Zespół jelita drażliwego – przyczyny, objawy, leczenie

Zespół jelita drażliwego (ang. irritable bowel syndrome, IBS) to jedna z najczęściej występujących chorób czynnościowych przewodu pokarmowego. Szacuje się, iż może ona dotyczyć nawet 20 proc. osób dorosłych, szczególnie mieszkańców krajów wysokorozwiniętych. Choroba dotykać może osób w każdym wieku, choć jej objawy pojawiają się najczęściej u pacjentów pomiędzy 20 a 30 rokiem życia.

Zespół jelita drażliwego to bardzo częsta dolegliwość układu pokarmowego
Zespół jelita drażliwego to bardzo częsta dolegliwość układu pokarmowego

Wśród pacjentów zgłaszających się do poradni gastrologicznych coraz częściej diagnozuje się zespół jelita nadwrażliwego. Jest to choroba czynnościowa, przewlekła, która objawia się bólami brzucha, najczęściej w okolicy podbrzusza (pojawiają się one tuż po posiłku). W jej przebiegu zaburzeniu ulega również rytm wypróżnień. Mogą występować biegunki, zaparcia, a w postaci mieszanej - biegunki naprzemienne z zaparciami. U pacjentów z IBS częstym problemem są również wzdęcia.

1. Przyczyny zespołu jelita drażliwego

Choć liczba pacjentów z opisywanymi dolegliwościami rośnie na przestrzeni ostatnich lat, dotychczas nie udało się jednoznacznie ustalić przyczyny zespołu jelita nadwrażliwego. Na rozwój opisywanych dolegliwości wpływ mają najprawdopodobniej zaburzenia funkcji motorycznej jelit, zaburzenia funkcjonowania połączeń pomiędzy mózgiem a jelitami, nadwrażliwość oraz przebycie infekcji bakteryjnej lub wirusowej przewodu pokarmowego.

Zauważono również, że znaczna część pacjentów, u których diagnozowany jest zespół jelita nadwrażliwego, zgłasza występowanie zaburzeń nastroju i zaburzeń psychicznych (epizody lęku, objawy depresji). Przewlekły stres psychiczny nasila objawy choroby oraz zaburza perystaltykę jelit. Nie bez powodu jeszcze kilka lat temu zespół jelita drażliwego określano mianem "nerwicy jelit".

Opisywana jednostka chorobowa może się również rozwinąć w następstwie przebytych operacji w obrębie przewodu pokarmowego oraz przy nadużywaniu niektórych leków (m.in. hormonalnych, przeczyszczających, antybiotyków). Problem ten często występuje również rodzinnie.

2. Kiedy udać się do lekarza?

Niemal każdy z nas w ciągu całego swojego życia niejednokrotnie zmagał się z problemami ze strony przewodu pokarmowego. Z reguły objawy dość szybko mijają i przewód pokarmowy zaczyna ponownie pracować prawidłowo. U pacjentów z zespołem jelita nadwrażliwego sytuacja przedstawia się jednak inaczej. Ulga nie nadchodzi, a dolegliwości gastryczne mogą z czasem przybierać na sile.

Pojawia się nawracający ból brzucha, zmianie ulega również rytm wypróżnień. Objawy powinny skłonić nas do jak najszybszej wizyty u lekarza. Specjalista najpewniej zleci wykonanie badań, które mają na celu wykluczenie innych poważnych chorób przewodu pokarmowego, takich jak chociażby rak jelita grubego, mogący dawać podobne do IBS objawy.

3. Leczenie zespołu jelita drażliwego

Zespół jelita drażliwego jest chorobą przewlekłą. Całkowite wyleczenie nie zawsze jest możliwe, jednak istnieje szereg możliwości na złagodzenie objawów tej choroby. Szczególne znaczenie ma właściwa dieta, która wyklucza spożywanie określonych pokarmów.

Najczęściej u pacjentów z zespołem jelita nadwrażliwego stosuje się przez okres kilku tygodni dietę o niskiej zawartości węglowodanów łatwo fermentujących oraz polioli, czyli zamienniki cukrów prostych o zmniejszonej kaloryczności, które nie powodują wzrostu poziomu cukru we krwi.

W określonych sytuacjach lekarz może zlecić stosowanie leków regulujących perystaltykę przewodu pokarmowego. Do złagodzenia dolegliwości przyczynić może się również stosowanie probiotyków, czyli żywych szczepów bakterii, wpływających na przywrócenie równowagi mikroflory jelitowej.

Pacjenci z zespołem jelita drażliwego zgłaszają również zmniejszenie nasilenia objawów IBS podczas suplementacji preparatami zawierającymi maślan sodu. Preparaty te można nabyć w aptece. Nie są to suplementy diety, a żywność specjalnego przeznaczenia medycznego. Na czym opiera się ich działanie?

Maślan sodu, stopniowo uwalniany na całej długości przewodu pokarmowego, odżywia i regeneruje nabłonek jelit. Wspomaga jednoczasowo przywracanie równowagi mikroflory jelitowej i zmniejsza nasilenie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takich jak zaparcia, biegunki czy bóle brzucha.

Zespół jelita drażliwego znacznie wpływa na pogorszenie jakości życia chorego. Choroba ta – z uwagi na nasilenie dolegliwości – jest dość częstą przyczyną absencji w pracy. Należy więc pamiętać, iż istnieje wiele sposobów na złagodzenie objawów IBS i poprawę jakości życia chorego.

Weryfikacja merytoryczna artykułu - dr Patrycja Szachta

Partnerem artykułu jest marka Debutir

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy