Choroba Leśniowskiego-Crohna

Choroba Leśniowskiego-Crohna to przewlekły nieswoisty stan zapalny przewodu pokarmowego, od jamy ustnej aż do końca odbytu, o charakterze odcinkowym. Występuje głównie u osób młodych, w wieku od 15 do 25 lat. Choroba charakteryzuje się występowaniem zmian w błonie śluzowej, szczególnie w obrębie jelit, powodując utrudnione przechodzenie treści pokarmowej. Przy braku leczenia pojawia się niedrożność jelit.

Spis treści

Przyczyny i objawy choroby Leśniowskiego-Crohna

Etiologia choroby nie jest znana. Czynniki biorące udział w jej powstawaniu:

Obraz endoskopowy chorego na zapalenie jelit

Kolonoskopia przedstawia szeroką zmianę śluzówki esicy oraz oraz płyn... »

środowiskowe (bakterie jelitowe),
immunologiczne (wzrost aktywności limfocytów T).
genetyczne (mutacja genu NOD2).

Choroba przebiega z okresami zaostrzeń i złagodzenia objawów oraz naciekiem zapalno-wytwórczym. Często powierzchnia błony śluzowej ulega owrzodzeniu. Tworzą się nieswoiste guzowate masy ziarnicze. Proces chorobowy daje odczyny zapalne na zewnątrz jelita, doprowadzając do tworzenia się zrostów i różnych tworów guzowatych, które powodują zwężenia jelita oraz trudności w przechodzeniu treści jelitowej. Większość przypadków stanowią zmiany chorobowe w końcowym odcinku jelita krętego. Stan patologiczny może występować w kilku odcinkach jelita jednocześnie, które oddzielone są od siebie fragmentami zdrowymi (tzw. zmiany skaczące). Postać przewlekła procesu zapalnego dotyczy jednak całej grubości ściany jelita.

Chorobę Leśniowskiego-Crohna charakteryzują: bóle w środkowej lub dolnej części brzucha, stany podgorączkowe, biegunka ze stolcami z dużą ilością śluzu, a czasem nawet krwi, owrzodzenie aftowe w jamie ustnej, wzdęcia brzucha, niedokrwistość, brak apetytu, spadek masy ciała, postępujące wychudzenie, zaburzenia połykania, owrzodzenia i ropnie okołoodbytowe.

W wyniku braku leczenia może dojść do powikłań polegających na zwężeniu, a w rezultacie niedrożności jelit. Mogą powstawać pojedyncze lub mnogie przetoki (najczęściej między jelitem cienkim a kątnicą), ropnie, zapalenie otrzewnej oraz krwawienia z przewodu pokarmowego. Występuje również wzrost ryzyka rozwoju raka, jednak w znacznie mniejszym stopniu niż u osób z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (colitis ulcerosa).

Diagnostyka i leczenie choroby Leśniowskiego-Crohna

Chorobę rozpoznaje się w szpitalu, w celu jej zdiagnozowania wykonuje się:

badanie endoskopowe,
badanie radiologiczne z podaniem kontrastu,
badanie ultrasonograficzne (USG) i tomografię komputerową jamy brzusznej (CT),
badanie histologiczne wycinka jelita.

Trudność w zdiagnozowaniu choroby pojawia się, gdy zmiany patologiczne zajmują wyłącznie jelito grube. W takich przypadkach odróżnienie jej od wrzodziejącego zapalenia jelita grubego jest niemożliwe.

Leczenie jest długotrwałe i polega – oprócz leczenia farmakologicznego – na oszczędzającym trybie życia, a także leżeniu w łóżku w okresie zaostrzeń. Należy eliminować stres, rzucić palenie tytoniu, unikać stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), których efektem ubocznym są owrzodzenia w przewodzie pokarmowym. Dieta natomiast powinna być bogata w białko, witaminy, kwas foliowy, żelazo, a uboga w błonnik i tłuszcze.

Leczenie farmakologiczne obejmuje stosowanie glikokortykosteroidów, np. prednizon czy hydrokortyzon, w cięższych postaciach choroby. Przy stanach łagodniejszych - sulfasalazynę i jej pochodną mesalazynę. Ze względu na to, że w rozwoju choroby biorą udział czynniki immunologiczne, stosuje się także leczenie immunosupresyjne. Stosowane są tutaj azatiopryna, metotreksat. Nowym stosowanym lekiem jest przeciwciało monoklonalne anty-TNFα klasy IgG - infliksimab. Ma on zastosowanie przy występowaniu oporności na glikokortykosteroidy. Czasami jednak konieczne jest operacyjne usunięcie zmian. Wiąże się to jednak z dużym ryzykiem powikłań, dlatego wykonuje się je tylko w kilku przypadkach.

Przypisy

Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5

Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9

Kokot F. Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3295-6

Artykuły Choroba Leśniowskiego-Crohna

Dieta w chorobie Leśniowskiego-Crohna

Dieta w chorobie Leśniowskiego-Crohna jest uzależniona od stopnia nasilenia objawów dolegliwości. Inne produkty są zalecane w okresie zaostrzeń, odmiennego jadłospisu wymaga też przewlekła postać ...

Dbaj o mikroflorę jelit!

Sposób odżywiania ma ogromny wpływ na mikroflorę jelit. Wszelkie zmiany mikroflory mogą mieć następstwa w postaci biegunki, zaparć, zespołu jelita wrażliwego i choroby Leśniowskiego-Crohna.

Dieta w chorobach zapalnych jelit

Dieta w chorobach zapalnych jelit jest koniecznością. Osoby cierpiące na choroby jelit powinny szczególnie uważać na to, co spożywają. Nawet żywność powszechnie uważana za zdrową może nasilić ...

Biopsja jelita grubego

Biopsja jelita grubego to badanie diagnostyczne polegające na pobraniu z jelita grubego próbki tkanki, którą później poddaje się badaniu histopatologicznemu . Pozwala to na zdiagnozowanie ...

Stany zapalne jelit

Stany zapalne jelit to bardzo szeroka grupa schorzeń, manifestująca się zaburzeniami trawienia i szeregiem objawów towarzyszących. Obejmować mogą jelito cienkie, grube, a często dotyczą całego ...

Choroba Leśniowskiego-Crohna dotyczy każdej części jelita.

Operacja wrzodu żołądka

Operacja wrzodu żołądka jest wykonywana tylko w przypadkach, kiedy u pacjenta występuje odporność na farmakologiczne leczenie wrzodów. Terapia odpowiednimi lekami u większości chorych na wrzody ...

Gastroskopia to badanie, które może pomóc zdiagnozować wrzód żołądka.

Rak dwunastnicy

Rak dwunastnicy to nowotwór początkowego odcinka jelita cienkiego. Nowotwory dwunastnicy są stosunkowo rzadkie w porównaniu z rakiem żołądka czy rakiem jelita grubego. Najczęstszym typem raka ...

Rak żołądka jest bardzo poważną chorobą, dlatego oprócz standardowej diagnostyki ważnym elementem jest  określenie stopnia zaawansowania tego nowotworu.<br />
<br />
Takiego pomiaru dokonuje się poprzez ocenę głębokości naciekania przez guz pierwotny poszczególnych warstw ściany żołądka (cecha T), określenie liczby zajętych regionalnych węzłów chłonnych (cecha N) oraz sprecyzowanie, czy są obecne odległe przerzuty (cecha M).<br />
<br />
Inną bardzo ważną metodą diagnostyczną jest również endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, która pozwala na wykrycie wczesnych zmian i pobranie wycinku do analizy. W przypadku chorych na raka żołądka bardzo często pojawiają się oprócz wzdęć czy ogólnego wyniszczenia także takie przypadłości jak: hepatomegalia (w przypadku przerzutów do wątroby) oraz limfadenopatia.<br />
<br />
Chcąc zaś zbadać głębokość naciekania nowotworu można wykorzystać endoskopową ultrasonografię.<br />
Wykrycie przerzutów jest możliwe dzięki takim badaniom jak: scyntygrafia kości, tomografia komputerowa klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy (lub rezonans magnetyczny) czy laparoskopię, a w wyjątkowych sytuacjach także PET.<br />
<br />
Jak dochodzi do ich powstania? O tym opowie - prof. dr hab. Włodzimierz Olszewski, patolog.

Szkorbut

Szkorbut to choroba spowodowana niedoborem witaminy C (kwasu askorbinowego). Witamina ta potrzebna jest organizmowi człowieka do syntezy kolagenu. Jeśli jej zabraknie, wytwarzanie kolagenu jest ...

Zapalenie dziąseł może obejmować całą jamę ustną.

Przyczyny depresji

Trudno wskazać konkretne przyczyny depresji, ponieważ jest to schorzenie o wielopłaszczyznowym podłożu, stąd też istnieje kilka hipotez, które przybliżają złożoność patomechanizmu choroby. ...

Depresja to jedna z najczęstszych chorób psychicznych. Pojawia się na skutek poważnych sytuacji życiowych, jak np.: śmierć bliskiej osoby, brak pieniędzy, problemy w szkole, utrata pracy, kłopoty rodzinne, choroby oraz katastrofy. Są to najczęściej przyczyny psychologiczne mające wpływ na powstanie zaburzeń psychicznych. Ponadto, inną grupę powodów depresji stanowią dolegliwości somatyczne, np.: zaburzenia hormonalne, trwałe infekcje, permanentny ból oraz choroby układu krążenia.<br />
<br />
Wiadomość o obecności komórek rakowych w organizmie również może być przyczyną depresji oraz myśli samobójczych. Niewątpliwie, gdy praca mózgu zostaje zaburzona, pojawiają się symptomy depresji. Lekarze uważają, że w mózgu pacjenta występują zakłócenia aktywności substancji chemicznych, np.: noradrenaliny, dopaminy i serotoniny. Minimalna zmiana neuroprzekaźników może wpływać na zaburzenia depresyjne. Jakie są najczęstsze przyczyny depresji?

Dożylnie podawanie leków

Dożylnie podawanie leków stosuje się m.in. w takich chorobach jak: zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa , choroba Behceta, nowotwory, pospolity zmienny niedobór odporności, choroba ...

Krwawienie z przewodu pokarmowego

Krwawienie z przewodu pokarmowego jest to wynaczynienie się krwi do światła przewodu pokarmowego. Istnieje podział krwawień z przewodu pokarmowego na krwawienia z górnego odcinka, gdy źródło ...

Żylakowato poszerzonymi żyłami odbytniczymi nazywa się guzki krwawnicze, czyli po prostu hemoroidy. Czynnikami, które sprzyjają ich powstawaniu są: zaparcia czy biegunki, ale również siedzący tryb życia lub wręcz przeciwnie -  intensywny sport, np. długotrwałe bieganie. Nie bez wpływu na pojawienie się tej dolegliwości pozostaje ciąża czy po prostu skłonność dziedziczna.<br />
<br />
Objawami pojawienia się hemoroidów jest krwawienie z odbytu oraz jego bolesność. Alarmującymi symptomami dla chorego powinna być więc krew w stolcu czy na papierze toaletowym, a nawet bieliźnie. Czasami dochodzi do wypadania hemoroidów lub ich powiększenia. Groźną sytuacją jest, kiedy dochodzi do powstawania zakrzepów i zgorzeli. Dzieje się tak wtedy, gdy zmiany nie są jeszcze znacznie nasilone, a więc żylak cofa się pod uciskiem palca, później jednak żylaki więzną trwale, nie daje się ich odprowadzić. Kulistym zmianom na zewnątrz odbytu towarzyszy silny ból towarzyszący podczas takich czynników jak siadanie czy nawet chodzenie.<br />
<br />
Jakie objawy powinny zmotywować, aby pójść do lekarza?

Biopsja ssąca jelita cienkiego

Biopsja ssąca jelita cienkiego jest badaniem stosowanym w celu zdiagnozowania chorób jelita cienkiego. Wykorzystywana jest tutaj metoda z użyciem kapsułki wprowadzanej drogą doustną do żołądka, ...

Cynk w jedzeniu

Cynk jest mikroelementem, który odpowiada za zdrowy wygląd skóry i włosów. Jego niedobór powoduje spadek odporności oraz utratę apetytu.

Operacje laparoskopowe

Chirurgia laparoskopowa i ręcznie wspomagana chirurgia laparoskopowa są minimalnie inwazyjnymi procedurami powszechnie stosowanymi w leczeniu chorób przewodu pokarmowego. W odróżnieniu od ...

Biegunka

Biegunka to zaburzenie trawienia, którego głównym objawem są częste wypróżnienia, zmieniona konsystencja kału, upłynnienie go i zwiększenie jego ilości. Biegunka może być spowodowana przez ...

Owoce borówki czernicy używa się w biegunce, zmniejszają wydalanie wody wraz ze stolcem.

Szczelina odbytu

Szczelina odbytu to wąskie pęknięcie lub owrzodzenie błony śluzowej kanału odbytu. Powstaje przy nadmiernym napięciu końcowego odcinka odbytu (wysiłek fizyczny, uporczywe zaparcia i in.), ...

Leczenie biologiczne

Leczenie biologiczne to jedna z najnowocześniejszych metod farmakoterapii stosowanych na świecie. Leki biologiczne wytwarzane są metodami biotechnologicznymi z wykorzystaniem inżynierii ...

Taka metoda lecznicza jak terapia celowana polega na hamowaniu określonych szlaków molekularnych onkogenezy. W porównaniu więc do chirurgii, chemioterapii, hormonoterapii czy radioterapii takie rozwiązanie daje dużo większe szanse na poprawę rezultatów leczenia nowotworów. Badaniom poddaje się obecnie kilkadziesiąt leków hamujących receptory komórkowe, a część z nich ze względu na swą dużą skuteczność już teraz znalazło się w praktyce klinicznej.<br />
<br />
Mające zastosowanie w leczeniu nowotworów złośliwych przeciwciała monoklonalne mogą blokować określony receptor dla czynnika wzrostu lub niszczyć komórki nowotworowe poprzez związaną z przeciwciałem toksynę lub pierwiastek promienioczuły czy też nasilać apoptozę (naturalną śmierć komórki). Inaczej mówiąc aktywują one własne mechanizmy immunologiczne chorego pomocne w skutecznym niszczeniu raka.<br />
<br />
Więcej o leczeniu transtuzumabem oraz o tym jak działa on na organizm i jakie osoby kwalifikują się do terapii z wykorzystaniem tej metody powie onkolog, dr hab. n. med. Krzysztof Jeziorski.

Wrzody żołądka

Wrzód jest to ubytek w błonie śluzowej żołądka lub dwunastnicy dochodzący do warstwy mięśniowej ich ściany. Może się on przyczynić do powstania krwawienia lub nawet przedziurawienia narządu. ...

Sarkoidoza

Sarkoidoza (syn. choroba Besniera-Boecka-Schaumanna, ang. sarcoidosis) jest uogólnioną chorobą ziarniniakową – w jej przebiegu powstają tzw. ziarniniaki – małe grudki w tkankach i narządach, które ...

Kłębuszkowe zapalenie nerek

Kłębuszkowe zapalenie nerek (ang. glomerulonephritis) jest grupą chorób, w których dochodzi do stanu zapalnego kłębuszków nerkowych, a ewentualne zmiany innych struktur nerek mają charakter ...

Nerka składa się z piramidy nerkowej, tętnicy międzypłatowej, tętnicy nerkowej, żyły nerkowej, wnęki nerkowej, miedniczki nerkowej, moczowodu

Pytania do eksperta

Bóle brzucha, stan podgorączkowy i osłabienie odporności

Witam! Od ponad trzech lat borykam się z problemem bólu brzucha, stanów podgorączkowych oraz bardzo osłabianej odporności przez, jak to nazwali lekarze, naciek zapalny o dł. 11 cm (w początkowej wersji miał to być uchyłek meckela, ale wykluczono). Znajduje się on w obrębie jelita cienkiego (tomokomputer). Na początku choroby podejrzewano Crohna, ale kolonoskopia wykluczyła. Następnie miałam ...

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Silne bóle podbrzusza, ciągłe zmęczenie i bóle stawów kolanowych

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Tępy ból brzucha promieniujący

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Co oznaczają bóle w lewym nadbrzuszu?

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin