Uchyłki przewodu pokarmowego

Uchyłki przewodu pokarmowego to wrodzone lub nabyte uwypuklenie ściany narządu na zewnątrz, powodujące powstanie zagłębień. Mogą mieć od kilku milimetrów do kilkunastu centymetrów, są pojedyncze lub mnogie. Uchyłki nie są właściwie chorobą, tylko elementem zaburzeń rozwojowych (uchyłki wrodzone) lub następstwem jakiegoś procesu chorobowego, który spowodował odcinkowe osłabienie ściany narządu poddającej się następowo uwypukleniu (uchyłki nabyte). Najczęściej uchyłki pojawiają się w jelicie grubym, pojedyncze można spotkać w przełyku. Rzadko występują w żołądku i jelicie cienkim.

Przyczyny i objawy uchyłków przewodu pokarmowego

Powstawaniu uchyłków przewodu pokarmowego sprzyjają takie czynniki, jak:

  • wiek (częstotliwość występowania wzrasta wraz z wiekiem),
  • zaparcia,
  • dieta zawierająca przetworzone produkty i konserwanty,
  • mała ilość błonnika (włókien pokarmowych),
  • siedzący, spoczynkowy tryb życia.

Objawy schorzenia są niespecyficzne. Uchyłki sprzyjają zaleganiu treści pokarmowych w jelicie, co może powodować stan zapalny i zaburzenia trawienia. Powikłaniem chirurgicznym jest pęknięcie ściany uchyłku, co powoduje rozlanie jego zawartości i stan zapalny tkanek okolicznych.

W 20-30% przypadków uchyłkom towarzyszą takie objawy, jak:

  • ból brzucha w dolnym, lewym kwadrancie brzucha,
  • zaparcia lub biegunki (czasami występujące naprzemiennie),
  • wzdęcia i nadmierna produkcja gazów.

Jeśli dojdzie do zapalenia uchyłków, pojawią się: gorączka, dreszcze, biegunka i bóle brzucha. Jeśli jest to ostre zapalenie, narastają parametry stanu zapalnego (liczba leukocytów, OB, CRP).

Możliwe powikłania uchyłkowatości to:

  • ostre zapalenie uchyłków,
  • przedziurawienie (perforacja) uchyłku,
  • ropień,
  • krwawienie z uchyłków,
  • niedrożność.

Pęknięcie uchyłku prowadzi do rozszerzenia się stanu zapalnego na jamę otrzewnej i zapalenia otrzewnej.

Diagnostyka i leczenie uchyłków przewodu pokarmowego

Uchyłki przewodu pokarmowego rozpoznawane się zwykle przypadkowo. Gdy nie dają objawów, praktycznie się ich nie leczy. Przy stanie zapalnym dąży się do ich wyleczenia. Gdy dolegliwości się nasilają, pomagają dieta ubogoresztkowa i okresowe diety płynne. Trudności w przełykaniu i powikłania chirurgiczne wymagają leczenia chirurgicznego.

W przypadku podejrzenia uchyłków, lekarz zleca badanie radiologiczne (wlew doodbytniczy kontrastu) lub endoskopię. Przeciwwskazaniem do tych badań jest jednak zapalenie uchyłków i inne powikłania tego schorzenia. W tej sytuacji zalecana jest tomografia komputerowa, która umożliwia uwidocznienie nacieków i ropni.

Gdy choroba uchyłkowa nie ma powikłań, leczy się ją poprzez zapobieganie zaparciom, wprowadzanie do diety błonnika pokarmowego oraz stosowanie środków przeczyszczających na problemy z wypróżnianiem, które działają na zasadzie osmozy. Leki o innym mechanizmie działania nie są wskazane, gdyż mogą podnieść ciśnienie w jelicie. W przypadku powikłań uchyłków zaleca się leki rozkurczające i antybiotyki, a także leczenie operacyjne, gdy dojdzie do krwotoku, perforacji, niedrożności czy nawracających zapaleń.

Przypisy
Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Artykuły Uchyłki przewodu pokarmowego

Krwawienie z przewodu pokarmowego jest to wynaczynienie się krwi do światła przewodu pokarmowego. Istnieje podział krwawień z przewodu pokarmowego na krwawienia z górnego odcinka, gdy źródło ...

Żylakowato poszerzonymi żyłami odbytniczymi nazywa się guzki krwawnicze, czyli po prostu hemoroidy. Czynnikami, które sprzyjają ich powstawaniu są: zaparcia czy biegunki, ale również siedzący tryb życia lub wręcz przeciwnie -&nbsp; intensywny sport, np. długotrwałe bieganie. Nie bez wpływu na pojawienie się tej dolegliwości pozostaje ciąża czy po prostu skłonność dziedziczna.<br />
<br />
Objawami pojawienia się hemoroidów jest krwawienie z odbytu oraz jego bolesność. Alarmującymi symptomami dla chorego powinna być więc krew w stolcu czy na papierze toaletowym, a nawet bieliźnie. Czasami dochodzi do wypadania hemoroidów lub ich powiększenia. Groźną sytuacją jest, kiedy dochodzi do powstawania zakrzepów i zgorzeli. Dzieje się tak wtedy, gdy zmiany nie są jeszcze znacznie nasilone, a więc żylak cofa się pod uciskiem palca, później jednak żylaki więzną trwale, nie daje się ich odprowadzić. Kulistym zmianom na zewnątrz odbytu towarzyszy silny ból towarzyszący podczas takich czynników jak siadanie czy nawet chodzenie.<br />
<br />
Jakie objawy powinny zmotywować, aby pójść do lekarza?

Badanie radiologiczne górnego odcinka przewodu pokarmowego nazywane jest inaczej badaniem kontrastowym przełyku, żołądka i dwunastnicy. Wykonuje się je w celu uwidocznienia górnego odcinka ...

Polipy przewodu pokarmowego to szypułkowate wykwity, które rozwijają się w świetle przewodu pokarmowego. Mogą rosnąć pojedynczo lub grupowo. Rzadko występują w żołądku i jelicie cienkim. Ruchy ...

Polipy mają skłonność do przekształcania się w gruczolaki.

Panendoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego nazywana jest inaczej wziernikowaniem górnego odcinka przewodu pokarmowego. Potocznie nazywana jest gastroskopią . Polega na wprowadzeniu przez ...

Endoskopowe opanowanie krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego to zabieg, który wykonuje się u osób, u których pojawiło się krwawienie z przełyku, żołądka lub dwunastnicy. Krwawienie w ...

Lekarz operujący zdalnie sterowanym endoskopem.

Badanie kału jest jedną z podstawowych analiz mających zastosowanie w diagnostyce schorzeń przewodu pokarmowego. Mikroskopowa ocena próbki kału pozwala wykryć obecność pasożytów czy niestrawionych ...

Zioła oczyszczające wypłukują z naszej krwi, organów wewnętrznych toksyny i szkodliwe substancje. Ich działanie opiera się na zwiększeniu tempa metabolizmu . Pod wpływem ziół toksyny lepiej ...

Leki ziołowe stosowane w nadmiarze mogą powodować skutki uboczne. Tymczasem, coraz więcej osób uważa, że są panaceum na większość dolegliwości i sięga po nie bez konsultacji z lekarzem. Leki ziołowe są polecane przez rodzinę i przyjaciół, wiele osób zachęca do ich stosowania, gdy zwykłe środki farmakologiczne nie przynoszą upragnionych rezultatów.<br />
<br />
Preparaty ziołowe, które wchodzą w interakcję, zawierają:<br />
– dziurawca pospolitego,<br />
– miłorząb japoński,<br />
– kakaowca,<br />
– lukrecję gładką.<br />
<br />
Niektóre preparaty ziołowe mogą wchodzić w interakcję z lekami przyjmowanymi na co dzień u osób ze schorzeniami układu krążenia (glikozydy nasercowe oraz leki przeciwkrzepliwe łatwo wchodzą w interakcję). Podobnie jest z lekami przeciwcukrzycowymi i immunosupresyjnymi.

Chirurgia laparoskopowa i ręcznie wspomagana chirurgia laparoskopowa są minimalnie inwazyjnymi procedurami powszechnie stosowanymi w leczeniu chorób przewodu pokarmowego. W odróżnieniu od ...

Operacja laparoskopowa żołądka.

Białko całkowite we krwi to zbiór wszystkich frakcji białek krwi, takich jak: albuminy, globuliny, fibrynogeny, lipoproteiny, glikoproteiny i wiele innych. Dotąd poznano ponad 300 białek ...

Endoskopia jelita to badanie diagnostyczne jelita cienkiego i/lub jelita grubego, podczas którego do światła jelit wprowadza się rurę endoskopu zaopatrzoną na końcu w kamerę, co pozwala na ...

Nowozelandzki miód manuka cieszy się coraz większą popularnością, co ma związek z jego właściwościami prozdrowotnymi. Jak działa miód manuka na organizm człowieka?

Miód manuka

Wielu z nas nieraz doświadczyło z ust rozmówcy nieprzyjemnego zapachu. Medycznie określane jest to jako cuchnący oddech, z łac. Foetor ex ore. Niektórzy nieraz sami doświadczyli uczucia, że ich ...

Cuchnięcie z ust jest tylko objawem – w takim przypadku obowiązuje leczenie przyczynowe, ponieważ likwidacja pierwotnej przyczyny prowadzi do ustąpienia objawu.

Badanie kontrastowe przełyku, żołądka i dwunastnicy wykonuje się na zlecenie lekarza, gdy występują objawy chorób jelita cienkiego , objawy patologii górnego odcinka przewodu pokarmowego, a ...

Zespół jelita drażliwego inaczej zespół jelita nadwrażliwego, z  łac. colon irritabile;  z ang. Irritable Bowel  Syndrome (w skrócie IBS) – przewlekła (trwająca przez co najmniej trzy miesiące) ...

Choroba Leśniowskiego-Crohna to przewlekły nieswoisty stan zapalny przewodu pokarmowego, od jamy ustnej aż do końca odbytu, o charakterze odcinkowym. Występuje głównie u osób młodych, w wieku od ...

Kolonoskopia przedstawia szeroką zmianę śluzówki esicy oraz oraz płyn jelitowy przedostający się poza jego ściany.

Zgaga jest subiektywnym odczuciem pieczenia w przełyku. Może występować w przebiegu kilka chorób oraz na skutek stosowania pewnych używek czy pokarmów. Często wiąże się po prostu z prowadzeniem ...

Zgaga to jedna z najczęściej występujących dolegliwości przewodu pokarmowego. Według badań, przynajmniej raz w tygodniu występuje u 5-10% populacji. Wiele osób potrafi radzić sobie samodzielnie z objawami zgagi, unikając niektórych pokarmów i napojów.<br />
<br />
Zgaga jest bardzo często symptomem refluksu żołądka. Jest odczuwalna jako intensywne pieczenie w nadbrzuszu i za mostkiem. Daje uczucie kwasoty w ustach, przewlekły kaszel i chrypkę. Może być przyczyną nieprzyjemnego zapachu z ust, szczególnie po przebudzeniu.<br />
<br />
Osoby mające skłonność do zgagi powinny unikać następujących pokarmów:<br />
- kawa,<br />
- herbata,<br />
- coca-cola,<br />
- czekolada,<br />
- owoce cytrusowe,<br />
- pomidory,<br />
- tłuste, smażone jedzenie,<br />
- orzechy ziemne.

Osoby dotknięte ostrym zapaleniem trzustki powinny przejść na dietę, która pozwala na odciążenie trzustki. Jakie produkty można jeść, chorując na trzustkę?

Endosonografia, inaczej ultrasonografia transkawitalna, jest połączeniem dwóch metod, jakimi są ultrasonografia i fiberoskopia. USG transkawitalne przypomina zwykłe badanie endoskopowe (np. ...

Dzięki endosonografii uwidocznione zostają narządy wewnętrzne klatki piersiowej i jamy brzusznej - na zdjęciu widoczny rak płuc.

Badania endoskopowe, ze względu na swoją powszechność, stały się obecnie podstawową metodą diagnostyczną chorób przewodu pokarmowego. Endoskopowe zniszczenie/wycięcie zmiany w przełyku ma na celu ...

Lekarz operujący zdalnie sterowanym endoskopem.

Gastroskopia to badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego, podczas którego do przewodu pokarmowego wprowadza się rurę endoskopu zaopatrzoną na końcu w kamerę, co pozwala na ...

Obraz z badania gastroskopowego - widoczne żylaki przełyku.

Układ pokarmowy

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Tępy ból brzucha promieniujący

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Co oznaczają bóle w lewym nadbrzuszu?

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Ból po lewej stronie podbrzusza

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Wysoka gorączka po operacji metodą Whipple'a

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »