ADHD u niemowląt
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder, ADHD) zwykle diagnozuje się w pierwszych latach edukacji dziecka, kiedy maluch nie radzi sobie z obowiązkami szkolnymi i nie jest w stanie podołać wyzwaniu wysiedzenia na lekcji w jednym miejscu przez 45 minut. Objawy ADHD można jednak zauważyć już u niemowląt. Co może świadczyć o zaburzeniach hiperkinetycznych u małych szkrabów tuż po urodzeniu? Jak objawia się ADHD u niemowląt?
Diagnoza ADHD
Obecnie skrót ADHD jest nadużywany. Kiedy nie można sobie poradzić z dzieckiem, jest zbyt żywe, hałaśliwe, wykazuje problemy wychowawcze i trudności w nauce, łatwo wówczas obdarza się takiego malucha etykietą „dziecko z ADHD”. Nie wszystkie jednak „łobuzy” w potocznym mniemaniu muszą cierpieć na zaburzenia hiperkinetyczne. Zespół nadpobudliwości ruchowej, według klasyfikacji ICD-10, należy do zaburzeń zachowania i emocji rozpoczynających się zwykle w dzieciństwie i w wieku młodzieńczym. Objawy ADHD lokują się zasadniczo w trzech sferach funkcjonowania dziecka – w sferze emocjonalnej, w sferze poznawczej i w sferze ruchowej.
|
SFERA FUNKCJONOWANIA |
OPIS ZABURZEŃ I DEFICYTÓW |
|
sfera emocjonalna |
nadmierna reaktywność emocjonalna; reakcje emocjonalne nieadekwatne do bodźców; nadwrażliwość; niestabilność emocjonalna – od śmiechu do płaczu; drażliwość, irytacja; złość, agresja; lękliwość; krótkotrwałość uczuć; brak cierpliwości; impulsywność; niska samoocena |
|
sfera poznawcza |
zaburzenia funkcji poznawczych; zaburzenia koncentracji uwagi; szybka dezorientacja; problemy z pamięcią; problemy w nauce; niedokańczanie prac domowych; chaotyczne odpowiedzi; zaburzenia językowe; opóźniony rozwój mowy (nieprzestrzeganie reguł gramatycznych i stylistycznych, gubienie wątku myślowego, trudności w posługiwaniu się przyimkami, nieprzestrzeganie zasad rozmowy, przerywanie innym); deficyty parcjalne – dysleksja, dysgrafia, dyskalkulia; zaburzenia koordynacji ruchowej; zaburzenia w orientacji przestrzennej; zbyt szybkie i głośne mówienie; jąkanie się; nadmierna gadatliwość; brak wytrwałości w realizacji zadań; przechodzenie od jednej aktywności (zabawy) do drugiej, bez kończenia żadnej z nich; wzmożony odruch orientacyjny; pobieżność myślenia; szybka męczliwość; trudności w planowaniu działań; problemy w nawiązywaniu kontaktów z rówieśnikami; zaburzenia snu |
|
sfera ruchowa |
wzmożone pobudzenie ruchowe; nadpobudliwość psychoruchowa; nadmierna ekspresja ruchowa (dziecko skacze, biega, kręci się); zachowania niecelowe i zdezorganizowane; niemożność usiedzenia w spokoju; niepokój ruchowy w zakresie dużej i małej motoryki; wykonywanie wielu ruchów w obrębie własnego ciała (machanie nogami, obgryzanie paznokci, poruszanie ramionami itp.); ciągły pośpiech; chęć dominacji w grupie |
Z ADHD mamy do czynienia wówczas, gdy powyższy katalog objawów dziecko prezentuje we wszystkich lub prawie wszystkich sytuacjach i okolicznościach. Zespół hiperkinetyczny pojawia się bardzo wcześnie, zazwyczaj w pierwszych pięciu latach życia malucha. Częściej na ADHD chorują chłopcy niż dziewczynki.
