Trwa ładowanie...

Jet lag - definicja, objawy, zapobieganie, jak walczyć z jet lag

Zespół nagłej zmiany strefy czasowej (jet lag syndrome) to zespół objawów, pojawiających się w trakcie podróży w kierunku równoleżnikowym (wschód-zachód) związany ze zmianą strefy czasowej. Przebieg jet lag jest uzależniony od liczby przekraczanych stref czasowych oraz kierunku podróży.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czym jest bezsenność?"

spis treści

1. Czym jest jet lag?

Podróż w kierunku na wschód (a więc w kierunku, który skraca dobę) jest gorzej znoszony od podróży w kierunku zachodnim, który wydłuża dobę (adaptacja do dłuższego dnia jest łatwiejsza).

Jet lag wywoływany jest przez zaburzenia homeostazy organizmu, występujące podczas podróży. Jet lag przejawia się zaburzeniem procesów fizjologicznych zależnych od rytmu okołodobowego (sen-czuwanie, motoryka przewodu pokarmowego, podstawowa przemiana materii. Zaburzone jest wydzialanie hormonów związanych z naturalnym cyklem dnia i nocy- melatoniny i kortyzolu.

2. Objawy jet lag

  • zaburzenia snu,
  • niemożność skupienia uwagi,
  • krańcowe zmęczenie,
  • zaburzenia apetytu,
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe,
  • złe samopoczucie,
  • dezorientacja,
  • senność,
  • ból głowy.
Jet lag często powoduje bezsenność.
Jet lag często powoduje bezsenność. (123rf)

3. Zapobieganie jet lag

Zapobieganie jet lag polega na przyjęciu krótkodziałającego leku nasennego (np. zaleplon) w trakcie lotu. Sen, będący efektem zastosowania leku, powinien zniwelować odczuwane dolegliwości jet lag w nowej strefie czasowej.

Inny sposobem radzenia sobie z jet lag jest także odpowiednie przyjmowanie melatoniny. Przed wylotem przez kilka dni zadbaj o higienę snu, nie próbuj odwlekać spania tylko po to, by zmęczyć organizm.

Jeśli będziesz podróżować na wschód, przez kilka dni przed wylotem kładź się spać trochę wcześniej. Jeżeli wybierasz się na zachód, kładź się do łóżka później niż zwykle.

W przypadku krótkich wyjazdów staraj się trzymać zwyczajowego planu dnia – jedz i śpij w typowych dla siebie porach. Podczas dłuższych wyjazdów spróbuj dostosować się do pór dnia w miejscu przeznaczenia jeszcze przed podróżą.

Wsiadając do samolotu, przestaw zegarek na czas panujący w miejscu, do którego się wybierasz. W czasie lotu postaraj się nie spać w nietypowych dla odwiedzanego miejsca porach. Jeśli czekają cię przesiadki - wykorzystaj je na odpoczynek.

eżeli systematycznie ćwiczysz, nie rezygnuj z treningu po dotarciu na miejsce wycieczki. Pamiętaj jedynie, by nie ćwiczyć wieczorem, ponieważ wysiłek pobudza organizm i może powodować problemy z zaśnięciem.

Jeśli czeka cię ważny wyjazd (np. biznesowy) i masz taką możliwość, wybierz się w podróż nieco wcześniej. Dzięki temu będziesz miała więcej czasu na powrót do pełni formy.

Niektóre osoby lepiej niż inne znoszą jet lag, są to przede wszystkim pracownicy linii lotniczych, którzy mają duże doświadczenie w przekraczaniu stref czasowych. Zespół nagłej zmiany strefowej jest mniej uciążliwy również dla osób, którym nie przeszkadzają zmiany w rytmie dnia.

Dla kontrastu, osoby, które ściśle przestrzegają wyznaczonego sobie planu dnia i nie lubią zmian zwykle najciężej przechodzą jet lag. Objawy związane z długotrwałą podróżą są mniejszym problemem także dla osób, które z łatwością zasypiają.

Wiele zależy również od komfortu lotu. Osoby podróżujące w słabych warunkach częściej uskarżają się na nieprzyjemne dolegliwości po przylocie niż pasażerowie, dla których podróż była przyjemna.

4. Jak walczyć z jet lag?

Po kilku dniach, w miarę aklimatyzacji w nowym miejscu objawy jet lag ustępują samoistnie. Pewną ulgę w jet lag może przynieść:

  • wypoczynek przed wyjazdem,
  • przyjmowanie dużych ilości bezalkoholowych i bezkofeinowych płynów na pokładzie samolotu,
  • lekkostrawne posiłki przed wylotem,
  • jak najszybsze dostosowanie zajęć do warunków czasowych na miejscu.
Następny artykuł: Przyczyny bezsenności w podeszłym wieku

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza