Meningokokowe zapalenie opon

Meningokokowe zapalenie opon to rzadko występująca, lecz bardzo groźna infekcja, atakująca opony mózgowo-rdzeniowe. Szacuje się, że na przykład w Stanach Zjednoczonych przynajmniej 2 600 osób zapada na tę chorobę każdego roku. Jeśli choroba nie jest leczona odpowiednio, powoduje ona zgon lub poważne uszkodzenia organizmu. Nawet odpowiednie leczenie nie zawsze daje gwarancję powrotu do zdrowia. Jedna na pięć chorych osób boryka się z poważnymi komplikacjami.

Przyczyny meningokokowego zapalenia opon

Bakterie i wirusy są dwoma najczęstszymi powodami pojawienia się zapalenia opon mózgowych. Bakteria Neisseria meningitidis jest odpowiedzialna za meningokokowe zapalenie. Bakterie te są najczęstszą przyczyną bakteryjnego zapalenia opon mózgowych u dzieci i nastolatków, u dorosłych natomiast jest to druga najczęstsza przyczyna.

Bakterie meningokokowe powodują zapalenie np. skóry, układu trawiennego lub oddechowego. Z nieznanych powodów mogą także przedostać się najpierw do układu krążenia, a potem do układu nerwowego. Kiedy bakterie dotrą tam, powodują meningokokowe zapalenie opon. Bakteria może także dotrzeć bezpośrednio do układu nerwowego w wyniku poważnego urazu głowy, operacji czy infekcji. Osobami najbardziej narażonymi na zachorowanie na tego typu zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych są osoby mające bezpośredni kontakt z bakteriami, osoby z zainfekowanymi drogami oddechowymi, dzieci i młodzież.

Objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych

Symptomy meningokokowego zapalenia opon mogą się różnić u każdego pacjenta. Najczęstsze objawy choroby meningokowej to:

  • Ogólne osłabienie.
  • Nagle pojawiająca się wysoka gorączka.
  • Uporczywy ból głowy.
  • Sztywność karku.
  • Nudności lub wymioty.
  • Nadwrażliwość na jasne światło.
  • Senność i problemy ze wstawaniem.
  • Ból stawów.
  • Dezorientacja.

Wysypka (o odcieniu czerwonym lub fioletowym) jest ważnym symptomem, który należy obserwować u chorego. Jeśli wysypka nie zmienia koloru na biały po przyłożeniu szkła, może być to objaw zakażenia krwi. Inne objawy świadczące o tym, że pacjent cierpi na chorobę meningokokową lub zakażenie krwi, to:

  • Napięta lub wypukła wysypka (u dzieci).
  • Długotrwały, głośny płacz dziecka.
  • Gwałtowne, sztywne lub bezwładne ruchy dziecka.
  • Nerwowość.
  • Przyspieszony oddech.
  • Apatia, senność.
  • Skóra pokryta krostami, blada lub o odcieniu lekko niebieskim.
  • Dreszcze, zimne stopy i ręce.

Leczenie meningokokowego zapalenia opon

Choroba meningokokowa może prowadzić do zgonu lub bardzo poważnych powikłań, takich jak uszkodzenie mózgu, paraliż, gangrena czy głuchota. Aby im zapobiec, ważne jest szybkie działanie. Mając podejrzenia, szukaj pomocy medycznej. Należy zgłosić się na pogotowie, jeśli:

  • Pojawiają się objawy charakterystyczne dla choroby meningokokowej.
  • Symptomy nie znikają wraz z podjętym leczeniem.
  • Prawdopodobnie miałeś kontakt z bakteriami Neisseria meningitidis.

Jeśli lekarz potwierdzi chorobę, zaleci on natychmiastową kurację antybiotykami i inne leki pomocne w walce z symptomami choroby. Antybiotyki stosowane są także zapobiegawczo, jeśli istnieje duże ryzyko zarażenia.

Szczepienie przeciw meningokokowemu zapaleniu opon

Nawet leczona choroba jest bardzo groźna. Najlepiej zatem jej zapobiegać, np. szczepiąc się przeciw meningokokom. Istnieją dwa rodzaje szczepień:

  • MCV4 – szczepionka zalecana dla ludzi w wieku od 2 do 55 lat.
  • MPSV4 – szczepionka stosowana u ludzi powyżej 55 roku życia.

Kto powinien się szczepić?

  • Dzieci i młodzież do 18 roku życia.
  • Osoby narażone na bezpośredni kontakt z bakteriami.
  • Studenci mieszkający w akademikach.
  • Podróżujący do miejsc, gdzie choroby meningokokowe są częste.
  • Personel medyczny.
Szczepienia nie zapobiegają wszystkim rodzajom chorób meningokokowych, jednak są skuteczne w większości przypadków. Szczepionka MCV4 chroni człowieka przez dłuższy czas i jest oceniana jako najskuteczniejsza.
Przypisy
Kozubski W., Liberski P.P. Choroby układu nerwowego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2636-9
Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7
Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9
Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0

Artykuły Meningokokowe zapalenie opon

Zapalenie opon mózgowych jest to proces zapalny obejmujący oponę miękką mózgu, który powoduje charakterystyczne zmiany w płynie mózgowo-rdzeniowym oraz kliniczny zespół oponowy. Ponadto proces ...

