Największą ostrożność zachowaj przy przetworach
Botulizm, bo tak nazywa się zatrucie toksyną botulinową, w Polsce występuje sporadycznie. Według danych podanych przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną każdego roku odnotowuje się około 20-30 przypadków. Mimo niewielkiej liczby zachorowań zatrucia nie można bagatelizować - jego następstwem mogą być zaburzenia neurologiczne, porażenie mięśni i problemy z samodzielnym oddychaniem.
WIDEONiebezpieczny makaron. Jego spożycie może być tragiczne w skutkach
Toksynę wytwarzają bakterie Clostridium botulinum, nazywane laseczkami jadu kiełbasianego. Ich przetrwalniki występują naturalnie w środowisku, a do produkcji toksyny może dochodzić w sprzyjających warunkach, przy ograniczonym dostępie tlenu. Z tego względu źródłem zatruć mogą być nieprawidłowo przygotowane lub przechowywane produkty zamknięte w szczelnych opakowaniach.
Dotyczy to przetworów z warzyw, mięsa czy ryb. Szczególną uwagę zwraca się na żywność przygotowywaną w warunkach domowych, choć botulizm może być związany również z produktami wytwarzanymi przemysłowo. Oczywiście nie każda konserwa czy słoik z domowymi przetworami stanowi zagrożenie. Decydujące znaczenie ma przestrzeganie zasad przygotowania żywności i jej właściwe przechowywanie.
Tego sygnału nie ignoruj
Wybrzuszone wieczko słoika lub "spuchnięta" puszka powinny być wystarczającym powodem, aby zrezygnować ze spożycia zawartości. Nie należy próbować takiego jedzenia, aby ocenić, czy jest zepsute. Brak nietypowego zapachu czy smaku również nie daje gwarancji bezpieczeństwa. Obecność toksyny botulinowej może pozostać niezauważalna dla naszych zmysłów.
Pierwsze dolegliwości po spożyciu skażonego produktu najczęściej występują po 12-36 godzinach, jednak przedział czasowy może być znacznie szerszy. Początkowo może wystąpić osłabienie, silne zmęczenie, zawroty głowy, suchość w jamie ustnej oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Bardziej charakterystyczne są zaburzenia widzenia - w tym podwójne lub niewyraźne widzenie, a także problemy z mówieniem i połykaniem.
Toksyna działa na układ nerwowy, zakłócając przekazywanie sygnałów do mięśni. Wraz z nasilaniem się zatrucia osłabienie może obejmować kolejne partie ciała. Największe zagrożenie pojawia się, gdy porażone zostają mięśnie uczestniczące w oddychaniu. Podejrzenie botulizmu wymaga pilnej pomocy medycznej.
Leczenia nie powinno się odkładać do czasu uzyskania laboratoryjnego potwierdzenia, jeżeli objawy i wcześniejsze spożycie podejrzanej żywności wskazują na możliwość zatrucia. Stosowana w leczeniu antytoksyna ogranicza dalsze działanie toksyny, ale nie jest w stanie cofnąć porażenia, które już się rozwinęło. W ciężkich przypadkach konieczne może być mechaniczne wspomaganie oddychania, niekiedy przez wiele tygodni.
Dlatego w przypadku podejrzanej żywności najbezpieczniejsza zasada jest prosta: nie warto sprawdzać jej "na smak". Szczególnie wybrzuszona lub uszkodzona konserwa powinna trafić do kosza, a nie na talerz.
Źródło: WSSE, WHO
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
Dziennikarka i redaktorka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej, naukowej i społecznej. Od lat związana z mediami internetowymi, gdzie tworzy treści dotyczące ochrony zdrowia, medycyny, profilaktyki oraz problemów społecznych.
