Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Szczelina odbytu

Szczelina odbytu to wąskie pęknięcie lub owrzodzenie błony śluzowej kanału odbytu. Powstaje przy nadmiernym napięciu końcowego odcinka odbytu (wysiłek fizyczny, uporczywe zaparcia i in.), chronicznym niedokrwieniu błony śluzowej i infekcji w tym miejscu. Szczelina odbytu może wystąpić w każdym wieku, niezależnie od płci. U kobiet czynnikiem zwiększającym jej pojawienie się jest duża liczba ciąż i porodów.

1. Objawy szczeliny odbytu

Przyczyny powstania szczeliny odbytu są zróżnicowane. Wśród najczęstszych wymienia się szczeliny powstałe w wyniku urazu mechanicznego, zbyt słabego ukrwienia błony śluzowej kanału odbytu, nieprawidłowości odruchu hamowania odbytniczo-odbytowego. Do powstania szczeliny odbytu może także przyczynić się słabsze podparcie tylnej ściany kanału odbytu. Szczelina odbytu znacznie częściej występuje u osób cierpiących na chorobę Leśniowskiego-Crohna (zapalenie jelita), gruźlicę i białaczkę. Ponadto ryzyko wystąpienia choroby wzrasta u nosicieli wirusa HIV oraz u osób uprawiających seks analny. Choroba bardzo często występuje u niemowląt, które mają problemy z wypróżnieniem.

Wyróżniamy dwa rodzaje szczelin odbytu:

  • ostrą szczelinę odbytu – mówimy o niej w  przypadku świeżych ubytków pierścienia wokół odbytu,
  • przewlekłą szczelinę odbytu – uszkodzenia błony śluzowej odbytu, które nie zostały wyleczone w ciągu 6 tygodni.

W przypadku przewlekłej szczeliny odbytu może dojść do nadmiernego przerostu fałdu skórnego u brzegu kanału odbytu. Mogą także pojawić się dookoła odbytu stwardniałe brodawki.

Objawy tej choroby są podobne do tych, które występują przy hemoroidach czy przetoce odbytu. Pojawiają się: ból, pieczenie, krwawienie przy oddawaniu stolca. Krew można zauważyć zarówno w kale, jak i na papierze toaletowym czy bieliźnie. Ból może trwać nawet do kilku godzin po oddaniu stolca. Czasami objawom tym towarzyszy świąd okolicy odbytu. Każde wypróżnienie pogłębia uszkodzenia w obrębie błony śluzowej odbytu.

2. Leczenie szczeliny odbytu

Chory, który zaobserwuje u siebie niepokojące objawy, powinien zgłosić się do lekarza. Ten najpierw przeprowadzi szczegółowy wywiad, następnie zaś zbada pacjenta (badanie per rectum). Jeśli pacjent cierpi na ostrą szczelinę odbytu, wówczas badanie wywołuje ból. Lekarz obserwuje u takiej osoby liniowe pęknięcie kanału odbytu. Przewlekłą szczelinę odbytu lekarz rozpoznaje po obecności zgrubiałego fałdu skóry (tzw. guzek wartowniczy) oraz brodawek okołoodbytniczych.

U osób ze szczeliną odbytu wykonuje się badanie endoskopowe jelita grubego. Badanie umożliwia pobranie fragmentu komórek jelita do histopatologii. Ponadto wykonuje się kolonoskopię, która polega na obserwowaniu zmian w jelicie grubym. Badania niekiedy odkłada się w czasie z uwagi na ogromny ból towarzyszący chorobie.

W większości przypadków wystarcza leczenie farmakologiczne (leki przeciwzapalne, sterydy). Niekiedy jednak konieczne jest przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego. Wskazaniem do leczenia operacyjnego są częste nawroty choroby. Leczenie powinno zmniejszyć napięcie zwieracza odbytu, a także unormować ukrwienie błony śluzowej.

Aby zmniejszyć objawy, chorzy powinni stosować dietę bogatą w błonnik oraz przyjmować preparaty zmiękczające stolec. Chorzy powinni także przyjmować dużo płynów. Wskazane są również środki zmniejszające napięcie mięśni odbytu. Czasami szczelinę odbytu leczy się za pomocą hydroterapii.

Zapobieganie wystąpieniu szczeliny odbytu polega głównie na unormowaniu rytmu wypróżnień oraz niedopuszczaniu do zaparć.

Bibliografia

  • Lawrence P., Chirurgia ogólna, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-19-5
  • Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
  • Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X

Źródła zewnętrzne

Małgorzata Kamińska, Angelika Ciuraj,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Szczelina odbytu - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Szczelina odbytu
Badania

Biopsja odbytu

Biopsja odbytu polega na pobraniu niewielkiej ilości tkanki z odbytu lub odbytnicy. Zazwyczaj przeprowadza się ją równocześnie z sigmoidoskopią (wziernikowaniem dolnego odcinka jelita grubego, esicy i odbytnicy). Wynik biopsji może potwierdzić występowanie...

Zabiegi

Wycięcie odbytu

Wycięcie odbytu to najczęściej stosowana metoda leczenia raka odbytu, która czasem bywa łączona z chemioterapią i radioterapią, w ramach leczenia skojarzonego. Nowotwór odbytu jest najczęściej występującym rodzajem nowotworów jelita grubego (ok. 50%),...

Żylaki odbytu (hemoroidy)

Choroby odbytu

Na choroby odbytu nie ma domowych środków. Opóźniając wizytę u lekarza skazujemy się na groźne powikłania oraz wydłużenie czasu leczenia. Nie warto zwlekać. Rodzaje chorób odbytu

Układ pokarmowy

Grzybica odbytu

Infekcje grzybicze to powszechny problem. Wbrew obiegowej opinii, grzybica nie jest wyłącznie dolegliwością kobiecą. Infekcja grzybicza może bowiem pojawić się nie tylko w pochwie, ale i w odbycie. Niestety, wiele osób nie zdaje sobie z tego sprawy. Grzybica...

Żylaki odbytu (hemoroidy)

Świąd odbytu

Swędzenie odbytu to problem, który, niestety, może przytrafić się każdemu. Wbrew pozorom, świąd nie dotyka tylko osób nie dbających o higienę intymną: pojawia się także z powodu na

Jak osiągnąć rozkosz?

Stymulacja odbytu

Stymulacja odbytu

Stymulacja odbytu to rodzaj pieszczot, na które nie wszyscy kochankowie są otwarci. Chociaż wielu osobom pieszczenie odbytu przynosi niesamowite doznania erotyczne, są również tacy

Żylaki odbytu (hemoroidy)

Hemoroidy a inne choroby odbytu

Głównym objawem choroby hemoroidalnej, zwanej potocznie żylakami odbytu, jest krwawienie oraz uczucie niepełnego wypróżnienia podczas oddawania stolca. Czasami występuje również św

Urologia i nefrologia

Zespół dźwigacza odbytu

Zespół dźwigacza odbytu funkcjonuje w medycynie pod wieloma nazwami: kurcz dźwigaczy, zespół mięśnia łonowo-odbytniczego, zespół mięśnia gruszkowatego, bolesne napięcie mięśni miednicy. Jest to jedno z zaburzeń pracy układu pokarmowego. Na chorobę częściej...

Żylaki odbytu (hemoroidy)

Choroby odbytu

(...) dolegliwościami bólowymi. Szczelina odbytu To ubytek błony śluzowej odbytu o podłużnym kształcie. Szczelina odbytu występuje...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500