"Test drugiego piętra". Zdradza, w jakiej kondycji jest serce

Powrót do zdrowia po zawale nie powinien odbywać się bez wsparcia. Dlatego Narodowy Fundusz Zdrowia proponuje program KOS-zawał, czyli kompleksową opiekę specjalistyczną nad pacjentem po zawale serca.

Jak przekazuje NFZ, program obejmuje leczenie szpitalne, rehabilitację kardiologiczną, opiekę specjalistyczną przez 12 miesięcy od zawału oraz edukację dotyczącą czynników ryzyka chorób serca. Pacjent nie zostaje więc sam z wypisem i receptą, ale trafia pod opiekę zespołu specjalistów, którzy pomagają zaplanować dalsze leczenie i powrót do sprawności.

W ramach programu pacjent może liczyć m.in. na wsparcie lekarzy, pielęgniarek, fizjoterapeutów i dietetyków. To szczególnie ważne, bo po zawale liczy się nie tylko to, co wydarzyło się w szpitalu, ale również wszystko, co dzieje się później.

Zobacz także: Co zrobić, gdy czujemy, że zawał jest blisko? Minuty decydują o życiu

Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne wydało również zalecenia odnośnie postępowania po zawale. Towarzystwo zwraca uwagę, że po zawale konieczne jest kompleksowe podejście do zdrowia. Obejmuje ono nie tylko leczenie farmakologiczne, ale też rehabilitację kardiologiczną, rzucenie palenia, regularny ruch, zdrową dietę i kontrolę czynników ryzyka, w tym spożycia alkoholu.

"Jeśli chodzi o spożycie alkoholu, najnowsze dane sugerują, że abstynenci mają najniższe ryzyko wystąpienia CVD [choroby sercowo-naczyniowe, ang. cardiovascular diseases - przyp. red.], a każda ilość alkoholu równomiernie zwiększa ciśnienie krwi i wskaźnik masy ciała, a tygodniowe spożycie >100 g alkoholu wiąże się ze skróceniem oczekiwanej długości życia. W związku z tym zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu do maksymalnie 100 g tygodniowo (ten sam limit dla mężczyzn i kobiet)" - czytamy w "Wytycznych ESC 2023 dotyczących postępowania w ostrych zespołach wieńcowych".

"Abstynencja od tytoniu wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem ponownego zawału (30 proc.–40 proc.) i zgonu (35 proc.–45 proc.) po ACS [ostry zespół wieńcowy, ang. acute coronary syndrome - przyp. red.)" - podkreślają autorzy.

Pacjent powinien wobec tego stopniowo wracać do aktywności, dbać o sen, utrzymywać prawidłową masę ciała, ograniczać używki i pozostawać pod stałą kontrolą specjalistów. Równie ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących leków i zgłaszanie lekarzowi wszystkich niepokojących objawów.

Po zawale ogromne znaczenie ma sposób odżywiania. Nie chodzi o krótką dietę "na jakiś czas", ale o trwałą zmianę codziennych wyborów. W zaleceniach dla pacjentów po zawale, jak informuje Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, szczególne miejsce zajmuje dieta śródziemnomorska, uznawana za jeden z najlepiej przebadanych modeli żywienia wspierających serce.

Zaleca się więc więcej warzyw, owoców, roślin strączkowych, produktów pełnoziarnistych, ryb i zdrowych tłuszczów, takich jak oliwa z oliwek czy olej rzepakowy. Ograniczyć warto natomiast masło, śmietanę, tłuste mięsa, podroby i żywność wysoko przetworzoną. Korzystnym wyborem mogą być także niesolone orzechy i chude produkty mleczne.

Taki sposób żywienia pomoże lepiej kontrolować poziom cholesterolu, masę ciała i inne czynniki ryzyka, które mają znaczenie po zawale.

Zobacz także: Ryzyko zawału rośnie o 40 proc. Kardiolożka ostrzega kobiety

Jednym z pytań, które często pojawiają się po zawale, jest to o powrót do życia intymnego. Pomocna może być tu prosta zasada nazywana czasem "testem drugiego piętra" wywodząca się z Australii. Jeżeli pacjent potrafi bez większego trudu wejść po schodach na drugie piętro albo iść energicznym krokiem bez bólu w klatce piersiowej i wyraźnej duszności, zwykle oznacza to, że organizm dobrze toleruje taki poziom wysiłku.

To oczywiście nie zastępuje porady lekarskiej, ale może być praktyczną wskazówką. Jeżeli po zawale utrzymują się niepokojące objawy, takie jak ból w klatce piersiowej, zadyszka, kołatanie serca czy silny lęk przed wysiłkiem, warto omówić tę kwestię z kardiologiem.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• Narodowy Fundusz Zdrowia
• Polskie Towarzystwo Kardiologiczne
• eZdrowie.gov.pl
• Poradnik Zdrowie