Leki przeciwlękowe

Leki przeciwlękowe określa się zamiennie jako leki anksjolityczne, anksjolityki lub trankwilizatory. Ich działanie polega na redukcji uczucia lęku, niepokoju i napięcia psychicznego oraz objawów somatycznych, które towarzyszą tym stanom. Stosuje się je w leczeniu depresji i rożnych zaburzeń nerwicowych, np. nerwicy natręctw, fobii specyficznych, agorafobii, fobii społecznych. Większość ansjolityków wykazuje również działanie nasenne i uspokajające. Najbardziej znane leki przeciwlękowe to benzodiazepiny i barbiturany.

Spis treści:
  1. 1. Rodzaje leków przeciwlękowych
  2. 2. Skutki uboczne leków przeciwlękowych

1. Rodzaje leków przeciwlękowych

Aby zredukować stres i stłumić lęk związany z codziennymi kłopotami, niezliczone rzesze ludzi na całym świecie biorą leki przeciwlękowe – barbiturany lub benzodiazepiny. Barbiturany to pochodne kwasu barbiturowego, które działają tłumiąco na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), a więc uspokajają i odprężają. Mogą być jednak niebezpieczne, jeśli są przyjmowane w zbyt dużych ilościach lub w połączeniu z alkoholem. Duże dawki barbituranów mogą powodować: utratę koordynacji ruchowej, silną senność, zlewanie się mowy, przyćmienie świadomości, a nawet halucynacje.

W odróżnieniu od barbituranów, benzodiazepiny działają poprzez zwiększenie aktywności neuroprzekaźnika o nazwie kwas aminomasłowy GABA, zmniejszając tym samym aktywność w okolicach mózgu bardziej specyficznie związanych z lękiem. Benzodiazepiny nazywa się czasami małymi trankwilizatorami. Działają one przeciwlękowo, uspokajająco, nasennie i przeciwdrgawkowo. Generalnie uważa się, że leki z grupy benzodiazepin są bezpieczniejsze niż barbiturany, ale i one mogą wywoływać zjawisko tolerancji, uzależnienie fizyczne i psychiczne od zażywanego środka.

2. Skutki uboczne leków przeciwlękowych

Wielu psychologów uważa, że leki przeciwlękowe, podobnie jak antydepresanty, są zbyt często przepisywane na problemy, którym ludzie powinni raczej stawiać czoła niż je maskować za pomocą substancji chemicznych. Niemniej jednak leki anksjolityczne mogą być pomocne w radzeniu sobie ze specyficznymi sytuacjami, takimi jak lęk przed operacją. Oto kilka ostrzeżeń, o których należy pamiętać, zażywając środki przeciwlękowe:

  • barbiturany i benzodiazepiny używane przez długi czas mogą uzależniać fizycznie i psychicznie;
  • w związku ze swoim silnym wpływem na mózg leki anksjolityczne nie powinny być przyjmowane, aby przynieść ulgę w lękach, które są częścią zwykłych stresów dnia codziennego;
  • ponieważ leki przeciwlękowe uspokajają pewne części centralnego układu nerwowego, mogą osłabiać zdolność do kierowania pojazdami i innymi urządzeniami lub do wykonywania zadań wymagających dużej mobilizacji i refleksu;
  • używane w przypadku skrajnego lęku, trankwilizatory nie powinny być przyjmowane przez okres dłuższy niż kilka dni. Jeśli stosuje się je dłużej, to lekarz powinien stopniowo zmniejszać dawkę. Nagłe przerwanie stosowania leku może doprowadzić do objawów abstynencyjnych, takich jak drgawki, wstrząs, skurcze brzucha i mięśni;
  • w połączeniu z alkoholem, również działającym depresyjnie na OUN, lub z tabletkami nasennymi, leki przeciwlękowe mogą doprowadzić do utraty świadomości, a nawet śmierci.

Warto pamiętać, że działanie przeciwlękowe wykazują też niektóre antydepresanty, które stosuje się w leczeniu napadów paniki, agorafobii i zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych. Ponieważ problemy mogą wynikać z niskiego poziomu serotoniny, skuteczniejsze mogą być leki z grupy SSRI – selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny. Czasem jednak farmakologia nie wystarcza i trzeba ją wspierać metodami psychoterapeutycznymi.

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., (red.), Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3388-8.
  • Zimbardo P.G., Johnson R.L., McCann V., Psychologia. Kluczowe koncepcje. Psychologia osobowości, PWN, Warszawa 2010, ISBN 978-83-01-16396-9.
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
0

Komentarze (2)

Wyloguj
~anonim
~anonim

Hmm..jestem lekarzem i uważam, że ten artykuł reprezentuje sobą bardzo niski poziom, a autorka nie bardzo orientuje się w temacie...Jak można napisać, że (cytuje)'Aby zredukować stres i stłumić lęk związany z codziennymi kłopotami, niezliczone rzesze ludzi na całym świecie biorą leki przeciwlękowe – barbiturany lub benzodiazepiny'???Tak silnych leków nie stosuje się, by stłumić stres związany w codziennymi kłopotami...te leki to ostateczność u osób z silnymi zaburzeniami lękowymi, utrudniającymi codzienne funkcjonowanie! (nie mówiąc już o tym, że barbituranów w leczeniu anksjolitycznym praktycznie już nie używamy...). Ja czytając ten artykuł śmiałam się, ale co będzie, gdy 'laik' po przeczytaniu tego tekstu stwierdzi, że barbiturany to świetny sposób na radzenie sobie ze stresem? Redakcja powinna zadbać o lepszą weryfikację merytoryczną tekstów...

Odpowiedz
~Kamila Krocz
~Kamila Krocz

@anonim, zdaję sobie sprawę, że leki przeciwlękowe to obszerna grupa leków, do której zaliczają się m.in. barbiturany i benzodiazepiny. Owszem, jestem tylko psychologiem, nie psychiatrą, więc moja wiedza na temat leków jest podstawowa. Niemniej jednak orientuję się w temacie ;) Być może Ty jako lekarz wiesz znacznie więcej niż ja. Słowa, które Cię tak bardzo zdziwiły, że aż je zacytowałaś: „Aby zredukować stres i stłumić lęk związany z codziennymi kłopotami, niezliczone rzesze ludzi na całym świecie biorą leki przeciwlękowe – barbiturany lub benzodiazepiny” pochodzą z książki Zimbardo, którą podałam niżej w bibliografii. Być może u nas w Polsce nie jest to jeszcze tak nasilone zjawisko, ale w Ameryce nawet małym dzieciom przepisuje się silne leki psychotropowe. U nich jest to wręcz plaga! Masz absolutną rację, twierdząc, że to są silne leki, których nie powinno się stosować w celu radzenia sobie z codziennymi problemami, dlatego w innym miejscu napisałam: „Wielu psychologów uważa, że leki przeciwlękowe, podobnie jak antydepresanty, są zbyt często przepisywane na problemy, którym ludzie powinni raczej stawiać czoła niż je maskować za pomocą substancji chemicznych”. Na szczęście barbiturany są stosowane coraz rzadziej ze względu na wiele skutków niepożądanych. Wieloletnie stosowanie tych środków prowadzi bowiem do zaburzeń neurologicznych, zaburzeń hormonalnych, zaburzeń układu krążenia i oddechowego oraz chorób psychicznych, łącznie z zespołem otępiennym. Nadużywanie barbituranów i BDZ uprawdopodabnia wizję, że psychiatrom przyszłoby leczyć nie tylko zaburzenia lękowe czy zaburzenia nastroju, ale skutki farmakoterapii – zażywania barbituranów i benzodiazepin – skutkujące uzależnieniem. Myślę jednak, że trochę przesadzasz, twierdząc, że ludzie po przeczytaniu artykułu mogą wyjść z założenia, że barbiturany to świetny sposób na radzenie sobie ze stresem. Nikt w aptece nie da im barbituranów bez recepty. Poza tym, w drugiej części artykułu wymieniono skutki zażywania leków przeciwlękowych i zamieszczono ostrzeżenia, np. „w związku ze swoim silnym wpływem na mózg leki anksjolityczne nie powinny być przyjmowane, aby przynieść ulgę w lękach, które są częścią zwykłych stresów dnia codziennego”. Pozdrawiam i dzięki za głos w dyskusji!

Odpowiedz

Porady ekspertów

Czy to depresja, czy jednak nerwica?

Witam! Mój problem trwa ok 4 lat. Początkowo rozpoczęło się od braku sił, ogólnie...

mgr Kamila Krocz Porady udziela mgr Kamila Krocz psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego oraz warsztatów z doradztwa zawodowego i komunikacji międzypłciowej.
Czy ona jest pod wpływem narkotyku?

Moja koleżanka z klasy normalnie się zachowywała, dopóki nie jej nowy znajomy, z którym...

mgr Paulina Stolorz Porady udziela mgr Paulina Stolorz mgr psychologii klinicznej, psychoterapeuta.
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

pokaż 5 następnych

Artykuły Nerwica i lęki

Nerwica i lęki Załamanie nerwowe

Osoby, które nie radzą sobie w szczególnie trudnych życiowo sytuacjach mówią często, że przechodzą załamanie nerwowe. W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 nie ma jednostki chorobowej o...

Nerwica i lęki Neurastenia

Neurastenia to choroba z grupy zaburzeń lękowych, która znajduje się w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F48 – inne zaburzenia nerwicowe. Neurastenię można określić inaczej jako...

Ostra reakcja na stres
Nerwica i lęki Ostra reakcja na stres

Strestowarzyszy nam od momentu narodzin do śmierci. Nie można go uniknąć. Czasami jednak trudne sytuacje życiowe znacznie przekraczają zdolności adaptacyjne jednostki i jej wrażliwość na frustracje. W przypadku wyjątkowo silnych stresorów może...

Zaburzenia adaptacyjne
Nerwica i lęki Zaburzenia adaptacyjne

Zaburzenia adaptacyjne to rodzaj zaburzeń nerwicowych, które zostały umieszczone w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych pod kodem F43.2. Zaburzenia adaptacyjne pojawiają się w następstwie stresującego wydarzenia...

Nerwica i lęki Dysmorfofobia

Skany mózgu pokazały różnice w reakcji mózgu osób cierpiących na dysmorfofobię (ang. Body Dysmorphic Disorder, BDD), gdy zostały im pokazane zdjęcia ich samych. Dysmorfofobia jest zaburzeniem psychicznym, które sprawia,...

Zaburzenia lękowe u dzieci
Nerwica i lęki Zaburzenia lękowe u dzieci

Strach i lęk – często używamy tych słów zamiennie, nie zwracając uwagi na to, że choć ich znaczenie jest zbliżone, to jednak nie takie samo. Strach czujemy przed dużym, warczącym na nas psem czy okropnym, wielkim, włochatym pająkiem. Przyczyn...

Nerwica i lęki Leczenie lęków

Każdy z nas czegoś się boi. Jedni mają lęk wysokości, inni boją się pająków (arachnofobia), a jeszcze inni – małych pomieszczeń (klaustrofobia). Lęk definiowany jest jako negatywny stan emocjonalny, pojawiający się w sytuacji zagrożenia. Lęk...

Co to jest nerwica natręctw?
Nerwica i lęki Co to jest nerwica natręctw?

Nerwica natręctw, czyli zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, charakteryzuje się występowaniem natrętnych myśli – obsesji (stąd nazwa nerwica natręctw myślowych) i czynności (kompulsji), którym nieodłącznie towarzyszy lęk. W przebiegu nerwicy...

Gry komputerowe wyleczą nas z lęków
Nerwica i lęki Gry komputerowe wyleczą nas z lęków

Stres i presja, jakim jesteśmy poddawani każdego dnia, często ujawniają się w postaci różnorodnych lęków i nerwic. Leczy się je przeważnie psychoterapią, lub, w bardziej zaawansowanych przypadkach, farmakologicznie. Nowatorskie metody...

Nerwica i lęki Lęk przed lataniem

Lęk przed lataniem, czyli awiofobia, to paraliżujący strach, który uniemożliwia niektórym odbycie podróży samolotem. Latanie staje się coraz bardziej popularnym środkiem transportu, a dla niektórych nawet pasją i o wiele...

Nerwica i lęki Strach przed pająkami

Większość ludzi nie przepada za widokiem pająka na ścianie, obawia się skorpionów albo włochatych ptaszników. Ich reakcje wydają się być zupełnie normalne. Mało kto raduje się w sytuacji, kiedy za kołnierz wpada mu pająk czy jakiś inny owad.

Nerwica i lęki Co to jest klaustrofobia?

Klaustrofobia to jeden z rodzajów fobii specyficznych. Manifestuje się w postaci irracjonalnego lęku przed przebywaniem w małych, ciasnych pomieszczeniach. Klaustrofobia stanowi przeciwieństwo agorafobii – patologicznego lęku przed otwartymi...

Nerwica i lęki Zoofobia

Istnieje wiele rodzajów fobii. Pojawiają się nawet doniesienia o tak niezwykłych zaburzeniach lękowych, jak strach przed kwiatami (antofobia), przed liczbą „13” (triskaidekafobia) czy śniegiem (blanchofobia). Jednak do najbardziej...

Nerwica i lęki Lęk przed ciemnością

Lęk przed ciemnością należy do głównych lęków małych dzieci. Jest to lęk rozwojowy, z którego z czasem dziecko wyrasta i uczy się zasypiać bez konieczności palenia światła w pokoju przez całą noc. Niestety, niektórym lęk przed...

Ćwiczenia chronią przed paniką
Nerwica i lęki Ćwiczenia chronią przed paniką

Niektórzy ludzie wpadają w przerażenie w momencie, gdy pod wpływem stresu, kofeiny lub nawet ćwiczeń mocniej uderza im serce, mają zawroty głowy, ból brzucha, mokre dłonie lub brakuje im tchu. Właśnie u osób z takim zaburzeniem...

Nerwica i lęki Zespół Briqueta

Zespół Briqueta to dawna nazwa zaburzeń somatyzacyjnych. Zespół ten należy do zaburzeń nerwicowych występujących pod postacią somatyczną (ang. somatoform disorder), które zostały ujęte w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i...

Nerwica i lęki Psychalgia

Psychalgia to somatoformiczne zaburzenia bólowe (ang. somatoform pain disorder) albo inaczej bóle psychogenne. Występujące objawy bólowe nie dają się wyjaśnić, niestety, przyczynami somatycznymi i nie znajdują odzwierciedlenia w...

Nerwica i lęki Lęk separacyjny

Lęk separacyjny pojawia się u dzieci w okolicach ósmego miesiąca życia. Niemowlęta reagują niepokojem w sytuacji rozłąki z matką, która stanowi dla nich „przedłużenie” własnej osoby. Małe dzieci myślą, że istnieją tylko dzięki...

Nerwica i lęki Zaburzenia dysocjacyjne

Zaburzenia świadomości kojarzone są głównie z dziwnymi zachowaniami z pogranicza opętania, transu i histerii... Dysocjacja i konwersja należą do jednych z najostrzejszych mechanizmów obronnych w nerwicy. Człowiek popada w nie, gdy nie radzi...

Napad lęku
Nerwica i lęki Napad lęku

Zaburzenia lękowe są często występującymi dolegliwościami psychicznymi. Objawiają się pod różnymi postaciami, dezorganizującymi życie chorego. Wystąpienie u człowieka nerwicy wpływa na zmiany funkcji poznawczych, emocji oraz pojawienie się...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij