Ciąża mnoga

Ciąża mnoga to podwójne szczęście i podwójny kłopot. Niespodziewana powoduje zamieszanie w rodzinie. Dodatkowy wózek, łóżeczko, ubranka. Jednak najważniejsza jest dobra opieka nad przyszłą matką. Ciąża mnoga niesie ze sobą nowe zagrożenia. Wrodzone choroby noworodków, powikłania w trakcie i po porodzie, komplikacje w czasie ciąży. Kompleksowa opieka nad matką i dziećmi jest kluczowa. 

Jak często występuje ciąża mnoga?

Naukowcy wykazują związek ilości mnogich ciąż z miejscem zamieszkania. U Japończyków występuje o połowę rzadziej niż u białych osób. U czarnoskórych Amerykanów występuje częściej niż u białych Amerykanów. O tym, jak często występuje ciąża mnoga, mówi reguła Hellina. Określa to wzór 1:85 (x-l), gdzie x oznacza liczbę płodów. Opierając się na tym wzorze, można stwierdzić, że częstość ciąż mnogich wynosi 1:85 porodów, trojaczków 1:7225 porodów, czworaczków 1:614125 porodów. Warto pamiętać, że ta reguła jest adekwatna tylko wtedy, gdy chodzi o zapłodnienie naturalne, dlatego nie wlicza się tutaj tych, które powstały w wyniku leczenia farmakologicznego. W związku z tym, dzisiaj obserwujemy wzrost tego wskaźnika, co wiąże się ze stosowaniem terapii hormonalnej, zapłodnieniem pozaustrojowym u kobiet leczących bezpłodność. Objawy ciąży mnogiej można rozpoznać, gdy:

• masz nadmiernie duży brzuch w porównaniu do czasu trwania ciąży;
• dno macicy jest wyżej położone, co można wykryć dopiero po 24 tygodniu;
• odczuwasz ruchy płodu w kilku miejscach jednocześnie;
• stwierdzono liczne drobne części płodu;
• stwierdzono trzy duże części płodu;
• słychać dwa tony serca dwóch płodów.

Bliźniaki jedno- i dwujajowe

Ciąża bliźniacza to najczęściej występująca ciąża mnoga. Bliźniaki mogą być jedno- lub dwujajowe. 25% ciąż bliźniaczych to bliźniaki jednojajowe. Są one identyczne genetycznie. Powstają wskutek zapłodnienia jednej komórki przez jeden plemnik, a podział następuje później. Powoduje to, że są one zawsze tej samej płci. Bliźniaki mogą być:

• dwukosmówkowe dwuowodniowe – zarodki mają oddzielne kosmówki i owodnię;
• jednokosmówkowe jednoowodniowe – zarodki mają wspólną kosmówkę i owodnię;
• jednokosmówkowe dwuowodniowe – zarodki mają wspólną kosmówkę, a oddzielne owodnie.

Bliźniaki dwujajowe powstają w wyniku zapłodnienia przez dwa plemniki dwóch komórek jajowych. Mogą mieć tę samą płeć lub różną. Każdy zarodek ma oddzielną kosmówkę i łożysko.

Powikłania ciąży mnogiej

Dwa maluchy w jednym brzuszku powodują szereg komplikacji. Kobieta ma zwykle płytszy oddech, pojawiają się żylaki kończyn dolnych, wymioty, niedokrwistość. Często dochodzi do powikłań porodowych, które kończą się cesarskim cięciem. Obserwuje się również niewydolność ciśnieniowo-szyjkową, przedwczesny poród, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, wielowodzie. Płody umierają pięciokrotnie częściej przy ciąży mnogiej. Dwa razy częściej przy ciążach bliźniaczych pojawiają się wady wrodzone. Dzieli się je na trzy grupy:

• wady niespecyficzne dla bliźniąt – np. koślawe stopy, asymetria czaszki, wrodzone dysplazje bioder;
• wady niespecyficzne dla bliźniąt, ale występujące częściej w ciąży bliźniaczej – wodogłowie, bezmózgowie, wrodzona wada serca;
• wrodzone nieprawidłowości specyficzne dla bliźniaków – bliźnięta bezsercowe, połączone, płód w płodzie, anomalie związane z obumarciem jednego z płodów, zespół przetoczenia między bliźniętami, zespół poplątania pępowiny.

Połowa porodów przy ciążach bliźniaczych odbywa się naturalnie, bez powikłań. Jeśli kobieta rodzi pierwszy raz, to zwykle stosuje się cesarskie cięcie, chyba że oba płody położone są główkowo. Przy kolejnych ciążach sposób prowadzenia porodu zależy od ułożenia płodów i sytuacji położniczej. Po urodzeniu pierwszego dziecka zwykle występuje 20-30 minut przerwy, po czym rodzi się drugie dziecko, a na końcu łożysko. W trakcie mogą pojawić się powikłania porodowe. Są one spowodowane:

• nieprawidłowym ułożeniem malucha – powoduje to przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego na 8-14 dni przed planowanym porodem; poród przedwczesny występuje u 35% porodów mnogich;
• nadmiernym rozciągnięciem macicy – powoduje to przedłużenie się czasu trwania porodu, kobieta jest bardziej wyczerpana, wzrasta ryzyko zbyt wczesnego odklejenia się łożyska.