Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Rodzaje opatrunków

Rodzaje opatrunków mogą być różne, w zależności od typu rany, jej lokalizacji, głębokości, rozmiaru czy charakteru. Różne stosuje się opatrunki przy złamaniach otwartych i złamaniach zamkniętych. Opatrunki mogą być także wykonane z różnych materiałów. Chociaż znanych jest kilka rodzajów opatrunków, to wszystkie posiadają wspólną cechę – są to jałowe opatrunki. Wyróżniamy opatrunki uciskowe, osłaniające, obłożeniowe i procowe.

1. Opatrunki medyczne

Opatrunek, oprócz osłaniania rany, może spełniać także inne funkcje. Niekiedy zawiera specjalne substancje o właściwościach przeciwbakteryjnych oraz wspomagających proces gojenia się rany. W celu opatrzenia obrażenia często wykorzystuje się kompresy gazowe. Generalnie, różne rodzaje opatrunków mogą mieć inne zastosowanie oraz właściwości.

Każdy rodzaj opatrunku poddawany jest sterylizacji, w celu pozbycia się wszelkich bakterii. Wyróżniamy dwa typy sterylizacji – radiacyjny i chemiczny. W sterylizacji chemicznej używa się tlenku etylenu, czyli silnie trującego gazu. Sterylizacja radiacyjna opatrunku wykorzystuje natomiast promieniowanie jonizujące. W ten sposób powstaje opatrunek jałowy.

2. Podział opatrunków ze względu na technikę zakładania

Wyróżniamy kilka rodzajów opatrunków w zależności od funkcji, jaką mają spełniać, m.in.:

  • opatrunek osłaniający,
  • opatrunek obłożeniowy,
  • opatrunek uciskowy,
  • opatrunek procowy.

Opatrunki osłaniające, tak jak ich nazwa wskazuje, stosowane są w celu osłony istniejącej rany przed czynnikami zewnętrznymi i ewentualnie zapobieżenia wyciekaniu krwi czy płynów ustrojowych z rany. Typowe zastosowanie tego typu opatrunku to ochrona przy urazie oka, urazie głowy, otarciach, poparzeniach czy złamaniach otwartych kości. Zakładanie opatrunku polega na przyłożeniu go do chorego miejsca i przymocowaniu za pomocą np. plastra. Kiedy występuje ciało obce w oku, to oprócz oka, które zostało uszkodzone, trzeba zabandażować też drugie oko. W przypadku wytrzewienia, czyli wydostania się organu na zewnątrz ciała (najczęściej w wyniku działania jakiegoś ostrego narzędzia), jedyne, co można zrobić, to założyć czysty opatrunek zabezpieczony folią (gaza i obklejona ze wszystkich stron folia). W żadnym wypadku nie wolno wyciągać tego, co jest w ciele.

Opatrunki obłożeniowe to opatrunki składające się z gazy lub wacika oraz elementu usztywniającego, którego celem jest uniemożliwienie ruchu. Stosowane są one przy złamaniach kończyn, głównie złamaniu kończyny górnej lub złamaniu nogi, a także przy ranach z obecnością obcego ciała w ciele. Elementem stabilizującym może być np. deska, narta czy dwie rolki bandaża ułożone wzdłuż. Zakładanie takiego opatrunku polega na przyłożeniu gazy do rany, podłożeniu stabilizatora i przymocowaniu ich np. za pomocą opaski elastycznej, w taki sposób, aby nie spowodować przesunięcia ciała obcego i pogłębienia rany. W przypadku, gdy ciało obce wystaje nad stabilizację, bandażuje się tak, aby go nie przyginać i nie przemieścić, co mogłoby spowodować pogłębienie urazu. Kości w przypadku złamań otwartych należy traktować jak ciała obce w ranie i stosować opatrunek obłożeniowy.

Opatrunek uciskowy wykonywany jest w celu zahamowania krwawienia z żył i tętnic. W celu założenia takiego opatrunku należy na ranę położyć gazę, a do niej przyłożyć element uciskający, np. długopis. Następnie okręcić bandażem w sposób kolisty, tak aby nie przesunąć ucisku i gazy. Opatrunek procowy stosowany jest przy urazach nosa. Tego typu opatrunek zezwala na wygodne przytrzymanie gazy przy nosie, bez bandażowania całej głowy. Aby wykonać opatrunek procowy, należy przyciąć kawałek bandaża na długość ok. 10 cm dłuższą niż odległość między jednym a drugim uchem. Następnie oba końce przeciąć wzdłuż, po czym zawiązać supły na obu końcach bandaża. Odpowiednio przycięty bandaż zakłada się na oba ucha. Mierząc końce bandaża, należy rozciąć je wzdłuż na dwie części i zawiązać supeł dwiema końcówkami. Powinno wyjść z tego coś w rodzaju prostokąta w czterema „sznurkami" odchodzącymi z końców. Robi się z tego coś w rodzaju procy, czyli wiąże się za uszami poszkodowanego w celu przytrzymania gazy.

Znany jest również tzw. opatrunek Desaulta. Jest on stosowany do unieruchomienia stawu ramiennego, poprzez przymocowanie kończyny górnej do klatki piersiowej przez obwoje opasek. W dole pachowym umieszczana jest wkładka z waty, a część przedramienna kończyny górnej układana jest w sposób poziomy z przodu.

3. Inny podział opatrunków

Opatrunki możemy podzielić również ze względu na materiały, z których są one wykonane, np.:

  • opatrunki celulozowe,
  • opatrunki bawełniane,
  • opatrunki poliamidowe.

Przykładowe materiały do opatrywania ran to bandaż, opaska elastyczna, gaza, wata, siatka opatrunkowa, plastry czy spongostan. Każdy z nich musi być jałowy, w szczególności gdy stosowany jest na otwartą ranę.

Możemy wyróżnić także inne przykłady opatrunków, jak opatrunki usztywniające, opatrunki błonkotwórcze i opatrunki reabsorbowane.
Opatrunki usztywniające stosowane są, gdy konieczne jest czasowe unieruchomienie lub osłonięcie fragmentu ciała człowieka. Dzielimy je na:

  • opatrunki półsztywne (opaski krochmalne, bandaże z perkalu, bandaże elastyczne i inne),
  • opatrunki sztywne (opaski z gipsu chirurgicznego).

Opatrunki sztywne stosowane są przy złamaniach kości, pęknięciach kości, zwichnięciach stawu, np. zwichnięciu stawu łokciowego, skręceniach stawu czy rozległych urazach tkanek miękkich, oparzeniach.

Opatrunki błonkotwórcze to roztwory substancji w lotnym rozpuszczalniku, które po zaaplikowaniu na skórę tworzą przezroczystą błonę półprzepuszczalną. Zaliczamy tutaj np. kolodium elastyczne, kleje chirurgiczne, powłoczki aerozolowe.

Opatrunki reabsorbowane to środki opatrunkowe, które przy styczności z raną tworzą warstwę ochronną. Po wygojeniu rany opatrunek taki sam ulega rozkładowi i wchłonięciu. Głównie zastosowanie mają w ranach operacyjnych. Są to np. celuloza utleniona, gąbki żelatynowe, gąbki żelatynowo-skrobiowe czy błony fibrynowe.

Dostępne są także materiały opatrunkowe, które zawierają środki lecznicze, wchłaniające się przez skórę lub bezpośrednio do krwi po nałożeniu opatrunku. Mogą zawierać np. substancje przeciwbakteryjne, znieczulające miejscowo, przeciwbólowe czy ułatwiające krzepnięcie krwi.

Różne rodzaje opatrunków ułatwiają udzielanie pierwszej pomocy przy urazach, skaleczeniach, ciężkich ranach. Warto znać właściwości poszczególnych rodzajów opatrunków, by umieć zastosować je w praktyce.

Redakcja abcZdrowie,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Opatrunki i bandażowanie - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Opatrunki i bandażowanie
Opatrunki i bandażowanie

Ugryzienie przez psa

Ugryzienie przez psa może mieć poważne konsekwencje zdrowotne. Nigdy nie można bagatelizować nawet najmniejszego ugryzienia przez zwierzę, gdyż często psy są zaniedbywane przez właścicieli i niepoddawane szczepieniom przeciwko wściekliźnie. Pogryzienie...

Opatrunki i bandażowanie

Inteligentny bandaż

Inteligentny bandaż

Naukowcy prześcigają się w wynajdywaniu nowych gadżetów medycznych. Mówi się o zegarkach mierzących tętno oraz temperaturę, bezprzewodowych pompach dla serca i telefonach mierzących poziom glukozy. Ostatnio badacze unowocześnili nawet zwykły...

Opatrunki i bandażowanie

Odkażanie ran

Antyseptyka oznacza dosłownie „przeciw gniciu”. Obecnie za antyseptyki uważa się środki niszczące drobnoustroje, działające grzybobójczo, bakteriostatycznie i bakteriobójczo. Antyseptyka zajmuje się dezynfekcją ran, skóry,...

Opatrunki i bandażowanie

Pierwsza pomoc przy zranieniach

Pierwsza pomoc przy zranieniach

Zranienia to najczęstsze wypadki, których jesteśmy ofiarami. Mimo że skaleczenia i różnego rodzaju rany zdarzają się nam dość często, wymagają udzielenia natychmiastowej pomocy, bo zbyt duży upływ krwi lub zakażenie rany są poważnym...

Opatrunki i bandażowanie

Bandażowanie łokcia

Bandażowanie łokcia Odtwórz wideo

Urazy łokcia dość trudno prawidłowo opatrzyć, a to ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo stawu. Każdy ruch może powodować spadanie bandaża lub urażanie rany. Nietrzymający się i nieszczelny opatrunek to zwiększone ryzyko wtórnego krwawienia lub...

Opatrunki i bandażowanie

Czepiec Hipokratesa

Czepiec Hipokratesa Odtwórz wideo

W przypadku urazów głowy, bandażuje się w taki sposób, aby pokryć jak największy obszar głowy. Bandażujemy głowę po to, aby zapobiec dalszym urazom i zakażeniu, a także po to, aby zatamować krwawienie. Bandażowanie metodą Hipokratesa, czyli...

Opatrunki i bandażowanie

Chusta lekarska - opatrywanie genitaliów

Chusta lekarska - opatrywanie genitaliów Odtwórz wideo

Za pomocą chusty trójkątnej można zabezpieczyć właściwie każde miejsce, które można zabandażować: głowę, rękę, klatkę piersiową czy genitalia. Zaletą chusty i jej przewagą nad zwykłym bandażem jest to, że za jej pomocą bandażuje się dużo...

Opatrunki i bandażowanie

Chusta lekarska - opatrunek szczęki

Chusta lekarska - opatrunek szczęki Odtwórz wideo

Urazy odnoszące się do okolicy stawu skroniowo-żuchwowego mogą powstać na wskutek takich sytuacji jak: silne uderzenie (wypadki samochodowe, sporty kontaktowe), nadmierne nagryzienie twardego przedmiotu lub nawet zbyt szerokie otwarcie ust. Objawami,...

Opatrunki i bandażowanie

Chusta lekarska - opatrunek ramienia

Chusta lekarska - opatrunek ramienia Odtwórz wideo

Jeśli chodzi o uszkodzenia narządów ruchu, które są efektem urazów mechanicznych, to można je podzielić na trzy grupy: złamania, zwichnięcia oraz zamknięte obrażenia tkanek miękkich. Pierwsze z wymienionych to nic innego jak...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500