Witamina D

Terminem „witamina D” określane są związki chemiczne z grupy steroidów, wykazujące działanie przeciwkrzywiczne. Spośród nich największe znaczenie dla człowieka ma witamina D3 (cholekalcyferol) i D2 (ergokalcyferol).

Spis treści:
  1. 1. Rola witaminy D
  2. 2. Niedobór witaminy D

1. Rola witaminy D

Witamina D jest unikatowa, ponieważ obie postacie tej witaminy cholekalcyferol (syntetyzowany w skórze lub pozyskiwany z pożywienia) oraz ergokalcyferol (powstający z ergosterolu występującego w drożdżach i grzybach kapeluszowych), podlegają dalszym przemianom do związków wykazujących działanie podobne do hormonów

Witaminy D (D2 i D3) nie wykazują działania biologicznego. Są one substancjami wyjściowymi, które w organizmie ulegają identycznemu cyklowi przemian z wytworzeniem czynnych metabolitów. Witamina D i jej aktywne formy są rozpuszczalne w tłuszczach. Krążenie ich w surowicy krwi jest możliwe dzięki białku wiążącemu witaminę D.

Dieta na mocne kości (prezentacja edukacyjna)
Dieta na mocne kości (prezentacja edukacyjna) Silne i zdrowe kości Nasze kości pozostają silne we wczesnej...

Witamina D jest odpowiedzialna za prawidłowy rozwój i mineralizację kości. Pełni ona istotną funkcję w regulacji gospodarki wapniowo-fosforowej ustroju. Zwiększa wchłanianie tych pierwiastków z przewodu pokarmowego oraz wyrównuje ewentualny nieprawidłowy stosunek wapnia do fosforu. Niezbędna jest w procesach kostnienia (ułatwia zamianę fosforu organicznego na nieorganiczny) i w powstaniu związków potrzebnych do budowy kości. Najogólniej mówiąc, budowa kości polega na tworzeniu tzw. matrycy kostnej zbudowanej z siatki kryształów (na podłożu tkanki łącznej) i odkładaniu jonów wapnia i fosforu w postaci hydroksyapatytu. Przy zbyt małej ilości witaminy D wapń zawarty w pożywieniu nie jest całkowicie wykorzystany, co może prowadzić do upośledzenia mineralizacji kości.

Źródłem witaminy D jest głównie biosynteza cholekalcyferolu z 7-dehydrocholesterolu w skórze (pod wpływem promieniowania ultrafioletowego), w mniejszym stopniu dieta, dostarczająca zarówno witaminy D3, jak i D2.

2. Niedobór witaminy D

Zapotrzebowanie na witaminę D zaspokajane jest zwykle takimi produktami, jak: ryby (śledzie, sardynki, makrele) wątroba, masło, jaja i mleko (ilość witaminy D w mleku zależy od sposobu żywienia krów i ich przebywania na słońcu).

Brak wystarczającej ilości witaminy D może być spowodowany różnymi czynnikami. Do najczęstszych z nich zalicza się:

  • niedostateczną ekspozycją na światło słoneczne,
  • upośledzoną syntezę aktywnych metabolitów w wątrobie (stany zapalne, marskość wątroby) i nerkach (ostra i przewlekła niewydolność nerek),
  • stosowanie niektórych leków, na przykład przeciwpadaczkowych.

Objawy niedoboru witaminy D mogą więc wystąpić u osób spożywających pokarm ubogi w prekursory tej witaminy, a także w chorobach prowadzących do zespołu złego wchłaniania.

Niedobór witaminy D jest także związany z wiekiem i ma różny wpływ na zdrowie. U dzieci prowadzi do krzywicy, a u dorosłych do osteomalacji (rozmiękczanie kości), w których dochodzi do zaburzeń mineralizacji macierzy kostnej ulegającej stopniowo mineralizacji i osteoporozy (zrzeszotnienia kości). Następuje wówczas zmniejszone uwapnienie kości i nadmierne odkładanie tkanki nieuwapnionej. Poza niedoborem witaminy D przyczyną krzywicy może być niskie spożycie wapnia i fosforu, nieprawidłowy ich stosunek w diecie, a z czynników zewnętrznych – obniżona ekspozycja na światło słoneczne.

Stan odżywienia organizmu witaminą D uwarunkowany jest przede wszystkim wielkością jej syntezy w skórze pod wpływem promieni słonecznych oraz wykorzystaniem z pożywienia. Naturalnie produkty powszechnego spożycia zawierają niewiele tej witaminy. Z tego względu nie ustala się wysokości zapotrzebowania na witaminę D dla zdrowych osób dorosłych, a jedynie dla niemowląt i dzieci (10 mcg/dobę) oraz osób starszych (5 mcg/dobę).

Porozmawiaj o tym na Forum Żywienie i fitness »
Lubię to!
0

Pytania do specjalistów

Wskazania do suplementacji witaminy D

Szanowni Państwo. Dlaczego lekarze interniści bardzo niechętnie podejmują temat witaminy D w okresie gdy jej niedobory są bardzo powszechne głównie październik - kwiecień. W ostatnim czasie bardzo mało przebywałem na słońcu w związku z tym podejrzewam,...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Różnica pomiędzy witaminą D a D3 ~:

Dzień Dobry mam pytanie w sprawie witaminy dla niemowląt a więc jaka jest różnica między D a D3 ?

pokaż 5 następnych

Artykuły Witamina D

Witamina D Witamina D3 szansą na dłuższe życie seniorek

(...) i kalcytriol znacznie zwiększają ryzyko hiperkalcemii, a witamina D3 w połączeniu z wapniem może prowadzić do tworzenia się kamieni nerkowych.(witamina d3 dla dorosłych, witamina d w jedzeniu, Niedobór...

Witamina D Niedobór witaminy D

Główną rolą witaminy D w organizmie jest regulowanie gospodarki wapniowej. Witamina D zapobiega wydalaniu wapnia ... u małych dzieci. Rola witaminy D Witamina D należy do związków rozpuszczalnych w tłuszczach. Uczestniczy w utrzymaniu ... słonecznych witamina D w niewielkich ilościach wytwarzana jest w skórze. Natomiast głównym źródłem witaminy D jest dieta bogata w ryby morskie. Wyprodukowana w skórze pod wpływem promieniowania UV witamina D jest metabolizowana przez...

Witamina D Optymalna dawka witaminy D

(...) órną granicą dziennego spożycia, której przekroczenie może okazać się groźne dla człowieka. Źródła witaminy D Witamina D ... w nabiale. Tłuste ryby morskie są pod tym względem najlepszym wyborem.(witamina d w jedzeniu, witamina d w warzywach,...

Suplementacja witaminy D
Witamina D Suplementacja witaminy D

Witamina D, podobnie jak pozostałe witaminy, pełni bardzo ważną rolę. Pobudza wchłanianie wapnia i fosforu, a także ... suplementację? Terminem witamina D określane są związki chemiczne z grupy steroidów, wykazujące działanie przeciwkrzywiczne. Spośród nich największe znaczenie dla człowieka ma witamina D3 (cholekalcyferol) i D2 (ergokalcyferol ... odżywienia organizmu witaminą D uwarunkowany jest przede wszystkim wielkością jej syntezy w skórze pod wpływem...

Witamina D Nadmiar witaminy D

Witamina D jest niezbędna do optymalnego procesu formowania kości. Głównym źródłem witaminy D są ryby oraz żółtko jaj. W organizmie niewielkie jej ilości powstają pod wpływem promieniowania UV. Przedawkowanie witaminy D jest szkodliwe ... proces formowania i mineralizacja tkanki kostnej oraz kości. Witamina D jest niezbędna do wchłaniania optymalnej ilości wapnia ... , gdy stosujesz racjonalną i zrównoważoną dietę. Natomiast witamina D przyjęta w nadmiarze w preparatach...

Witamina D Czym jest witamina D?

Witamina D bierze udział w budowie kości oraz chroni przed osteoporozą (zrzeszotnieniem kości). Najlepszym źr ... jest szkodliwe, ponieważ powoduje zwapnienie mięśni oraz tworzenie się kamieni w nerkach. Co to jest witamina D? Witaminy, obok białek ... . Witamina D, która jest rozpuszczalna w tłuszczach, występuje m.in. w mleku, jajach czy rybim tranie. Mało kto zdaje sobie jednak sprawę z tego, że witamina D nie jest tak naprawdę witaminą, a hormonem, ponieważ może być wytwarzana przez ludzki...

Niedobór witamin D i E a ryzyko demencji
Witamina D Niedobór witamin D i E a ryzyko demencji

(...)  udowodniono, że przeciwutleniacze (w tym witamina E) spożywane w diecie zmniejszają ryzyko, że u danej osoby wystąpi demencja. Witamina D a demencja Witamina D nazywana jest "słoneczną" witaminą, gdyż nasze organizmy produkują ją pod wpływem słońca. Ostatnio stała się bardzo ... , czy suplementy diety także działają na obniżenie ryzyka demencji. Może się jeszcze okazać, że to nie witamina D wpłynęła na lepsze ... powyżej 71 roku życia. Trzeba także pamiętać, że witamina D odgrywa rolę w zapobieganiu demencji, nie w jej leczeniu. Jeśli...

Witamina D Witamina D na zimę

(...) ód mieszkańców Europy Zachodniej. Synteza witaminy D Witamina D3 (cholekalcyferol) powstaje w ludzkim nask ... ; jest dostarczana do organizmu wraz z pokarmem. Funkcje w organizmie Witamina D spełnia w organizmie wiele istotnych funkcji. Bierze udział ... óre choroby (np. wątroby, nerek, wady genetyczne), a także niedostateczna podaż z dietą. Wytyczne suplementacji witaminą D dla Europy ... od masy ciała lub 50 000 IU/tydzień (1250 µg/tydzień).Wytyczne suplementacji witaminą D dla Europy Środkowej:...

Witamina E
Witaminy Witamina E

Witamina E, zwana witaminą młodości i płodności, chroni przed przedwczesnym starzeniem się organizmu oraz warunkuje prawidłowe procesy rozrodcze. Jej niedobór jest przyczyną bezpłodności.

Witaminy Witamina K

Witamina K jest substancją chemiczną nazywaną także fitomenadionem, menadionen i menadiolem. Pełni wiele istotnych funkcji w organizmie, a do najważniejszych należą udział w homeostazie wapnia i wpływ na krzepliwość krwi. Można ją znaleźć w wielu owocach...

pokaż 10 następnych