Jak sobie radzić z depresją poporodową?

Depresja poporodowa jest poważnym zaburzeniem psychicznym, które wpływa na całe funkcjonowanie kobiety. Jej objawy ujawniają się do 12 miesięcy po porodzie. Ciąża i poród to trudny czas dla organizmu i psychiki kobiety. Po porodzie kolejny raz w ciągu kilku miesięcy jej organizm musi dostosować się do nowej sytuacji. Nie jest to proces łatwy bez względu na to, czy jest to pierwsze, czy kolejne dziecko. Opieka nad noworodkiem to również wielka odpowiedzialność i zaangażowanie. Małe dziecko jest całkowicie zależne od dorosłych osób. Młoda mama jest narażona na szereg problemów i komplikacji związanych z nową sytuacją. Jednym z bardzo poważnych jest właśnie depresja poporodowa.

Zobacz film: "Jak odżywiać się w czasie ciąży?"

Czym jest depresja poporodowa?

W swoim obrazie depresja poporodowa przypomina inne zaburzenia afektywne. Jej objawy mogą być nasilone lub słabe. Zawsze jednak istnieje ryzyko pogorszenia się stanu zdrowia chorej, jeżeli nie zostanie jej zapewniona odpowiednia pomoc i opieka. Kobiety, które zostały mamami, są pod dużą presją otoczenia. Panujące przekonanie, że dziecko to wielkie szczęście, nie zawsze się sprawdza. Kiedy kobieta zaczyna zauważać u siebie objawy związane z zaburzeniami depresyjnymi, może je ukrywać i starać się wpasować w stereotyp. Problemy kobiety nikną w zachwycie otoczenia nad maleństwem i nie zawsze ma ona gdzie szukać pomocy. Kobieta czuje się zmuszona zaspokajać potrzeby dziecka, a zarazem spełniać się w roli matki, co narzuca społeczeństwo. Kiedy jednak objawy się nasilają, kobieta nie jest w stanie dalej pełnić swojej funkcji i potrzebuje, by również na nią zwrócono uwagę, otoczono ją opieką oraz wsparciem.

Kobiety, które zauważają u siebie objawy depresji poporodowej, powinny skonsultować się z lekarzem specjalistą. Odpowiednia diagnoza oraz podjęcie leczenia mogą przyspieszyć powrót do zdrowia. Macierzyństwo jest wyzwaniem dla kobiety, szczególnie dla tej, która jest chora. Osoba chora na depresję poporodową nie jest w stanie sprawnie funkcjonować i wywiązywać się ze swoich obowiązków. Ich nadmiar oraz brak wsparcia z zewnątrz może tym bardziej pogłębiać stan chorej i wpływać na nasilenie się objawów.

Smutek poporodowy

Narodziny dziecka są wydarzeniem doniosłym, niezwykle radosnym, aczkolwiek i nieco przerażającym. To zupełnie zrozumiałe, że większość młodych matek doświadcza szerokiej gamy emocji, m.in. zespołu objawów określanych jako baby blues, czyli dosłownie – chandra związana z niemowlęciem. W ciągu kilku dni po porodzie ponad połowa matek odczuwa smutek, złość, rozdrażnienie i niepokój. Mogą płakać bez wyraźnego powodu i myśleć z niechęcią o dziecku. Smutek poporodowy z reguły ustępuje samoistnie, najpóźniej po dziesięciu dniach.

Smutek poporodowy objawia się umiarkowanym obniżeniem nastroju połączonym z dużą labilnością emocjonalną, drażliwością i skłonnością do płaczu. Może pojawić się również znaczna skłonność do kłótni, niekiedy wrogie nastawienie do męża. Kobieta cierpiąca na smutek poporodowy jest nadwrażliwa na bodźce zewnętrzne, skarży się, że wszystko jej przeszkadza.

Smutkowi poporodowemu często towarzyszy uczucie wyczerpania oraz hipochondryczny strach przed tym, że poród mógł doprowadzić do uszkodzenia organizmu, pogorszenia dobrego do tej pory zdrowia. Z dolegliwości somatycznych najczęściej występują bóle głowy.

Smutek poporodowy nie wymaga specjalnego leczenia. Kobiecie najczęściej wystarcza okazywanie wyrozumiałości i cierpliwości, zaoferowanie pomocy, zapewnienie, że nie jest sama w tej nowej i trudnej sytuacji oraz pokazanie, iż z pomocą bliskich jej życie ponownie osiągnie stan równowagi. Jeśli objawy smutku poporodowego są bardzo nasilone lub trwa on ponad dziesięć dni, kobieta powinna zgłosić się do lekarza ze względu na ryzyko rozwinięcia się depresji poporodowej.

Objawy depresji poporodowej

Około 10-15% kobiet cierpi po urodzeniu dziecka na depresję poporodową. Proces zaczyna się niepostrzeżenie w pierwszych tygodniach albo miesiącach po porodzie i może osiągnąć różny stopień nasilenia. Podczas gdy pojawienie się w okresie poporodowym manii czy zaburzenia dwubiegunowego wiąże się przede wszystkim ze zmianami hormonalnymi, jakie dokonują się w organizmie kobiety, to klasyczna depresja poporodowa uwarunkowana jest różnymi przyczynami. Oprócz hormonów, znaczenie odgrywają tutaj skłonności dziedziczne, struktura osobowości kobiety, ciężkie przeżycia, jak śmierć bliskiej osoby, a także sytuacja kobiety w rodzinie – brak wsparcia ze strony partnera czy najbliższego otoczenia w nowej sytuacji życiowej.

Depresja poporodowa dotyka nie tylko kobietę cierpiącą na nią, ale również jej bliskich, szczególnie partnera/męża. Najważniejszym zadaniem jest zdobycie wiedzy o chorobie i możliwościach pomocy. Im więcej partner będzie wiedział na temat depresji poporodowej, tym będzie mieć większe możliwości pomocy. Zamiast patrzeć na żonę, pogrążoną w cierpieniu z lękiem i bólem, będzie mógł czynnie wspierać ją w powrocie do zdrowia.

Problem depresji poporodowej może dotknąć nawet co czwartą kobietę. Jest to więc przypadłość częsta, a przy tym bardzo poważna. Rozwój depresji poporodowej następuje w ciągu 12 miesięcy od porodu. Od cech indywidualnych kobiety oraz od wielu zewnętrznych czynników zależy, jak silne objawy wystąpią w danym przypadku. Depresja poporodowa wpływa nie tylko na funkcjonowanie kobiety – skutki choroby odczuwa cała rodzina.

Kobiety chore na depresję po porodzie mają obniżony nastrój, tracą siłę i energię do wykonywania podstawowych codziennych czynności, stają się apatyczne i bierne. Często stan takiej kobiety nie pozwala jej nawet wstać z łóżka. Funkcjonowanie kobiety jest zaburzone i nie jest ona w stanie sprostać wszystkim obowiązkom. W takiej sytuacji kobieta odczuwa więcej negatywnych skutków choroby. Czuje się ponadto bezwartościowa i niepotrzebna. Takie uczucia mogą pogłębiać jej problemy.

Nie bez znaczenia jest w takim wypadku opinia społeczeństwa. W trakcie ciąży oraz po porodzie kobiety doświadczają dużej presji. Tradycyjne wyobrażenie matki i jej zachowania nie zakłada odstępstw od normy. Kobiety, które nie wpasowują się swoim zachowaniem w kanony, stają się obiektem negatywnych ocen, często są odpychane i uważane za gorsze. Depresja zaburza normalne funkcjonowanie, wpływa na pogorszenie stanu psychicznego oraz pojawienie się innych dolegliwości. Kobieta nie jest w stanie zajmować się dzieckiem. W ciężkiej depresji nie jest w stanie zajmować się również sobą. Dlatego bardzo potrzebna jest jej pomoc ze strony najbliższych.

Leczenie depresji poporodowej

Depresja w każdej postaci jest chorobą i wymaga odpowiedniego leczenia. Tak, jak w przypadku innych zaburzeń afektywnych, również w leczeniu depresji poporodowej stosuje się farmakoterapię. Matka nie może wtedy karmić swojego dziecka piersią, jednak ma szansę na nawiązanie z nim głębokiej więzi, kiedy jej stan się poprawi. Leczenie farmakologiczne depresji poporodowej może być zastosowane jedynie po bezpośredniej konsultacji z lekarzem psychiatrą. Odradza się leczenie na własną rękę lekami bez recepty lub ziołami. Leczenie takimi sposobami może wywołać niepożądane reakcje. Leki bez recepty nie są odpowiednio przebadane, by móc mówić o ich skuteczności. Każdy przyjmowany w tym stanie lek kobieta powinna konsultować z lekarzem. Tylko odpowiednio prowadzone leczenie oraz stosowanie się do zaleceń lekarza może poprawić stan chorej kobiety. Przebywanie pod stałą opieką lekarza, współpraca pacjentki z lekarzem oraz stosowanie się do jego zaleceń może znacznie przyspieszyć powrót do zdrowia i rekonwalescencję.

Dobrym uzupełnieniem leczenia farmakologicznego jest psychoterapia. Obecnie można wybierać w ofercie ośrodków psychoterapeutycznych. Każdy może dopasować odpowiedni rodzaj terapii do swoich potrzeb. Praca z psychoterapeutą pozwala na przepracowanie trudnych problemów i emocji oraz poznanie swojego wnętrza. Praca nad sobą jest uzupełnieniem leczenia, ponieważ pozwala na ustabilizowanie nastroju, poprawę samopoczucia oraz dotarcie do sedna problemu. Istnieje możliwość pracy indywidualnej, grupowej oraz partnerskiej. W indywidualnej pracy z terapeutą kobieta może pracować nad swoimi problemami i stanem psychicznym. Jest to bezpośrednia praca z drugą osobą – wykwalifikowanym terapeutą.

Psychoterapia grupowa przebiega pod opieką terapeuty, jednak działają tu również procesy grupowe. Osoby w takiej terapii mogą się nawzajem wspierać i pomagać sobie w trudnych momentach. Jest to dobra forma terapii dla kobiet, które potrzebują wsparcia od innych oraz szukają zrozumienia. W terapii z partnerem, oprócz problemów kobiety, porusza się także problemy związane z relacją partnerską. W związku problemy jednej osoby odbijają się również na drugiej. Dlatego dla par, które nie potrafią sobie poradzić z depresją poporodową partnerki, będzie to możliwość pogłębienia relacji, zrozumienia siebie nawzajem oraz obdarzania się czułością i wsparciem. Każda forma terapii będzie owocna, jeśli zostanie odpowiednio dobrana oraz osoba chora będzie miała motywację do uczestnictwa i pracy nad sobą.

Depresja a grupy wsparcia

Oprócz farmakoterapii oraz psychoterapii kobieta może uczestniczyć w spotkaniach grup wsparcia lub korzystać z pomocy oferowanej przez fora internetowe oraz telefony zaufania. Grupy wsparcia są miejscem spotkań ludzi o podobnych problemach i przeżyciach, którzy wzajemnie starają się sobie pomóc. Głównym założeniem jest wzajemne zrozumienie oraz wsparcie. Znalezienie się w środowisku osób o podobnych problemach może dać szansę chorym kobietom na wspólne poszukiwanie rozwiązań problemów, możliwość opowiedzenia o swojej sytuacji, wzajemne zrozumienie i wsparcie. Tego rodzaju pomoc może również dawać nowe możliwości w pracy nad swoimi problemami oraz siłę do dalszego działania. Podobnie dzieje się w przypadku for internetowych oraz telefonów zaufania. Osoba chora może opowiedzieć o swoich problemach, uzyskać wsparcie i zrozumienie. To bardzo ważne czynniki, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania oraz poczucia bezpieczeństwa. Osoba otoczona wsparciem, która może podzielić się swoimi problemami, ma szansę na szybszy powrót do zdrowia.

Kobiety, które po porodzie doświadczyły depresji, wymagają solidnej opieki i wsparcia. Potrzebują przede wszystkim odpowiedniego leczenia oraz pomocy w przezwyciężaniu trudności. Ich sytuacja jest podwójnie ciężka – z jednej strony, powinny spełniać społecznie narzucone obowiązki przy dziecku i cieszyć się z jego narodzin, z drugiej – choroba uniemożliwia im takie działania. Dlatego tak ważne jest zrozumienie dla tych kobiet i wspieranie ich. Dzięki temu mogą szybciej powrócić do zdrowia i opieki nad swoimi pociechami. Rola matki jest bardzo wymagająca i nie zawsze wiąże się ze szczęściem i radością, czasem jest równoznaczna ze smutkiem i łzami. Wtedy opieką należy otaczać nie tylko dziecko, ale również jego matkę. Ważne, by w takich sytuacjach zrozumieć kobietę i zapewnić jej bezpieczeństwo. Może to zaowocować szczęśliwym dzieciństwem dziecka i spełnionym macierzyństwem kobiety.

Depresja poporodowa a postawa partnera

Pojawienie się u matki objawów depresji poporodowej wpływa na życie całej rodziny. Nie może ona wykonywać wszystkich swoich obowiązków, powinna poddać się leczeniu i przebywać pod kontrolą lekarza. W trudnej sytuacji zostaje postawiony również partner, na którego spada wiele dodatkowych obowiązków. Jednak jego działania mogą pozwolić kobiecie szybciej powrócić do zdrowia i zajmowania się dzieckiem. Odpowiednia postawa męża czy partnera może pozwolić sprawnie funkcjonować rodzinie, pomimo problemów kobiety.

Dziecko wymaga bardzo dużej uwagi i zaangażowania. W pierwszych miesiącach życia jest całkowicie uzależnione od dorosłych. Kiedy matka nie może zapewnić mu odpowiedniej opieki, może to odbić się na jego rozwoju. Dzieci są bardzo wrażliwe na zmiany oraz deficyty uwagi oraz emocji ze strony otoczenia. Rozwój dziecka w pierwszych miesiącach jest bardzo intensywny. W momencie choroby kobiety tak ważna jest postawa partnera, gdyż dzięki jego działaniom dziecko może rosnąć w odpowiedniej atmosferze i mieć zaspokojone wszystkie potrzeby.

Postawa partnera względem objawów partnerki nie powinna być lekceważąca. Czasem kobieta nie jest w stanie stwierdzić i odpowiednio ocenić tego, co się z nią dzieje. Mężczyzna, zauważywszy niepokojące objawy depresji poporodowej, powinien zainteresować się sytuacją psychiczną kobiety. Może okazać się, że wczesne dostrzeżenie objawów i pomoc pozwolą szybciej powrócić do zdrowia kobiecie. Ważne, by partner starał się obserwować objawy świadczące o depresji i rozmawiał ze swoją żoną na temat jej samopoczucia. Jeśli objawy nie ustępują w ciągu kilku dni/tygodni, a z czasem wręcz nasilają się, to należałoby zaproponować partnerce wizytę u lekarza psychiatry. Odpowiednie rozpoznanie choroby oraz podjęcie leczenia będzie dla partnerki szansą na szybki powrót do zdrowia. Partner może jej towarzyszyć w wizytach lekarskich i wspierać ją w tym czasie. Bardzo trudno jest zrozumieć kobiecie, dlaczego tak się dzieje. Czułość i opieka partnera może znacząco wpłynąć na jej samopoczucie w trakcie leczenia i przyspieszać powrót do aktywnego życia.

Bardzo istotne w życiu rodzinnym jest również przejęcie części domowych obowiązków za kobietę. W zależności od rozwoju choroby, kobieta może mieć problemy z wykonywaniem różnych domowych czynności. Mąż może pomagać w tym kobiecie, przejmować obowiązki oraz ułatwiać jej prace domowe. Zapewnienie jej komfortu i zdjęcia z niej ciężaru obowiązków również może znacząco wpłynąć na jej zdrowie i nastrój. Jeśli kobieta nie może sama zajmować się dzieckiem, a mężczyzna nie ma na to czasu, może postarać się o pomoc w tym zakresie. Opiekunka dla dziecka może również być pomocna samej kobiecie. Kobieta nie musi wtedy na siłę zajmować się dzieckiem. Może nawiązywać z nim kontakt i udzielać się w jego wychowaniu na tyle, na ile jest w stanie. Nie jest jednak pod presją, która może wpływać na pogłębienie jej problemów.

W przebiegu choroby partnerki najważniejsze jest wsparcie i zrozumienie ze strony partnera. Kobieta może wtedy powracać do zdrowia w spokojnej i przyjaznej atmosferze. Zrozumienie jej problemów jest szansą na wspólną walkę z chorobą, zapewnienie kobiecie odpowiedniej opieki oraz pomocy. Wspólna praca nad trudnościami oraz uczestnictwo partnera w spotkaniach z lekarzem psychiatrą czy terapeutą są oznaką zainteresowania i utwierdzeniem kobiety w przekonaniu, że partnerowi na niej zależy i otacza ją silnym uczuciem. W takiej sytuacji może się ona czuć dowartościowana i potrzebna. Jej motywacja do poprawy swojego stanu jest większa, a potrzeba bezpieczeństwa jest zaspokojona. Powrót do zdrowia w takiej atmosferze jest łatwiejszy. Kobieta ma na kim polegać i wie, że w razie trudności nie zostanie sama. Pomoc najbliższej osoby jest dlatego tak ważna w walce z chorobą.

Depresja poporodowa jest czynnikiem wywołującym kryzys w rodzinie. Kobieta nie może spełniać się w swoich rolach. Mężczyzna jest przytłoczony ilością obowiązków. Jednak to głównie od mężczyzny zależy, jaką postawę w tej sytuacji przyjmie. Jego działania mogą silnie oddziaływać na stan zdrowia kobiety, dlatego tak ważne jest jego zachowanie. Zapewnienie kobiecie odpowiednich warunków pozwoli na poprawę jej sytuacji oraz szybszy powrót do zdrowia i aktywności. Zatem wspólne działanie na rzecz poprawy sytuacji może przynieść bardzo widoczne i pozytywne efekty.

psycholog Arleta Balcerek, psycholog Izabela Gieryszewska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Atkinson S., Jak wydobyć się z depresji, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, ISBN 83-01-14765-2.
  • Bielawska-Batorowicz E., Psychologiczne aspekty prokreacji, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 2006, ISBN 83-7164-464-1.
  • Dudek D., Zięba A., Depresja – wiedzieć, aby pomóc, Krakowskie Wydawnictwo Medyczne, Kraków 2002, ISBN 83-88614-05-3.
  • Heitzman J., (red.), DEPRESJA – odpowiedzi na pytania, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-22-4.
  • Hesse A., Drogi wyjścia z depresji i lęku, WAM, Kraków 2006, ISBN 83-7318-127-X.
  • Jaracz J., Rybakowski J., Leksykon manii i depresji, Termedia, Poznań 2010, ISBN 978-83-62138-30-2.
  • Koszewska I., O depresji w ciąży i po porodzie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-3844-6.
  • Meder J., Problemy zdrowia psychicznego kobiet, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Kraków 2003, ISBN 83-86826-85-1.
  • Pużyński S., Depresje i zaburzenia afektywne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3828-6.

Depresja poporodowa

Komentarze (2)
~kunita
~kunita 7 miesięcy temu

Nie jest łatwo się z tym uporać. Im dłużej się zwleka, tym gorzej. Byłam w naprawdę ciężkim stanie, gdy trafiłam do pani Różyckiej z Psychologgii. Na szczęście regularne wizyty pomogły mi przejść przez ten dramat. Moje relacje z dzieckiem zdecydowanie się poprawiły.

Odpowiedz
~ambelika
~ambelika ponad rok temu

U mnie problem był bardziej złożony. Długo szukałam rozwiązania, w zasadzie postęp dały spotkania z trenerką z Warszawy, Joanną Konieczną, podobnie jak kontakt z innymi ludźmi, którzy u niej z tego wyszli. Bardzo ciężko wspominam ten okres :(

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Depresja poporodowa - przyczyny, baby blues, objawy, leczenie
najnowsze pytania

Pomocni lekarze

Artykuły Depresja poporodowa - przyczyny, baby blues, objawy, leczenie
Zdrowie

„Zdrowotne" porady - najgorsze wpadki gwiazd

„Zdrowotne" porady - najgorsze wpadki gwiazd

poporodową. Cruise zasugerował, że antydepresanty są nieskuteczne i stwierdził, że witaminy i ćwiczenia wyleczą depresję. Och, Tomek Brooke Shields (...) dietę, aby radzić sobie z depresją....

Depresja poporodowa - przyczyny, baby blues, objawy, leczenie

Gwiazdy, które przeszły depresję poporodową

Gwiazdy, które przeszły depresję poporodową

jej książki „Fair Game" poświęcony został depresji poporodowej, którą przeszła. Nie była wówczas zdolna do samodzielnego radzenia sobie z jakimikolwiek (...) Amanda Peet Gwiazda przeszła ciążę bardzo...

Chrapanie - przyczyny, objawy, leczenie

Jak sobie radzić z chrapaniem? (WIDEO)

Jak sobie radzić z chrapaniem? (WIDEO) Odtwórz wideo

Jak sobie radzić z chrapaniem? Chrapanie może utrudniać życie nie tylko osobie chrapiącej, ale i jej otoczeniu. Osoby chrapiące będące w związkach (...) często decydują się na oddzielne sypialnie, choć i to nie zawsze pomaga. O tym,...

Obrzęk naczynioruchowy - przyczyny, odmiany, leczenie, rokowania

Sposoby na opuchliznę

Sposoby na opuchliznę

Obrzęk - jak sobie z nim radzić? Opuchlizna potrafi przyspożyć wiele problemów. Koniecznie trzeba zapoznać się ze sposobami zwalczania obrzęków.

Relacje

Spraw, by inni cię pokochali

Spraw, by inni cię pokochali

Zadbaj o mowę ciała Ciało może mówić więcej niż słowa, postaraj się więc przybrać odpowiednią pozycję podczas rozmowy. Najlepiej skierować się twarzą do rozmówcy i lekko pochylić w jego kierunku, pamiętając o kontakcie wzrokowym. Niewskazane jest trzymanie...

Relacje

Jak miłość wpływa na zdrowie?

Jak miłość wpływa na zdrowie?

Miłość dla zdrowia Dwójka zakochanych w sobie ludzi może sobie nawet nie zdawać sprawy z niezwykle korzystnego wpływu ich wzajemnych uczuć do siebie na stan fizyczny i psychiczny ich organizmu. Dowiedz się, jak ogromny wpływ na zdrowie i wygląd ma miłość. Miłość...