniku ogniskowego niedokrwienia. Występuje najczęściej u osób z chorobą wieńcową. Może mieć charakter pełnościenny, gdy martwica mięśnia obejmuje całą ścianę od wsierdzia, aż do osierdzia serca, oraz niepełnościenny. Bardzo rzadko zawał serca ma charakter rozsianych ognisk tkanki martwiczej.<br />
<br />
Czynniki sprzyjające zawałowi serca to przede wszystkim permanentne przepracowanie, brak wypoczynku oraz intensywne emocje. Większą zachorowalność na dolegliwości układu krążenia odnotowano u osób, które chorują na cukrzycę, są otyłe i mają wysoki poziom „złego cholesterolu” we krwi.<br />
<br />
Bezpośrednio do zawału serca dochodzi w wyniku pęknięcia lub krwotoku tętnic wieńcowych serca oraz zakrzepu śródnaczyniowego. Diagnostyka zawału opiera się na stwierdzeniu powyższych objawów oraz zastosowaniu badań dodatkowych.

Pytania do eksperta

Nerwowość i agresja u chorego na miażdżycę

Mój tata mówi do siebie tak głośno, że nie zwraca uwagi na otoczenie. W tych wypowiedziach ciągle odgraża się mamie. Bierze leki na miażdżycę, ciśnienie, insulinę. Jest bardzo nerwowy, co mamy z tym zrobić, do jakiego lekarza się udać, gdzie szukać pomocy? (Miażdżyca)
Odpowiada: mgr Arleta Balcerek

Stentowanie tętnicy udowej lewej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Zwapnienia aorty i tętnic biodrowych

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Skrzeplina po stentowaniu lewej tętnicy wspólnej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Zwężenie światła tętnic szyjnych a praca mózgu

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »