Gruźlica

Gruźlica wywoływana jest przez prątek gruźlicy ludzkiej, zwany także prątkiem Kocha, rzadziej przez prątek bydlęcy. Najczęściej przenosi się on drogą kropelkową. Bakterie dostają się do organizmu przez wdychanie ich, połknięcie lub wszczepienie się w skórę. Możemy wyróżnić gruźlicę pierwotną i wtórną. Pierwotna to najczęściej gruźlica płuc, wtórna gruźlica to natomiast np. gruźlica stawów i kości, gruźlica układu moczowego czy gruźlica źołądkowo -jelitowa.

Objawy gruźlicy

Gdy nastąpi zarażenie gruźlicą, mówimy najpierw o zakażeniu pierwotnym, a później o gruźlicy popierwotnej, która pojawia się po kilku miesiącach bądź latach od zakażenia (bakterie do pewnego momentu pozostawały w uśpieniu).

Pierwotne zakażenie obejmuje płuca, również część przewodu pokarmowego i węzłów chłonnych. W tym okresie prątki tworzą ogniska pierwotne i tam się namnażają.

Pierwotna gruźlica ma objawy podobne do grypowych. Są to:

Gdy organizm obroni się przed chorobą - sam lub za pomocą farmaceutyków - stan zapalny cofa się, miejsce zapalne znika i ulega zwapnieniu. W nielicznych przypadkach dochodzi do rozsiania choroby po organizmie. Gdy poziom odporności organizmu jest niski, dochodzi do martwicy tkanek, które oddzielają się od zdrowej i są odkrztuszane w postaci śluzowo-ropnej plwociny, czasem z domieszką krwi – stąd krwioplucie w zaawansowanym stadium choroby.

Popierwotna gruźlica płuc uaktywnia się pod wpływem czynników osłabiających układ immunologiczny, takich jak: osłabienie, niedożywienie, alkoholizm, złe warunki życia, AIDS, cukrzyca, białaczka, chłoniak, niewydolność nerek. Prątki gruźlicy mogą zostać rozbudzone także wskutek leczenia kortykosterydami lub środkami immunosupresyjnymi.

Występują różne odmiany gruźlicy, w zależności od miejsca zajętego przez prątki. Oprócz gruźlicy płucnej są to np.: gruźlica prosówkowa (uogólniona), gruźlica żołądkowo-jelitowa, gruźlica układu moczowo-płciowego, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, gruźlica kości i stawów. Gruźlica może także zaatakować skórę, układ limfatyczny i naczynia krwionośne.

Rozpoznanie gruźlicy

Gruźlica obecnie raczej nie występuje u osób zdrowych. Chorują na nią przede wszystkim osoby z obniżoną odpornością organizmu, czyli:

  • chorzy na AIDS,
  • alkoholicy,
  • narkomani,
  • osoby niedożywione,
  • osoby przez dłuższy czas przyjmujące leki immunosupresyjne,
  • osoby przyjmujące kortykosterydy,
  • chorzy na cukrzycę,
  • chorzy na pylicę.

Podstawą rozpoznania gruźlicy są badania radiologiczne, laboratoryjne i histopatologiczne. Przy podejrzeniu gruźlicy płuc najpierw robi się badanie rentgenowskie, po czym bada się próbkę odkrztuszonej wydzieliny na obecność prątków gruźlicy. Robi się także test tuberkulinowy, sprawdzający odporność na gruźlicę. Pomocna bywa także bronchoskopia.

Leczenie gruźlicy to przede wszystkim leki przeciwgruźlicze. Należy pozbyć się z organizmu aktywnych prątków gruźlicy, zapobiec ich uodpornieniu na leki oraz usunąć z organizmu resztę prątków, także tych uśpionych oraz znajdujących się w warstwie serowatej. Do tego celu stosuje się kilka różnych leków, także po wyleczeniu i zniknięciu objawów. Wykorzystuje się leczenie skojarzone przynajmniej trzech leków, które dobierane są tak, aby przynajmniej jeden z nich działał na określoną postać prątków. W zależności od zastosowania leków, długość leczenia trwa różnie. Całe leczenie podzielone jest na dwa główne etapy. W pierwszym stosowane są leki działające na wszystkie formy prątków Kocha. Jeżeli po danym okresie leczenie nie przyniesie efektów (zależnych od konkretnych leków zastosowanych), przystępuje się do drugiego etapu leczenia. Wtedy występują już tylko aktywne prątki Kocha, bez form utajonych (uległy odtajeniu w pierwszym etapie). Po zakończeniu leczenia wykonuje się test na obecność bakterii. Jeżeli wynik jest negatywny, kończy się leczenie, przy wyniku dodatnim - leczenie musi być dalej kontynuowane.

Najlepszą profilaktyką gruźlicy są szczepienia ochronne, a także dbanie o odporność organizmu i higienę. Ważne jest także wietrzenie pomieszczeń, w których mogą przebywać chore osoby.

Przypisy
Chazan R., Pneumonologia i alergologia praktyczna - badania diagnostyczne i terapia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-061-2
Droszcz W. (red.), Choroby płuc. Diagnostyka i terapia, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 83-85842-04-7
Antczak A. Wielka interna - pulmonologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-76-1
Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Artykuły Gruźlica

Gruźlica kości powstaje pod wpływem rozsiania prątków gruźlicy przez krew z ognisk pierwotnych, czyli z płuc i węzłów chłonnych przyoskrzelowych. Powoduje ją prątek gruźlicy ludzki lub bydlęcy. ...

Badanie wykonywane w rozpoznawaniu gruźlicy nazywane jest próbą tuberkulinową.

Nowe badania naukowe mogą okazać się rewolucyjne w walce ze skutkami leczenia HIV i gruźlicy. Badacze opracowali bowiem łatwy w użyciu test sprawdzający poziom uszkodzenia wątroby.

Papierowy test na wątrobę!

Przeszczepienie płuca to zabieg chirurgiczny podczas którego chore płuco pacjenta (lub jego fragment) zastąpione zostaje zdrowym płucem, pobranym od dawcy. Chociaż operacja niesie ze sobą pewne ...

Ślady po obustronnym przeszczepie płuc.

Badanie radiologiczne klatki piersiowej inaczej nazywane jest RTG klatki piersiowej. Do badań tych zalicza się: małoobrazkowe zdjęcie płuc (radiofotografia, fluorografia), rentgen klatki ...

Zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej.

Lampa bioptron wytwarza spolaryzowane światło, które ma zdrowotny wpływ na organizm ludzki. Doznałaś kontuzji sportowej, cierpisz na reumatyzm , masz trądzik , a tradycyjne metody leczenia ...

Chorobą nazywa się nieprawidłowy stan organizmu, związany zazwyczaj z określonymi objawami, obniżeniem odporności i osłabieniem. Choroba może być spowodowana zarówno czynnikami zewnętrznymi, np. ...

Terapia manualna jest szczególną dziedziną fizjoterapii, która zajmuje się badaniem układu ruchu. Lekarz specjalista wykonuje badanie palpacyjne, które odbywa się podczas czynności ruchowych oraz ...

Pomoc chiropraktyków może być stosowana przy różnego rodzaju bólach, m.in.: pleców, szyi, głowy, stóp i kostek, rąk i nóg, przy artretyzmie, rwie kulszowej, wypadnięciu dysku.

Osoby uprawiające aktywnie sport czy ćwiczenia fizyczne, chcące zwiększyć masę mięśniową, powinny stosować odpowiednią do potrzeb organizmu dietę. W tym przypadku zaleca się dietę białkową.

Dieta Schrotha to połączenie specyficznego sposobu odżywiania, ilości dostarczanych płynów i zabiegów wodnych. Dieta wymaga całkowitego wyeliminowania białek zwierzęcych, cukru i soli. Przez ...

Galwanizacja to zabieg leczniczy wykorzystujący przepływ prądu stałego, przy użyciu dwóch elektrod. Zabieg może trwać od 5 do 20 minut, zależnie od miejsca, gdzie się go stosuje. Cała terapia ...

