Nadzieja dla nadciśnieniowców. Naukowcy mówią o nowym leku

Badania opublikowane w prestiżowym "New England Journal of Medicine" pokazują, że nowy lek baxdrostat może być przełomem w leczeniu nadciśnienia, które trudno opanować standardowymi metodami.

Substancja ta działa inaczej niż dotychczasowe preparaty – hamuje produkcję aldosteronu, hormonu wydzielanego przez nadnercza, który zatrzymuje sód i wodę w organizmie. Gdy jego poziom jest zbyt wysoki, ciśnienie krwi rośnie, a z czasem dochodzi do uszkodzenia naczyń, serca i nerek.

Zablokowanie syntezy aldosteronu pozwala ograniczyć objętość płynów w organizmie i zmniejszyć obciążenie układu krążenia. W badaniach klinicznych wykazano, że działanie baxdrostatu przekłada się na realny spadek wartości ciśnienia skurczowego u osób, które dotąd nie reagowały na leczenie.

Zobacz także: Nanocząstki odwróciły objawy choroby Alzheimera. Przełom w badaniach nad chorobą

W międzynarodowym badaniu fazy 3 uczestniczyło prawie 800 pacjentów z niekontrolowanym lub opornym nadciśnieniem. Wszyscy stosowali już co najmniej dwa lub trzy leki przeciwnadciśnieniowe, w tym diuretyk. Po losowym przydzieleniu do jednej z trzech grup pacjenci przez 12 tygodni przyjmowali baxdrostat (1 mg lub 2 mg) albo placebo.

Po zakończeniu terapii średni spadek ciśnienia skurczowego wyniósł:

• 14,5 mm Hg przy dawce 1 mg,

• 15,7 mm Hg przy dawce 2 mg,

• 5,8 mm Hg w grupie placebo.

Różnica sięgała więc około 10 mm Hg, co w praktyce oznacza istotne zmniejszenie ryzyka zawału czy udaru. Lek był dobrze tolerowany, niewielki wzrost poziomu potasu zaobserwowano u kilku pacjentów, jednak większość przypadków miała łagodny charakter.

Eksperci podkreślają, że dodanie baxdrostatu do standardowego leczenia może okazać się skuteczną opcją dla osób, u których tradycyjne leki nie przynoszą oczekiwanych efektów.

Jeszcze szersze korzyści potwierdzono podczas konferencji American Heart Association Hypertension Scientific Sessions 2025 w Baltimore. Wyniki badania fazy 2 FigHTN wykazały, że u osób z przewlekłą chorobą nerek (PChN) i niekontrolowanym nadciśnieniem dodanie baxdrostatu do leczenia nie tylko obniżyło ciśnienie, ale także zmniejszyło utratę białka (albuminy) z moczem aż o 55 proc. w porównaniu z placebo.

To bardzo ważne, ponieważ nadmiar albuminy w moczu jest wczesnym sygnałem uszkodzenia nerek i czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.

- Wysokie ciśnienie pogarsza funkcję nerek, a osłabione nerki podnoszą ciśnienie. Baxdrostat daje szansę, by przerwać to błędne koło - powiedział prof. Jamie P. Dwyer z University of Utah Health.

W badaniu nie odnotowano zgonów ani nieoczekiwanych działań niepożądanych, a większość przypadków hiperkaliemii miała łagodny przebieg.

Specjaliści podkreślają, że nowe dane mogą mieć ogromne znaczenie kliniczne. Pacjenci z przewlekłą chorobą nerek i nadciśnieniem należą do grupy najwyższego ryzyka sercowo-naczyniowego, a mimo to przez lata byli często wykluczani z badań klinicznych.

- Ta klasa leków może być bezpieczna i skuteczna, a przy tym przynosić korzyści zarówno sercu, jak i nerkom – ocenia dr Jordana B. Cohen z Uniwersytetu Pensylwanii.

Hamując nadmiar aldosteronu, baxdrostat może nie tylko skutecznie kontrolować ciśnienie, lecz także spowalniać postęp uszkodzeń nerek i ograniczać potrzebę kosztownego leczenia, dializ lub przeszczepu.

Zobacz także: "Mogą być toksyczne dla nerek". Groźne nawet te bez recepty

Nadciśnienie tętnicze pozostaje jednym z największych wyzwań zdrowotnych współczesności. Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia, w Polsce w 2018 r. żyło około 10 milionów osób z nadciśnieniem, czyli niemal co trzeci dorosły Polak. Najwięcej przypadków dotyczyło osób w wieku 55-74 lat.

Z kolei według najnowszego raportu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 2024 roku, nadciśnienie ma 1,4 miliarda dorosłych na świecie w wieku 30-79 lat – to aż 33 proc. populacji w tym przedziale wiekowym. Spośród nich:

• 600 milionów (44 proc.) nie wie, że choruje,

• 630 milionów (44 proc.) jest leczonych,

• tylko 320 milionów (23 proc.) ma dobrze kontrolowane ciśnienie.

WHO przypomina, że nadciśnienie jest jedną z głównych przyczyn przedwczesnych zgonów na świecie. Każdej godziny z powodu powikłań nadciśnienia – zawału serca lub udaru – umiera ponad 1 tys. osób, choć większości tych zgonów można by zapobiec.

- Bez pilnych działań miliony ludzi nadal będą umierać przedwcześnie. Kraje mają narzędzia, by to zmienić – potrzebna jest wola polityczna i inwestycje w powszechną opiekę zdrowotną - apelował dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, dyrektor generalny WHO.

Baxdrostat, dzięki mechanizmowi blokowania aldosteronu, może stać się nowym filarem leczenia nadciśnienia tętniczego, szczególnie u pacjentów z trudnym do kontroli ciśnieniem i chorobami nerek.

Trwające obecnie badania fazy trzeciej mają potwierdzić, czy lek nie tylko skutecznie obniża ciśnienie, lecz także chroni narządy przed trwałymi uszkodzeniami.

W kontekście rosnącej liczby pacjentów i globalnych kosztów chorób sercowo-naczyniowych, które, jak szacuje WHO, mogą sięgnąć 3,7 biliona dolarów do 2025 roku wprowadzenie takiego preparatu mogłoby być jednym z najważniejszych postępów w terapii nadciśnienia od dekad.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. American Heart Association
2. World Health Organisation
3. Narodowy Fundusz Zdrowia
4. Poradnik Zdrowie
5. New England Journal of Medicine