Objawy ADHD u niemowląt
Mimo, że rozpoznanie ADHD nie jest możliwe we wczesnym dzieciństwie, to istnieją jednak pewne zwiastuny zaburzeń hiperkinetycznych już w okresie noworodkowym. Najczęściej pierwszymi obserwatorami niepokojących sygnałów w zachowaniu maluszka są jego opiekunowie i rodzice. W czym przejawiają się u niemowląt osiowe objawy ADHD, jak nadmierna aktywność, gwałtowność zachowań czy deficyty uwagi? Jak to stwierdzić? Maluszki nie potrafią zwykle uczyć się na własnych błędach, np. kiedy dziecko, doskonaląc umiejętność samodzielnego chodzenia, uderzy się w kant łóżka, nie nauczy się, by potem mijać owy mebel albo stąpać ostrożniej. Niemowlę jest bezustannie w ruchu i to zarówno w zakresie małej motoryki (żywa gestykulacja i mimika, szybkie ruchy, bezustanne machanie rączkami i nóżkami, dziwne tiki), jak i dużej (szybkie raczkowanie i chodzenie).
Rodzice takich pociech uskarżają się zwykle na trudności w zasypianiu szkraba, kilkakrotne budzenie się malca w ciągu nocy z krzykiem, płaczem i wrzaskiem, a przyczyna nie wynika z zaburzeń jelitowych czy kolki. Zaburzenia snu dotyczą płytkiego snu, bardzo niespokojnego. Obserwuje się też przyspieszony lub opóźniony rozwój mowy. Dzieci wykazują jąkanie się rozwojowe, mają trudności w artykułowaniu dźwięków. Maluchy są pobudzone emocjonalnie, łatwo się złoszczą i denerwują. Da się zaobserwować bezcelowość ich ruchów, zmienność zainteresowań, szybkie nudzenie się zabawkami. Niemowlęta z symptomami ADHD mogą wykazywać problemy z jedzeniem. Dziecko nie ma czasu na posiłek. Czasem obserwuje się słaby odruch ssania, wymioty, biegunki, ataki kolki spowodowane łapczywością jedzenia oraz zbyt szybkim tempem połykania mleka z piersi wraz z powietrzem. Czasem ADHD u niemowląt może zazębiać się z objawami zespołu Aspergera, bowiem maluszki ze względu na nadwrażliwość dotykową mogą nie chcieć się przytulać.
Do tej pory nie ma zgody co do genezy zespołów hiperkinetycznych. Niektórzy upatrują przyczyn choroby w mikrouszkodzeniach OUN, np. wskutek powikłań okołoporodowych. Inni lokują źródła zaburzeń w czynnikach biologicznych i zaburzeniach w produkcji neuroprzekaźników – noradrenaliny i dopaminy. Jeszcze inni sugerują, że wystąpieniu objawów ADHD sprzyja niekonsekwentne środowisko wychowawcze albo stosowanie kar cielesnych. Bez względu na etiologię zespołów nadpobudliwości ruchowej nie można ignorować żadnych symptomów, mogących świadczyć o ADHD. Jeżeli twoje dziecko już od małego przejawia któryś z powyższych objawów, warto skonsultować swoje wątpliwości z psychologiem rozwojowym.
Bibliografia:
Bogdanowicz M., Psychologia kliniczna dziecka w wieku przedszkolnym, WSiP, Warszawa 1985, ISBN 83-02-01769-8.
Górka I., Mały nieszczęśliwy człowiek z ADHD, Edukacyjna.pl, Kraków 2005, ISBN 83-923080-0-X.
Hallowell E.M., Ratey J.J., Jak żyć z ADHD?, Media Rodzina, Poznań 2007, ISBN 978-83-7278-273-3.
Hanć T., Dzieciństwo i dorastanie z ADHD. Rozwój dzieci nadpobudliwych psychoruchowo – zagrożenia i możliwości wsparcia, Impuls, Kraków 2009, ISBN 978-83-7587-151-7.
Artykuły ADHD
Nie ma jednego określonego testu na ADHD. Diagnoza zespołu nadpobudliwości psychoruchowej opiera się głównie na obserwacji dziecka oraz odwołuje się do doświadczenia diagnosty. Nie można wykonać ...
Agresja u małych dzieci to sprawdzian dla kompetencji wychowawczych rodziców. Maluchy często kopią, krzyczą, biją, uderzają głową o ścianę, tarzają się po podłodze, by rozładować gniew i złość. ...
ADHD to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniem koncentracji uwagi. Objawy pojawiają się już w wieku przedszkolnym. Znana jest jednak także postać ADHD u dorosłych.
Przyczyny ADHD nie są nam do końca znane. Wiadomo, że w zachorowaniu dużą rolę grają geny, a także alkohol, nikotyna, czy kontakt z ołowiem. Najnowsze badania dowodzą natomiast, że także pestycydy ...
Rodzice bardzo często zgadzają się, aby ich dziecko z ADHD stosowało ciężkie leki. Te środki działają tylko przez krótki okres. Mogą powodować wzrost tętna i pewne zmiany w DNA, które są wiązane z ...
ADHD , czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej, to choroba zaczynająca się we wczesnym dzieciństwie, najczęściej w pięciu pierwszych latach życia. Aby pomóc dziecku, musisz zrozumieć, że ADHD ...
Z roku na rok coraz więcej dzieci i dorosłych jest diagnozowanych z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej ( ADHD to skrót z angielskiego oznaczający Attention Deficit Hyperactivity Disorder). ...
Jak poskromić niewłaściwe zachowanie dziecka z ADHD? Czy ADHD jest chorobą dziedziczną? Jak długo leczy się ADHD? Oto lista najczęściej zadawanych pytań przez rodziców dzieci z ADHD. Jakie jest ...
ADHD jest z reguły rozpoznawane w okresie między 7 a 13 rokiem życia. Ze względu na tak młody wiek pacjentów istotne jest rokowanie towarzyszące temu zabuarzeniu. ADHD niewątpliwie ma przebieg ...
Odkrycie przyczyny rozwoju ADHD od samego początku przysparzało naukowcom wiele problemów. Nadal nie do końca można stwierdzić z cała pewnością jaki jest powód pojawienia się zaburzeń tego typu. ...
Jeszcze do niedawna ADHD by ł o b łę dnie postrzegane jako z ł e wychowanie lub te ż po prostu z ł y charakter dziecka. Mówiono w takich przypadkach, ż e dziecko jest zwyczajnie niegrzeczne lub ...
Trudno bez zawahania stwierdzić, że chłopcy dużo częściej chorują na ADHD niż dziewczynki, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, iż trochę odmienny może być obraz tej choroby u dziewczynek, a co za tym ...
Czasem w Internecie, na stronach dla pacjentów chorujących na ADHD można napotkać wymiennie stosowany skrót ADD zamiast ADHD lub oba jednocześnie: ADD/ADHD. Czy to jest to samo? Co to jest ADD? ...
Przyczyny zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami uwagi są złożone. Nie dysponujemy w chwili obecnej wystarczającą wiedzą medyczną i psychologiczną, aby precyzyjnie je wskazać. ...
Filip ma 5 lat. Kilka miesięcy temu zdiagnozowano u niego ADHD. Chłopiec zawsze był wyjątkowo aktywny. Ciągle się wiercił, nie mógł usiedzieć na miejscu, stale dotykał innych osób i przedmiotów. ...
Odrabianie lekcji jest szczególnie trudne dla dzieci z ADHD, ponieważ wymaga umiejętności, które są u nich deficytowe np. skupienie i utrzymanie uwagi, rozplanowanie pracy, dyscyplina. Dziecku ...
Czy karanie jest skuteczne? To zależy... Należałoby raczej zapytać, czemu karanie ma służyć? Jeśli ma ono bowiem rozładowywać emocje rodzica, to staje się odwetem lub w najlepszym razie wyrazem ...
Szybkie tempo życia, nadmiar codziennych obowiązków przyczyniają się do osłabienia wydolności umysłowej organizmu. Pojawiają się kłopoty z koncentracją, pogarsza się pamięć i odporność na stres. ...
Nie ma leku, który pozwoliłby wyleczyć ADHD. Nie istnieją także metody psychoterapeutyczne, dzięki którym można by w pełni pozbyć się objawów nadpobudliwości. Nie oznacza to jednak, że jesteśmy ...
ADHD kojarzy się zwykle z dzieckiem, któremu trudno usiedzieć w jednym miejscu, stale wierci się na krześle, biega, łatwo się rozprasza, źle zapamiętuje szczegóły, jest gadatliwe, szybko i często ...
W ciągu ostatnich lat lekarze diagnozowali u dzieci specyficzne zaburzenia związane z nadpobudliwością i trudnościami w koncentracji uwagi. Nie było jednej spójnej nazwy dla nich, dlatego też ...
ADHD to skrót pochodzący od angielskiej nazwy Attention Deficit Hyperactivity Disorder, oznaczającej zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi, zwany również zespołem ...
Objawy ADHD można podzielić na trzy kategorie: nadmierna impulsywność, nadmierna ruchliwość i zaburzenia uwagi. Każdy z tych elementów może być nasilony w różnym stopniu u różnych osób. Nadmierna ...
Na powstanie ADHD składają się różne czynniki, nie można więc wskazać jednej przyczyny. Badacze, szukając źródeł zespołu nadpobudliwości psychoruchowej, oceniali budowę i pracę mózgu osób ...
Proces diagnozy ADHD jest dosyć złożony i nie jest łatwym zadaniem. Dla dziecka wizyta u specjalisty jest nową, często trudną sytuacją, która może być odbierana jako kara za złe zachowanie. ...
Dziecko z ADHD może nigdy nie być idealne. Trzeba więc urealnić nasze wymagania i zaakceptować jego odmienność. Objawów ADHD nie można wyleczyć, chociaż często się z nich wyrasta. Terapia ADHD To, ...
W niektórych przypadkach wskazane jest włączenie do terapii dziecka leczenia farmakologicznego. Dzieje się tak, gdy pomimo stosowania innych form pomocy objawy są na tyle nasilone, że dziecku ...
ADHD jest źródłem różnych problemów, a ich obraz zmienia się w zależności od wieku. Najczęściej trudno jest określić początek wystąpienia objawów, ale już we wczesnym dzieciństwie można dostrzec ...
Wprowadzenie specjalnej diety stanowi jedną z alternatywnych metod leczenia zespołu nadpobudliwości psychoruchowej. Diety są wprowadzane pomimo trudności w konsekwentnym ich stosowaniu, a także ...
Zespół Tourette’a (inaczej: zaburzenie tikowe, choroba tikowa) po raz pierwszy został opisany już w 1885 roku jako zaburzenie układu nerwowego, charakteryzujące się nieskoordynowanymi ruchami. ...
Objawy ADHD zwykle utrudniają osiągnięcie sukcesów w szkole, pracy czy na polu towarzyskim. Osoby z nadpobudliwością spotykają się z niezrozumieniem, odrzuceniem, stale konfrontują się z ...
Zaburzenia zachowania to powtarzające się zachowania agresywne, buntownicze i antyspołeczne. Kryteria diagnostyczne zakładają utrzymywanie się objawów przez co najmniej 12 miesięcy. Zaburzenia ...
Zdjęcia
Video
Konsultanci działu Zdrowie
absolwentka Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Analityki Medycznej
absolwent Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
absolwentka II Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.