W przedstawionej sytuacji powstałe wybroczyny przyczyniły się do rozwinięcia gangreny, w wyniku której konieczne było amputowanie wszystkich kończyn u młodej pacjentki.

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu może powstawać pod wpływem takich czynników, jak: bakterie (meningokoki, pneumokoki ), wirusy i pierwotniaki. W zależności od czynnika wywołującego, ...

Szkodliwe pneumokoki - obraz mikroskopowy.

Kleszczowe zapalenie mózgu i borelioza – obie te choroby przenoszą kleszcze. Nie są to jednak choroby powodowane przez samego kleszcza, ale przez drobnoustroje, którymi ten pajęczak jest  ...

Kleszczowe zapalenie opon mózgowych

Kalendarz szczepień jest to zbiór zaleceń specjalistów chorób zakaźnych, ustalany przez Główny Inspektorat Sanitarny. Zatwierdzony jest on przez Ministerstwo Zdrowia i publikowany jako Program ...

Szczepienia zalecane

Ucho środkowe stanowi część narządu słuchu i znajduje się między uchem zewnętrznym a uchem wewnętrznym. Składa się z jamy bębenkowej oddzielonej od przewodu słuchowego zewnętrznego błoną ...

Zapalenie ucha środkowego w początkowej fazie jest infekcją wirusową. 

Zakażenia wywołane przez bakterie z gatunku Neisseria meningitidis grupy C (meningokoki), przebiegające jako ropne zapalenie opon mózgowych lub zakażenie krwi (posocznica, sepsa ), mogą powodować ...

Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu zalecana jest osobom przebywającym na terenach częstego występowania choroby oraz pracującym w lasach. Schemat podawania szczepionki obejmuje 3 dawki i ...

Szczepienie przeciwko KZM

Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) znane także jako wczesnoletnie lub wiosenno-letnie zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych jest wirusową chorobą sezonową roznoszoną przez Flavivirusa z rodziny ...

Ukąszenie związane jest z niebezpiecznymi dla życia skutkami.

Zatoki przynosowe to jamy powietrzne łączące się z jamą nosa przez naturalne otwory w jej bocznej ścianie. Zatoki odgrywają rolę w zapewnieniu ochrony cieplnej i mechanicznej oczodołów i mózgu ...

Strzałka wskazuje obecność ropy lub obrzęk.

Ostre zapalenie ucha wewnętrznego (łac. Otitis interna ) to pospolite określenie zapalenia błędnika. Ucho wewnętrzne składa się z przedsionka, ślimaka i trzech kanałów półkolistych. Choroba ...

Błędnik odpowiedzialny jest za utrzymanie równowagi.

Ślinianki, inaczej gruczoły ślinowe, należą do układu trawiennego i są odpowiedzialne za wydzielanie śliny. Człowiek posiada duże gruczoły ślinowe, a także kilkaset małych gruczołów rozsianych w ...

Objawy to znaczne powiększenie ślinianek przyusznych, podczas choroby pacjent odczuwa silny ból.

Pneumokoki wzbudzają w każdym rodzicu strach o zdrowie swojego dziecka. Obecnie zakażonych pneumokokami jest ok. 2 mln dzieci i 1 mln dorosłych. Zakażenie jest niebezpieczne, ponieważ może ...

Kleszczowe zapalenie mózgu jest to ostra wirusowa choroba zakaźna, która występuje w różnych postaciach klinicznych i dotyczy głównie ośrodkowego układu nerwowego. Chorobę wywołuje flawirus. W ...

Kleszcze są niebezpieczne dla osób przebywających często w lasach, na łąkach- wówczas wzrasta prawdopodobieństwo ukąszenia przez kleszcze.

Aspergillus fumigatus (kropidlak) jest grzybem szeroko rozpowszechnionym w przyrodzie. Występuje szczególnie często w rozkładającej się materii organicznej, wodzie, glebie, na powierzchni roślin. ...

Wirus Coxsackie A i B należą do tak zwanych enterowirusów. Wirusy te są przenoszone drogą kropelkową oraz fekalno-oralną. Człowiek zaraża się nimi przez kontakt z brudem lub wydzielinami. Infekcje ...

Kryptokokoza, inaczej zwana tolurozą lub grzybicą europejską, jest to przewlekła, podostra lub ostra choroba układu oddechowego, wywoływana przez drożdżaki z gatunku Cryptococcus neoformans. ...

Cryptococcus neoformans występuje w odchodach gołębi i kur.

Ochrona przed kleszczami jest niezbędna, gdy mieszkasz w terenie silnie zalesionym lub wybierasz się tam na dłuższy wypoczynek. Kleszcze mogą powodować boreliozę czy kleszczowe zapalenie mózgu.

Wodogłowie to z języka greckiego – hydrocephalus . Hydro znaczy „woda”, natomiast cephalus to „głowa”. Wodogłowie jest stanem nieprawidłowego nagromadzenia płynu mózgowo-rdzeniowego w jamach ...

Wodogłowie spowodowane jest zbyt dużym nagromadzeniem płynu w przestrzeni komorowej.

Wirus Coxsackie należy do rodziny enterowirusów. Zakażenia wirusem Coxsackie powstają w wyniku zarażenia wirusem drogą kropelkową lub pokarmową od zakażonej osoby lub za pośrednictwem wody (wirusy ...

Wynikiem zapalenia spojówek jest wypełnienie naczyń krwionośnych krwią, czego skutkiem jest obrzęk oka.

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »