Mastektomia prewencyjna

Lek. Tomasz Makos
Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Mastektomia prewencyjna to operacyjne usuniecie jednej lub obu piersi, by zminimalizować ryzyko wystąpienia raka piersi. Prewencyjna mastektomia może obejmować całkowitą mastektomię lub mastektomię tkanki podskórnej. W przypadku całkowitej amputacji piersi lekarz usuwa całą pierś wraz z brodawką. W podskórnej mastektomii lekarz usuwa tkankę piersi, ale brodawka pozostaje nienaruszona. Lekarze najczęściej zalecają całkowitą mastektomię, ponieważ usuwa ona więcej tkanki. Całkowita mastektomia zapewnia największą ochronę przed rozwinięciem raka w pozostawionych tkankach.

Charakterystyka mastektomii prewencyjnej i wskazania do zabiegu

Rekonstrukcja piersi to operacja plastyczna, która odbudowuje kształt piersi. Wiele kobiet, które decydują się na prewencyjne usunięcie piersi poddaje się też rekonstrukcji w tym samym momencie lub później. Przed rekonstrukcją chirurg bada piersi i rozmawia z pacjentką o opcjach zabiegu. Lekarz może wszczepić implanty lub tkankę tłuszczową, skórę i mięśnie pobrane z brzucha. Po zabiegu mogą pojawić się takie komplikacje, jak: infekcje, przesunięcie implantów, przykurcz. Kobiety, które mają przeszczepioną tkankę mogą korzystać z fizykoterapii, by przywrócić sprawność. Po zabiegu również trzeba przeprowadzać badania w kierunku raka piersi. Kobiety które mają wszczepione implanty powinny uzgodnić z lekarzem, czy mammografia jest u nich konieczna.

Mastektomię prewencyjną wykonuje się u tych kobiet, u których w badaniach genetycznych stwierdzono mutację genów odpowiedzialnych za rozwój nowotworu piersi i które same chcą mieć wykonaną mastektomię zapobiegawczą. Przeprowadzenie prewencyjnej mastektomii powinny rozważyć kobiety, które:
  • wcześniej chorowały na raka – kobiety, u których nowotwór pojawił się w jednej piersi są bardziej narażone na jego pojawienie się w drugiej piersi;
  • obarczone są wystąpieniem nowotworu piersi w rodzinie, szczególnie, gdy wystąpił on przed 50. rokiem życia;
  • posiadają mutacje genów BRCA1 lub BRCA2, które odpowiedzialne są za raka piersi;
  • chorują na raka zrazikowego in situ;
  • mają rozproszone i niedookreślone mikrozwapnienia piersi lub zgęstnienia – gęsta tkanka piersi jest związana ze zwiększonym ryzykiem raka piersi, a także utrudnia diagnozowanie zaburzeń piersi. Wiele biopsji, które mogą być konieczne do diagnozowania nieprawidłowości w gęstych piersiach, powoduje bliznowacenie i dalsze skomplikowanie badań, zarówno fizycznych, jak i mammografii;
  • były poddane radioterapii – kobieta, która był poddawana radioterapii w obrębie klatki piersiowej poniżej 30. roku życia jest bardziej narażona na wystąpienie raka piersi.

Skuteczność prewencyjnej mastektomii

Prewencyjna amputacja piersi może w znaczący sposób (nawet 90%) obniżyć możliwość wystąpienia raka piersi. Nie ma jednak pewności, że kobieta, która poddała się zabiegowi nie zachoruje. Tkanka piersiowa jest rozpowszechniona na klatce piersiowej i może się znajdować w pasze, powyżej mostka, w brzuchu. Ponieważ lekarz nie jest w stanie usunąć całej tkanki, nowotwór może rozwinąć  się w pozostałościach tkanki utkania gruczołu piersiowego.
 

Niektórzy lekarze zamiast prewencyjnej mastektomii zalecają ścisłe monitorowanie piersi (regularne mammografie, badania lekarskie i samobadanie piersi), by zwiększyć szansę na wykrycie nowotworu we wczesnym stadium. Jedni lekarze mogą zalecić prewencyjną mastektomię, inni polecić specjalne środki farmakologiczne, które zmniejszają ryzyko zachorowania na raka piersi u kobiet. Lekarze zachęcają kobiety z grupy ryzyka do ograniczenia alkoholu, wprowadzenia diety niskotłuszczowej, regularnych ćwiczeń i unikania hormonalnej terapii zastępczej.

Tak jak w przypadku innych operacji, i tutaj mogą się zdarzyć krwawienia czy infekcje. Prewencyjna mastektomia jest nieodwracalna i może wpływać na psychikę kobiety z powodu utraty naturalnego wyglądu jej ciała i funkcji. Mastektomia prewencyjna w chwili jej wykonywania nie jest zabiegiem ratującym życie, choć jest wiele pacjentek, które się na nie decydują.

Przypisy
Czekanowski R. Choroby gruczołu sutkowego - menopauza - hormonalna terapia zastępcza, Borgis, Warszawa 2003, ISBN 83-85284-37-0
Mikołajewska E. Fizjoterapia po mastektomii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4216-0
Jassem J., Krzakowski M., Rak piersi. Praktyczny przewodnik dla lekarzy., Via Medica, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7555-161-7

Zabiegi

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Wysięk z rany po operacji przepukliny udowej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »