Przełomowe badanie. Superwitamina spowalnia biologiczne starzenie

Telomery to tzw. końcówki ochronne chromosomów, zbudowane z powtarzalnych sekwencji DNA. Działają jak zderzaki: zabezpieczają materiał genetyczny przed "strzępieniem się" i przypadkowym łączeniem z innymi chromosomami. Z każdym podziałem komórki telomery naturalnie się skracają. Ten proces jest ściśle powiązany z rosnącym ryzykiem chorób towarzyszących starzeniu, dlatego od lat uchodzi za ważny wskaźnik biologicznego wieku.

Zobacz też: Najważniejsza witamina. Zapobiega zawałom i chroni przed nowotworami

Nowe wyniki pochodzą z randomizowanego, podwójnie zaślepionego badania kontrolowanego placebo VITAL (Vitamin D and Omega-3 Trial). To jedno z największych na świecie badań suplementacji, w którym przez pięć lat obserwowano kobiety w wieku 55+ i mężczyzn 50+. Uczestnicy przyjmowali dziennie witaminę D3 w dawce 2000 IU lub placebo oraz, w osobnym procesie, kwasy omega-3 (1 g/dobę) albo placebo. Podstudium VITAL Telomere, obejmujące 1054 osób, oceniało długość telomerów w leukocytach na początku badania, a następnie po 2 i 4 latach.

W porównaniu z placebo suplementacja witaminą D3 istotnie ograniczała tempo skracania telomerów w czteroletniej perspektywie. Przełożyło się to na "zatrzymanie" równoważne niemal trzem latom biologicznego starzenia w zestawieniu z grupą kontrolną. Z kolei przyjmowanie kwasów omega-3 nie miało istotnego wpływu na długość telomerów w trakcie obserwacji. Analiza została opublikowana w "The American Journal of Clinical Nutrition", a prace prowadził zespół Mass General Brigham wraz z Medical College of Georgia.

Współautorka, prof. JoAnn Manson z Brigham and Women’s Hospital (Mass General Brigham), podkreśla, że VITAL to pierwsze duże i długoterminowe badanie randomizowane wskazujące, iż suplementacja witaminy D może chronić telomery. Zwraca też uwagę, że wcześniejsze analizy VITAL łączyły witaminę D z działaniem przeciwzapalnym oraz niższym ryzykiem wybranych chorób związanych ze starzeniem, w tym zaawansowanych nowotworów i chorób autoimmunologicznych. Główny autor raportu, dr Haidong Zhu z Augusta University, ocenia, że ukierunkowana suplementacja witaminą D może stanowić obiecującą strategię przeciwdziałania jednemu z mechanizmów starzenia, choć potrzebne są dalsze badania.

Zobacz też: Najlepszy moment na "doładowanie się". Witamina życia kluczowa jesienią

Wyniki VITAL wzmacniają hipotezę, że utrzymanie odpowiedniego poziomu witaminy D może wspierać zdrowe starzenie na poziomie komórkowym.

Naukowcy zalecają jednak ostrożność: konieczne są kolejne analizy, by potwierdzić długofalowe korzyści i określić, kto odnosi największe profity z suplementacji. Zanim rozpoczniesz suplementację, warto skonsultować się z lekarzem i sprawdzić obecny poziom witaminy, aby dostosować dawkę do indywidualnych potrzeb.

- Niestety pacjenci, którzy przyjmują nadmierne dawki witaminy D, wcale nie są rzadkością. Wręcz przeciwnie, w każdym tygodniu mam pacjentów, wśród których zdarzają się także i tak ekstremalne sytuacje. Jedna z moich pacjentek trafiła do szpitala w stanie zagrożenia życia, bo zażywała 50 tys. jednostek dziennie w formie preparatu paszowego dla koni - mówił w rozmowie z WP abcZdrowie endokrynolog dr n. med. Szymon Suwała.

- Dlatego powinniśmy kontrolować poziom witaminy D i w razie potwierdzenia niedoboru skonsultować z lekarzem dalsze postępowanie. Przy czym potwierdzenie poważnego niedoboru wymaga leczenia. Nie sięgamy więc na własną rękę po suplementy, ale konsultujemy z lekarzem konkretną dawkę witaminy D w postaci leku. Pamiętajmy, że suplement nie leczy, a jest jedynie uzupełnieniem diety - podkreślał lekarz.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• Haidong Zhu, JoAnn E Manson, Nancy R Cook, Bayu B Bekele, Li Chen, Kevin J Kane, Ying Huang, Wenjun Li, William Christen, I-Min Lee and Yanbin Dong, "Vitamin D3 and marine ω-3 fatty acids supplementation and leukocyte telomere length: 4-year findings from the VITamin D and OmegA-3 TriaL (VITAL) randomized controlled trial", 2025, The American Journal of Clinical Nutrition.

Źródła

1. SciTech Daily