Ruchy płodu w ciąży

Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Monika Łapczyńska - położna, fizjoterapeuta, instruktorka szkoły rodzenia, masażystka I stopnia, instruktor rekreacji ruchowej, absolwentka Warszawskiego...

Ruchy płodu w łonie matki mogą być bardzo różnorodne. Maluch obraca się, kopie, macha rączkami, a także chwyta za sznur pępowinowy, ssie paluszki, dotyka własnej twarzy, miewa czkawkę, otwiera usta i połyka płyn owodniowy oraz wykonuje ruchy oddechowe klatką piersiową.

Ruchy płodu podczas ciąży

Dla każdej mamy oczekującej dziecka jedną z najbardziej wzruszających i niezapomnianych jest ta chwila, w której po raz pierwszy poczuje ruchy swojego dziecka. Już około siódmego tygodnia ciąży dziecko wykazuje pierwsze oznaki aktywności.

Ruchy dziecka

Im bliżej porodu, tym ruchy stają się rzadsze i mniej gwałtowne. Jest to... »

• kobieta będąca w kolejnej, a nie w pierwszej ciąży, gdyż umie już rozpoznać takie doznania,
• kobieta bardzo szczupła, gdyż cieńsze powłoki brzuszne ułatwiają identyfikację tych doznań,
• mama bliźniąt, co spowodowane jest podwójną liczbą ruchliwych dziecięcych kończyn.


Gimnastyka prenatalna dla zdrowia dziecka

Gimnastyka prenatalna sprawia nie tylko mamie, która oczekuje na ruchy płodu, ale również dziecku, wyraźną przyjemność. Początkowo, w 4-5 miesiącu ciąży, ze względu na niewielkie rozmiary dziecka oraz dużo przestrzeni, maluszek może swobodnie poruszać się w wodach płodowych. 
Dziecko szybko rośnie w łonie mamy i staje się coraz silniejsze, co może być odczuwalne jako energiczne „wiercenie się” czy kopnięcia.

Z upływem kolejnych tygodni szybki rozwój płodu sprawia, że ma ono coraz mniej miejsca, a około 30. tygodnia ciąży zaczyna mu się robić za ciasno w macicy. Ruchy płodu przestają też być amortyzowane przez, do niedawna grubą, a teraz coraz cieńszą warstwę wód płodowych. Ruchy stają się mniej płynne i przyszła mama odczuwa w tym okresie bardzo silne uderzenia stóp, kolan, łokci i piąstek swojego maleństwa.

Ruchy płodu nie tylko pozwalają mamie odczuć, czy z dzieckiem nie dzieje się nic złego, ale są bardzo ważne dla rozwoju młodego organizmu. Dziecko ćwiczy bowiem w ten sposób mięśnie, kości i stawy, przez co wzbogaca repertuar swoich gimnastycznych umiejętności i doskonali sprawność aparatu ruchu.

Ruch płodu jest również ważny dla rozwoju połączeń i dróg nerwowych, poprawia koordynację nerwowo-mięśniową, służy precyzyjnemu dostrojeniu obu tych układów. Dziecko w trakcie wewnątrzłonowej gimnastyki ćwiczy zmysł równowagi, kształtuje zdolność lokalizacji bodźców dotykowych w różnych okolicach ciała. Ruch sprzyja także rozwojowi mózgu oraz stanowi dla dziecka źródło przyjemności. Wszystko to pozwoli mu przebrnąć przez kanał rodny i szybko odnaleźć się w nowej rzeczywistości.



Jeśli kobieta chce poczuć ruchy swojego dziecka, może zachęcić je do gimnastyki. Pomaga np. wypicie wieczorem szklanki mleka i zjedzenie czegoś słodkiego. Potem należy położyć się na lewym boku. Po ok. 20 minutach cukier z posiłku dotrze do organizmu dziecka. Świeża porcja energii i późna pora (która dla dziecka w brzuchu mamy często bywa czasem największej aktywności) spowodują, że maluch poczuje ochotę na ćwiczenia.

Każde dziecko ma swój zestaw i harmonogram ćwiczeń, dlatego nie należy porównywać aktywności swojego dziecka z innymi. Poza tym większą cześć dnia dziecko śpi, a intensywne ruchy może wykonywać, np. podczas gdy mama śpi.

Kiedy ruchy płodu są niebezpieczne?

Kiedy dziecko zanadto się wierci, może dojść do powstania węzła na sznurze pępowinowym. Do zawęźlenia pępowiny dochodzi w początkowych miesiącach ciąży, kiedy dziecko ma wystarczająco dużo miejsca na wykonywanie koziołków i jest na tyle małe, że kiedy na pępowinie utworzy się pętla, ruchliwy maluch może przypadkiem się w nią wsunąć. Wtedy powstaje węzeł, który do końca ciąży już się nie da rozwiązać, a stopniowo zaciska się. Często pępowina owija się wokół szyi maluszka. Wkrótce rosnące dziecko nie ma już szans na prześlizgnięcie się z powrotem. Powstanie takiego węzła jest zdarzeniem losowym i zdarza się bardzo rzadko. Nie zależy ono od tego, czy mama w ciąży wykonuje ćwiczenia fizyczne i nie można mu zapobiec. Wiele przyszłych mam obawia się, że zagraża to ich dziecku. Zawęźlenie pępowiny na ogół nie stwarza niebezpieczeństwa dla dziecka. Częściej zdarza się, że na świat przychodzą dzieci owinięte pępowiną wokół szyi, co też w ogromnej większości przypadków nie jest groźne. 



Liczenie ruchów dziecka

Po 28. tygodniu ciąży przyszła mama powinna codziennie liczyć ruchy dziecka, aby w porę zauważyć niepokojące objawy. Nie ma ustalonej liczby ruchów, która powinna być odczuwalna u każdej kobiety. Przyjmuje się, że powinno być ich minimum dziesięć na godzinę aktywności dziecka. Im bliżej porodu, tym ruchy stają się rzadsze i mniej gwałtowne. Jest to oczywiście związane z mniejszą przestrzenią, jaką dysponuje dziecko w ostatnich tygodniach ciąży.

Ważne jest, aby młoda mama wiedziała, jakie sytuacje powinny być alarmujące. Do lekarza powinna zgłosić się w następujących sytuacjach:

• Kiedy mija dwudziesty drugi tydzień i nie są odczuwalne ruchy dziecka. To oczywiście nie musi oznaczać nic złego, ale należy ocenić stan dziecka podczas badania USG.

• Jeżeli ruchy dziecka gwałtownie się zmienią, osłabną lub będą nasilone. Taka zmiana może znaczyć, że coś się dzieje z maleństwem. Rozstrzygające jest badanie USG i zapis KTG.

• Jeśli ruchy ustały i od tej chwili mija 12 godzin, a dziecko nie budzi się np. po spożytym posiłku.