Rodzaje opatrunków

Rodzaje opatrunków mogą być różne, w zależności od typu rany, jej lokalizacji, głębokości, rozmiaru czy charakteru. Różne stosuje się opatrunki przy złamaniach otwartych i złamaniach zamkniętych. Opatrunki mogą być także wykonane z różnych materiałów. Chociaż znanych jest kilka rodzajów opatrunków, to wszystkie posiadają wspólną cechę – są to jałowe opatrunki. Wyróżniamy opatrunki uciskowe, osłaniające, obłożeniowe i procowe.

Spis treści:
  1. 1. Opatrunki medyczne
  2. 2. Podział opatrunków ze względu na technikę zakładania
  3. 3. Inny podział opatrunków

1. Opatrunki medyczne

Opatrunek, oprócz osłaniania rany, może spełniać także inne funkcje. Niekiedy zawiera specjalne substancje o właściwościach przeciwbakteryjnych oraz wspomagających proces gojenia się rany. W celu opatrzenia obrażenia często wykorzystuje się kompresy gazowe. Generalnie, różne rodzaje opatrunków mogą mieć inne zastosowanie oraz właściwości.

Każdy rodzaj opatrunku poddawany jest sterylizacji, w celu pozbycia się wszelkich bakterii. Wyróżniamy dwa typy sterylizacji – radiacyjny i chemiczny. W sterylizacji chemicznej używa się tlenku etylenu, czyli silnie trującego gazu. Sterylizacja radiacyjna opatrunku wykorzystuje natomiast promieniowanie jonizujące. W ten sposób powstaje opatrunek jałowy.

2. Podział opatrunków ze względu na technikę zakładania

Wyróżniamy kilka rodzajów opatrunków w zależności od funkcji, jaką mają spełniać, m.in.:

  • opatrunek osłaniający,
  • opatrunek obłożeniowy,
  • opatrunek uciskowy,
  • opatrunek procowy.

Opatrunki osłaniające, tak jak ich nazwa wskazuje, stosowane są w celu osłony istniejącej rany przed czynnikami zewnętrznymi i ewentualnie zapobieżenia wyciekaniu krwi czy płynów ustrojowych z rany. Typowe zastosowanie tego typu opatrunku to ochrona przy urazie oka, urazie głowy, otarciach, poparzeniach czy złamaniach otwartych kości. Zakładanie opatrunku polega na przyłożeniu go do chorego miejsca i przymocowaniu za pomocą np. plastra. Kiedy występuje ciało obce w oku, to oprócz oka, które zostało uszkodzone, trzeba zabandażować też drugie oko. W przypadku wytrzewienia, czyli wydostania się organu na zewnątrz ciała (najczęściej w wyniku działania jakiegoś ostrego narzędzia), jedyne, co można zrobić, to założyć czysty opatrunek zabezpieczony folią (gaza i obklejona ze wszystkich stron folia). W żadnym wypadku nie wolno wyciągać tego, co jest w ciele.

Opatrunki obłożeniowe to opatrunki składające się z gazy lub wacika oraz elementu usztywniającego, którego celem jest uniemożliwienie ruchu. Stosowane są one przy złamaniach kończyn, głównie złamaniu kończyny górnej lub złamaniu nogi, a także przy ranach z obecnością obcego ciała w ciele. Elementem stabilizującym może być np. deska, narta czy dwie rolki bandaża ułożone wzdłuż. Zakładanie takiego opatrunku polega na przyłożeniu gazy do rany, podłożeniu stabilizatora i przymocowaniu ich np. za pomocą opaski elastycznej, w taki sposób, aby nie spowodować przesunięcia ciała obcego i pogłębienia rany. W przypadku, gdy ciało obce wystaje nad stabilizację, bandażuje się tak, aby go nie przyginać i nie przemieścić, co mogłoby spowodować pogłębienie urazu. Kości w przypadku złamań otwartych należy traktować jak ciała obce w ranie i stosować opatrunek obłożeniowy.

Opatrunek uciskowy wykonywany jest w celu zahamowania krwawienia z żył i tętnic. W celu założenia takiego opatrunku należy na ranę położyć gazę, a do niej przyłożyć element uciskający, np. długopis. Następnie okręcić bandażem w sposób kolisty, tak aby nie przesunąć ucisku i gazy.

Opatrunek procowy stosowany jest przy urazach nosa. Tego typu opatrunek zezwala na wygodne przytrzymanie gazy przy nosie, bez bandażowania całej głowy. Aby wykonać opatrunek procowy, należy przyciąć kawałek bandaża na długość ok. 10 cm dłuższą niż odległość między jednym a drugim uchem. Następnie oba końce przeciąć wzdłuż, po czym zawiązać supły na obu końcach bandaża. Odpowiednio przycięty bandaż zakłada się na oba ucha. Mierząc końce bandaża, należy rozciąć je wzdłuż na dwie części i zawiązać supeł dwiema końcówkami. Powinno wyjść z tego coś w rodzaju prostokąta w czterema „sznurkami" odchodzącymi z końców. Robi się z tego coś w rodzaju procy, czyli wiąże się za uszami poszkodowanego w celu przytrzymania gazy.

Znany jest również tzw. opatrunek Desaulta. Jest on stosowany do unieruchomienia stawu ramiennego, poprzez przymocowanie kończyny górnej do klatki piersiowej przez obwoje opasek. W dole pachowym umieszczana jest wkładka z waty, a część przedramienna kończyny górnej układana jest w sposób poziomy z przodu.

3. Inny podział opatrunków

Opatrunki możemy podzielić również ze względu na materiały, z których są one wykonane, np.:

  • opatrunki celulozowe,
  • opatrunki bawełniane,
  • opatrunki poliamidowe.

Przykładowe materiały do opatrywania ran to bandaż, opaska elastyczna, gaza, wata, siatka opatrunkowa, plastry czy spongostan. Każdy z nich musi być jałowy, w szczególności gdy stosowany jest na otwartą ranę.

Możemy wyróżnić także inne przykłady opatrunków, jak opatrunki usztywniające, opatrunki błonkotwórcze i opatrunki reabsorbowane.
Opatrunki usztywniające stosowane są, gdy konieczne jest czasowe unieruchomienie lub osłonięcie fragmentu ciała człowieka. Dzielimy je na:

  • opatrunki półsztywne (opaski krochmalne, bandaże z perkalu, bandaże elastyczne i inne),
  • opatrunki sztywne (opaski z gipsu chirurgicznego).

Opatrunki sztywne stosowane są przy złamaniach kości, pęknięciach kości, zwichnięciach stawu, np. zwichnięciu stawu łokciowego, skręceniach stawu czy rozległych urazach tkanek miękkich, oparzeniach.

Opatrunki błonkotwórcze to roztwory substancji w lotnym rozpuszczalniku, które po zaaplikowaniu na skórę tworzą przezroczystą błonę półprzepuszczalną. Zaliczamy tutaj np. kolodium elastyczne, kleje chirurgiczne, powłoczki aerozolowe.

Opatrunki reabsorbowane to środki opatrunkowe, które przy styczności z raną tworzą warstwę ochronną. Po wygojeniu rany opatrunek taki sam ulega rozkładowi i wchłonięciu. Głównie zastosowanie mają w ranach operacyjnych. Są to np. celuloza utleniona, gąbki żelatynowe, gąbki żelatynowo-skrobiowe czy błony fibrynowe.

Dostępne są także materiały opatrunkowe, które zawierają środki lecznicze, wchłaniające się przez skórę lub bezpośrednio do krwi po nałożeniu opatrunku. Mogą zawierać np. substancje przeciwbakteryjne, znieczulające miejscowo, przeciwbólowe czy ułatwiające krzepnięcie krwi.

Różne rodzaje opatrunków ułatwiają udzielanie pierwszej pomocy przy urazach, skaleczeniach, ciężkich ranach. Warto znać właściwości poszczególnych rodzajów opatrunków, by umieć zastosować je w praktyce.

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0
Komentarze
Wyloguj

Porady ekspertów

Uraz lewego nadgarstka

2 tygodnie temu przecięłam sobie lewy nadgarstek. Trafiłam chyba na tętnicę, bo krew lała się...

lek. Tomasz Stawski Porady udziela lek. Tomasz Stawski specjalista chirurgii ogólnej.

Artykuły Opatrunki i bandażowanie

Chusta lekarska - opatrywanie genitaliówOdtwórz wideo
Opatrunki i bandażowanie Chusta lekarska - opatrywanie genitaliów

Za pomocą chusty trójkątnej można zabezpieczyć właściwie każde miejsce, które można zabandażować: głowę, rękę, klatkę piersiową czy genitalia. Zaletą chusty i jej przewagą nad zwykłym bandażem jest to, że za jej pomocą bandażuje się dużo...

Chusta lekarska - opatrunek szczękiOdtwórz wideo
Opatrunki i bandażowanie Chusta lekarska - opatrunek szczęki

Urazy odnoszące się do okolicy stawu skroniowo-żuchwowego mogą powstać na wskutek takich sytuacji jak: silne uderzenie (wypadki samochodowe, sporty kontaktowe), nadmierne nagryzienie twardego przedmiotu lub nawet zbyt szerokie otwarcie ust. Objawami,...

Chusta lekarska - opatrunek ramieniaOdtwórz wideo
Opatrunki i bandażowanie Chusta lekarska - opatrunek ramienia

Jeśli chodzi o uszkodzenia narządów ruchu, które są efektem urazów mechanicznych, to można je podzielić na trzy grupy: złamania, zwichnięcia oraz zamknięte obrażenia tkanek miękkich. Pierwsze z wymienionych to nic innego jak...

Skład apteczki pierwszej pomocyOdtwórz wideo
Opatrunki i bandażowanie Skład apteczki pierwszej pomocy

Apteczka pierwszej pomocy zawiera wszelkiego rodzaju środki do udzielenia pierwszej pomocy przedmedycznej. Jest przeznaczona do samochodu, domu, zakładu. Powinna być oznaczona białym krzyżem na czerwonym lub zielonym tle. Od momentu wejścia Polski do UE...

Bandażowanie dłoniOdtwórz wideo
Opatrunki i bandażowanie Bandażowanie dłoni

Urazy dłoni można bandażować za pomocą bandażowania kłosowego, ale tylko pod warunkiem, że krwawienie nie jest zbyt silne. Bandażowanie kłosowe zawdzięcza swoją nazwę układowi bandaża, który przypomina kłos zboża i zapewnia jednakowy ucisk na całą...

Rodzaje toczniaOdtwórz wideo
Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU) Rodzaje tocznia

Najczęściej diagnozowanym rodzajem tocznia jest toczeń rumieniowaty układowy. Jest to choroba...

Grzybica Rodzaje grzybicy

Grzybice to jedne z najbardziej powszechnych chorób skóry. Według danych szacunkowych...

Łysienie Rodzaje łysienia

Pod tym pojęciem kryje się trwała utrata włosów rozpoczynająca się na czole i na szczycie...

Jaskra Rodzaje jaskry

Jaskra to choroba oczu, która powoduje uszkodzenie nerwu optycznego i może doprowadzić do całkowitej utraty wzroku przez chorego. Jakie są rodzaje jaskry?

Autyzm Rodzaje autyzmu

Autyzm nie jest chorobą jednorodną. Na spektrum autystyczne składa się kilka jednostek chorobowych, np. autyzm atypowy, zespół Aspergera, autyzm wysokofunkcjonujący.

Trądzik Rodzaje trądziku

Wielu nastolatków dotyka problem zmian trądzikowych. Wykwity i pryszcze pojawiają się...

Rodzaje depresji
Depresja Rodzaje depresji

Zaburzenia depresyjne nie są jednorodną grupą chorób. Wśród rodzajów depresji da się wymienić: depresję lękową, depresję sezonową, depresję endogenną, depresję reaktywną czy depresję poporodową.

Nerwica Rodzaje nerwicy

Istnieje bardzo wiele rodzajów nerwic – nerwica lękowa, nerwica hipochondryczna, nerwica natręctw, nerwica histeryczna. Typy zaburzeń nerwicowych różnią się symptomatyką i etiologią zaburzeń.

Alergia Rodzaje nadwrażliwości

Do niedawna uważano, że nadwrażliwość jest tożsama z alergią. Okazuje się, że nadwrażliwość...

Rodzaje astmy
Astma Rodzaje astmy

Astma to choroba objawiająca się świszczącym oddechem, kaszlem, uciskiem w klatce piersiowej...

Rodzaje psychoterapii
Psychoterapia Rodzaje psychoterapii

Psychoterapia indywidualna polega na spotkaniach terapeutycznych, w których uczestniczą...

Rodzaje prezerwatyw
Prezerwatywy Rodzaje prezerwatyw

Rodzaje prezerwatyw są różne: w zależności od rozmiaru członka mężczyzny oraz w zależności...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij