Geny smaku i węchu pod lupą
Czy nasze kulinarne upodobania są wyłącznie kwestią przyzwyczajeń? Najnowsze badanie naukowców z University of Queensland sugeruje, że znaczenie mogą mieć także geny odpowiedzialne za smak i węch. To właśnie one wpływają na to, jakie produkty wybieramy, a w konsekwencji mogą pomagać wyjaśnić, jak dieta wiąże się z ryzykiem chorób przewlekłych.
Szczególną uwagę badaczy zwróciła cebula. Z analizy wynika, że osoby, które lubią jej smak i zapach, częściej miały niższe ciśnienie tętnicze oraz mniejsze ryzyko cukrzycy typu 2. Autorzy zaznaczają jednak, że nie oznacza to, iż samo jedzenie cebuli chroni przed chorobami.
Zespół z University of Queensland opracował nowe ramy genetyczne, które mają pomóc naukowcom lepiej badać wpływ konkretnych produktów spożywczych na zdrowie. Punktem wyjścia były geny odpowiedzialne za odbieranie smaku i zapachu.
– Ustalenie, czy konkretny produkt spożywczy powoduje chorobę, czy jest z nią jedynie powiązany, stanowi duże wyzwanie w epidemiologii żywienia – powiedział dr Daniel Hwang z Institute for Molecular Bioscience na University of Queensland.
Jak podkreślił, tradycyjne badania obserwacyjne często pokazują związki między dietą a zdrowiem, ale nie zawsze pozwalają ustalić, co jest przyczyną, a co skutkiem.
– Zbudowaliśmy ramy oparte na genach smaku i węchu, aby pomóc naukowcom lepiej zrozumieć, w jaki sposób dieta przyczynia się do chorób przewlekłych – wyjaśnił badacz.
Cebula, ciśnienie i cukrzyca
W badaniu wykorzystano dane z UK Biobank. Naukowcy przeanalizowali 325 genów związanych ze smakiem i węchem oraz ich powiązania z preferencjami i spożyciem 140 produktów u ponad 160 tys. dorosłych w wieku od 37 do 73 lat. Następnie wyniki sprawdzono w niezależnej grupie 25-latków uczestniczących w badaniu Avon Longitudinal Study of Parents and Children.
Analiza wykazała, że geny wpływające na odbiór smaku i zapachu mogą być pomocnym narzędziem w ocenie relacji między dietą a chorobami. W przypadku cebuli zauważono, że osoby lubiące jej smak i zapach częściej miały korzystniejsze wyniki dotyczące ciśnienia tętniczego i ryzyka cukrzycy typu 2.
– Smak i węch to dwa główne biologiczne czynniki wpływające na wybory żywieniowe i dietę człowieka – zaznaczył dr Hwang.
Badacze połączyli analizę genetyczną z randomizacją mendlowską. To metoda, która wykorzystuje naturalne różnice genetyczne między ludźmi, aby lepiej odróżniać zależności przyczynowo-skutkowe od przypadkowych korelacji.
– Celem jest pomoc badaczom w przedarciu się przez złożoność odróżniania przyczynowości od korelacji – powiedział dr Hwang.
Dieta a choroby przewlekłe
Autorzy badania przypominają, że niezdrowa dieta odpowiada za około 11 mln przedwczesnych zgonów rocznie na świecie, głównie z powodu chorób sercowo-naczyniowych i nowotworów. Jednocześnie rosnąca liczba przypadków otyłości, cukrzycy i nowotworów zwiększa presję na systemy ochrony zdrowia.
Dlatego naukowcy szukają narzędzi, które pozwolą dokładniej oceniać wpływ jedzenia na organizm. Zdaniem dr. Hwanga nowe podejście może ułatwić takie analizy.
– Nasze ramy dają naukowcom kolejny sposób badania zależności między żywnością a chorobami, bez konieczności przeprowadzania skomplikowanych eksperymentów – podkreślił.
Wnioski z badania nie oznaczają, że cebula powinna być traktowana jak lek na nadciśnienie czy cukrzycę. Może być wartościowym elementem diety, ale o ryzyku chorób decyduje wiele czynników: całokształt jadłospisu, masa ciała, aktywność fizyczna, sen, używki i predyspozycje genetyczne. Odkrycie pokazuje jednak, że to, co nam smakuje, może mówić o zdrowiu więcej, niż dotąd sądzono.
Źródło: news.uq.edu.au, monell.org
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