Nadmierna potliwość pach wiąże się nadprodukcją gruczołów potowych. Przy tej dolegliwości nie sprawdzają się żadne dezodoranty. Na zbyt dużą potliwość w dole pachowym cierpi aż 1% społeczeństwa. ...

Przyczyny nadmiernej potliwości pach mogą być przeróżne, począwszy od tych o podłożu neurologicznym czy metabolicznym, skończywszy na tych spowodowanych stresem bądź warunkami atmosferycznymi.

Biopsja nosa jest zabiegiem polegającym na wycięciu fragmentu błony śluzowej nosa. Ma to na celu uzyskanie materiału biologicznego do dalszego badania histopatologicznego , którego wyniki mogą ...

Choroba Glińskiego-Simmondsa to wielogruczołowa niedoczynność hormonalna. Znana jest również jako niedoczynność przedniego płata przysadki czy też charłactwo przysadkowe. Choroba powstaje w ...

Kolor skóry zależy od grubości naskórka, obecności barwnika w komórkach skóry, a także od stopnia jej ukrwienia. Nienaturalna bladość może pojawić się u każdego – towarzysząc bólowi głowy , anemii ...

Bladość jest efektem spowodowanym zmniejszeniem ilości oksyhemoglobiny (nietrwałym połączeniem hemoglobiny z tlenem) w naczyniach krwionośnych skóry lub błon śluzowych.

Limfocyty należą do leukocytów i mają zdolność do swoistego rozpoznawania antygenów. Dzielą się na limfocyty B oraz T . Białe krwinki wchodzą w skład układu chłonnego i narządów układu ...

Limfocyty dzielą się na limfocyty B i limfocyty T, często też zalicza się do nich komórki NK, głównie ze względu na morfologię i sposób uśmiercania zakażonych komórek podobny do limfocytów T.

Homeopatia jest formą medycyny niekonwencjonalnej . Wykorzystuje środki homeopatyczne, które są sukcesywnie rozcieńczane. W homeopatii chodzi bowiem o to, by pobudzić organizm do samodzielnego ...

Twórcą homeopatii był niemiecki lekarz Samuel Hahnemann (1755–1843). Wprowadził on homeopatyczne lekarstwa, prawa, systematykę chorób oraz używane do dzisiaj określenia: homeopatia i alopatia. Chciał w ten sposób wyróżnić własną koncepcję leczenia.

Ze szczepieniami spotykamy się już od dziecka. Najpierw powodują one nieprzyjemne odczucia związane z zastrzykiem, później przyzwyczajamy się i traktujemy je jak obowiązek. Czas dowiedzieć się, na ...

Historia szczepień sięga czasów Ludwika Pasteura, który wynalazł pierwszą szczepionkę ochronną przeciwko wściekliźnie. Następnie w 1926 roku powstała szczepionka przeciwko krztuścowi, w 1927 roku przeciwko gruźlicy, a w 1945 na grypę.<br />
<br />
Analizując dzieje wakcynologii, czyli dziedziny medycyny zajmującej się szczepieniami ochronnymi, należy wspomnieć o Edwardzie Jennerze. W 1796 roku zaszczepił małe dziecko materiałem zakaźnym ospy krowianki. Chłopiec chorował na tę dolegliwość, następnie lekarz zaszczepił go ponownie tym samym materiałem. Badacz udowodnił, że szczepionka przeciwko ospie prawdziwej wcale nie musi zawierać substancji, lecz wystarczy szczepienie ospy krowiej, która ma łagodny przebieg i nie jest przyczyną wysokiej śmiertelności.<br />
<br />
Obecnie, szczepienia są najskuteczniejszą metodą obrony przed groźnymi chorobami zakaźnymi. W jaki sposób szczepienie ochronne wpływają na zdrowie?

Wady karmienia piersią nie są tak liczne jak zalety. Karmienie piersią jest korzystne zarówno dla dziecka, jak i matki. Istnieją jednak przypadki, kiedy karmienie piersią nie może być kontynuowane.

Jak się okazuje karmienia piersią jest procesem, który przynosi profity zarówno dziecku, jak i jego matce.<br />
<br />
Jakie korzyści ma dziecko, które jest żywione metodą naturalną? Otóż wśród najważniejszych wymienia się&nbsp; zmniejszenie ryzyka zgonu z powodu wystąpienia biegunki, infekcji dróg oddechowych, zmniejszenie częstości zapalenia ucha środkowego oraz zminimalizowanie ryzyka martwiczego zapalenia jelit. Do tego karmienie piersią&nbsp; powoduje, że ryzyko infekcji dróg moczowych i oddechowych oraz chorób alergicznych i atopowych jest znacznie mniejsze. Poza tym wybierając tą formę żywienia dziecka zmniejsza się ryzyko zachorowania przez nie na cukrzycę czy powstania nowotworów. Matka w tym procesie zyskuje zaś mniejszą szansę na wystąpienie krwawienia poporodowego, raka sutka przed menopauzą czy nabłonkowego raka jajnika. Zaletą takiego rozwiązania jest także to, że kobieta szybciej wraca do masy ciała z przed ciąży i ma znacznie mniejsze prawdopodobieństwo ujawnienia się osteoporozy.<br />
<br />
Jeśli chodzi o przeciwwskazania to z karmienia piersią należy zrezygnować w takich przypadkach jak: nadużywanie leków lub alkoholu, wyczerpująca choroba lub poważna niedowaga, nieodpowiednia tkanka gruczołowa piersi lub uszkodzenie połączenia nerwowego z brodawką, poważne choroby takie jak: gruźlica, HIV /AIDS, choroby współistniejące, które wymagają stałej terapii lekami. Dziecka nie należy karmić piersią jeśli cierpi ono na zaburzenia metabolizmu, np. nietolerancję laktozy lub posiadają deformacje, np. rozszczep wargi lub podniebienia, które uniemożliwiają ssanie. Nie powinno tak się żywić także wcześniaków z bardzo małą masą urodzeniową, które mają problem z ssaniem i połykaniem.

Inhalacja, czyli leczenie za pomocą substancji wziewnych, to jeden z zabiegów leczniczych stosowanych przy przeziębieniu , zapaleniu oskrzeli oraz zapaleniu zatok . Może być wykonywana przy użyciu ...

<p>
	Objawy astmy nasilają się rankiem i wieczorem. Świszczący oddech, uczucie uciskania w klatce piersiowej, kaszel oraz duszności to dolegliwości będące wynikiem nadreaktywności oskrzeli. Jeśli w porę nie podejmie się odpowiedniego leczenia, z czasem można spodziewać się niewydolności oddechowej. Długotrwałe utrzymywanie się takiego stanu prowadzi bowiem do postępującego oraz nieodwracalnego ograniczenia przepływu przez drogi oddechowe.<br />
	<br />
	Ta przewlekła choroba dróg oddechowych potrafi być bardzo niebezpieczna, dlatego ważne jest wczesne postawienie diagnozy i właściwe dobranie leków. Proporcje ich stosowania zależą jednak od indywidualnych potrzeb. Należy pamiętać o tym, że w wyniku prawidłowego i regularnego zażywania leków objawy astmy ulegają znacznej poprawie. Dzięki temu utrzymanie normalnej aktywności życiowej jest znacznie łatwiejsze. Nie bez znaczenia jest również stosowanie inhalatora. Przy jego właściwym stosowaniu z czasem można osiągnąć cel leczniczy. Pokazany filmik pokazuje więc, jak używać tego proszkowego i ciśnieniowego.<br />
	<br />
	&nbsp;</p>

Limfocyty T (limfocyty grasicozależne) to krwinki białe , które są odpowiedzialne za odpowiedź immunologiczną organizmu. Badanie poziomu limfocytów T to badanie pomagające zdiagnozować niedobory ...

Limfocyty T

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »