Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Barwniki i konserwanty

Substancje dodawane do żywności mają na celu przedłużenie jej zdatności do spożycia (są to konserwanty, czyli środki konserwujące żywność) lub poprawienie jej wyglądu (barwniki naturalne lub syntetyczne), a także np. wzbogacenie czy wzmocnienie smaku lub zapachu potrawy. Konserwanty, barwniki i inne dodatkowe substancje mogą być pochodzenia naturalnego (zwierzęcego lub roślinnego) i syntetycznego. Należy jednak pamiętać, że naturalne substancje nie muszą być zdrowe, a syntetyczne szkodliwe. Wszystko zależy od ich konkretnych właściwości.

1. Konserwanty w żywności

Środki konserwujące żywność chronią produkty spożywcze przed kilkoma czynnikami:

Konserwanty, bez względu na to, czy są naturalne czy syntetyczne, mogą mieć pewne działania niepożądane, szczególnie u osób wrażliwych, astmatyków i alergików. Najczęściej spotykane konserwanty stosowane w produkcji żywności to:

  • E200 (kwas sorbowy, kwas sorbinowy) - konserwant syntetyczny lub naturalny, utrzymujący wilgotność produktów spożywczych, takich jak pizze, ciasta, serniki, rzadko wywołuje reakcje alergiczne;
  • E210 (kwas benzoesowy) - konserwant stosowany w majonezie, koncentracie pomidorowym, konserwach, wywołujący reakcje uczuleniowe u alergików, szczególnie tych uczulonych na kwas acetylosalicylowy;
  • E211 (benzoesan sodu) - sztuczny konserwant, także wywołujący reakcje alergiczne u osób uczulonych;
  • E220 (dwutlenek siarki) - przeciwutleniacz oraz konserwant dodawany do win, aby nie dopuścić do rozwoju drożdży;
  • E231 (ortofenylofenol) - substancja odstraszająca owady, którą impregnuje się skórki owoców cytrusowych, wywołuje u wrażliwszych osób alergię kontaktową;
  • E236 (kwas mrówkowy) - nieszkodliwy konserwant dodawany do soków owocowych i wędzonych ryb.

2. Barwniki w żywności

Barwniki w żywności służą przede wszystkim nadaniu produktom odpowiedniej, apetycznej barwy, która zachęci klientów do ich zakupu. W większości przypadków są one nieszkodliwe, jednak niektóre z barwników są wręcz niebezpieczne dla cierpiących na alergie. Mogą wywołać reakcje uczuleniowe także u osób nieuskarżających się wcześniej na uczulenia.
Barwniki naturalne w żywności to:

  • E100 (kurkumina) to naturalny żółty barwnik pozyskiwany z roślin, jest nieszkodliwy, a według badań wręcz przeciwnie - ma korzystny wpływ na organizm człowieka, dodaje się go do koncentratów i przypraw;
  • E120 (karmina, kwas karminowy, koszenila) - barwnik czerwony, pozyskiwany z organizmów owadów, stosowany do zabarwiania napojów alkoholowych, mięs, jogurtów oraz kosmetyków, ten barwnik nie jest odpowiedni dla alergików;
  • E160a (prowitamina A) - barwnik pomarańczowy pozyskiwany z roślin, po spożyciu może przekształcić się w witaminę A.

Barwniki pozyskiwane z roślin lub zwierząt, które mogą być także produkowane syntetycznie, to na przykład:

  • E101 (witamina B2, ryboflawina, laktoflawina) to witamina naturalna lub syntetyczna, barwiąca na żółto-pomarańczowy kolor, dodaje się ją do przypraw;
  • E104 (żółcień chinolinowa) - zielono-żółty barwnik dodawany do niektórych słodyczy, wyzwala histaminę, w związku z czym nie jest zalecany dla osób z uczuleniami i astmą, najprawdopodobniej ma działanie rakotwórcze i jest zakazany w Stanach Zjednoczonych i Japonii.

Sztuczne barwniki dodawane do żywności to substancje pozyskiwane wyłącznie za pomocą reakcji chemicznych.

  • E102 (tartrazyna, żółcień spożywcza) - jasnożółty barwnik, zakazany w niektórych krajach, ale dostępny w Polsce. Po spożyciu uwalnia histaminę, co wywołuje niepożądane reakcje u astmatyków oraz osób uczulonych na kwas acetylosalicylowy oraz u kobiet w ciąży. Stosowany przy produkcji napojów, zup, krakersów, likierów, dżemów i sztucznych miodów.
  • E110 (żółcień pomarańczowa) - pomarańczowy barwnik syntetyczny do barwienia marmolad, zup w proszku, konserw rybnych, galaretek, gum do żucia i tabletek. Może pobudzić wydzielanie histaminy, więc jest niezalecany dla alergików i osób uczulonych, szczególnie na kwas acetylosalicylowy.
  • E161g (kantaksantyna) - różowy barwnik dodawany do owoców kandyzowanych i dekoracji ciast, pozyskiwany z piór flamingów. Odkłada się w warstwach skóry, może wywoływać niepożądane reakcje skórne.

3. Inne substancje dodawane do żywności

Substancje dodawane do żywności mogą mieć także inne funkcje, takie jak wzmacnianie smaku i zapachu produktów:

  • E621 - glutaminian sodu lub sól sodowa kwasu glutaminowego (wzmacniacz smaku);
  • E262 - octan sodu lub sól sodowa kwasu octowego (regulator kwasowości i konserwant);
  • E270 - kwas mlekowy (regulator kwasowości, przeciwutleniacz i środek konserwujący);
  • E280 - kwas propionowy (zmienia smak i zapach produktów).

Substancje dodawane do żywności, takie jak barwniki i konserwanty, mają swoje funkcje i w większości przypadków spełniają je, nie zagrażając równocześnie zdrowiu konsumentów. W większości przypadków najlepiej jest jednak starać się wybierać produkty bez „E” w składzie.

Bibliografia

  • Bill Statham: E213: Tabele dodatków i składników chemicznych. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2006.
Komentarze (11)
~konkurs
~konkurs

Jak ja mam nauczyć się na pamięć tych wszystkich nazy, cyfr i zastosowania tych substancji?!!!!!!!

Odpowiedz
~konkurs
~konkurs

@~konkurss: Czy kuratorium mogłoby podac przykłady zadań z barwników i konserwantów?

Odpowiedz
~Sumienie
~Sumienie

Przykro aż czytać: zamiast cieszyć się ze zdobytej wiedzy, traktujecie cały zakres materiału, który należy opanować, jak zło konieczne. Może czas zmienić nastawienie?

Odpowiedz
~marlenne
~marlenne

Produkty bez E oczywiście występują i jest ich sporo:) Trzeba jednak czytać etykiety i uważać w szczególności na E 110 czyli żółcień pomarańczową. Jest to sztuczny barwnik, który ma za zadanie zmienić lub ulepszyć naturalny kolor lub smak danego produktu. Badania naukowe potwierdziły, że żółcień pomarańczowa jest przyczyną wielu schorzeń związanych z alergiami, kłopotami jelitowymi a także może być kancerogenna.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Barwniki i konserwanty - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Barwniki i konserwanty
Barwniki i konserwanty

Związki mutagenne i kancerogenne w żywności

Zwyczajowo spożywane produkty spożywcze poza dostarczaniem składników odżywczych niezbędnych do prawidłowego rozwoju naszego organizmu mogą być również niestety źródłem związków charakteryzujących się właściwościami mutagennymi i rakotwórczymi. Główną...

Barwniki i konserwanty

Konserwanty żywności

Konserwanty żywności

Konserwanty dodawane do żywności poprawiają walory smakowe, wygląd zewnętrzny produktu, ale także przedłużają świeżość i czas ich przechowywania. Większość z tych chemicznych dodatków ma pozytywny wpływ na produkt, ponieważ niszczy rozwijające się...

Barwniki i konserwanty

Szkodliwe dodatki do żywności

Szkodliwe dodatki do żywności

Dodatki do żywności są wszechobecne. Na szczęście świadome kupowanie staje się coraz częstsze. Czytamy etykiety, porównujemy składy, aby wybrać zdrową żywność. I słusznie. Odstraszają nas niekończące się listy z E i skomplikowane nazwy dodatków. Jednak...

Barwniki i konserwanty

Glutaminian sodu

Glutaminian sodu, znany jako MSG lub E621, jest stosowany jako substancja wzmacniająca smak w wielu rodzajach produktów spożywczych. Kwas glutaminowy nadaje żywności charakterystyczny smak, zwany „umami", który został określony przez naukowców jako piąty...

Barwniki i konserwanty

Co się kryje pod symbolem E?

Dodatki do żywności oznaczone literą E znajdują się w prawie wszystkich produktach. Poprawiają ich smak, wygląd i trwałość. Ich zastosowanie jest często konieczne do otrzymania produktu o właściwej trwałości. Czas odkryć, co kryje się za tymi...

Barwniki i konserwanty

Konserwanty E

Konserwanty to substancje przedłużające trwałość żywności, zapobiegając namnażaniu się drobnoustrojów. Jednakże wiele substancji konserwujących może negatywnie wpływać na zdrowie, wywołując alergie, napady astmy, bóle brzucha. Należy więc wybierać...

Barwniki i konserwanty

Zdrowy konserwant?

Wiele mówi się na temat szkodliwości środków używanych w przechowywaniu pokarmów. Według niektórych osób konserwanty mogą prowadzić do wzrostu ilości toksyn w organizmie. Ostatnie badania naukowe dają nadzieję na wprowadzenie na rynek neutralnego...