Drżenie rąk

Drżenie rąk to zaburzenie, które można spotkać zarówno u ludzi młodych, jak i starych. U młodszych ma ono przeważnie tło emocjonalne – można je zaobserwować na przykład podczas egzaminu czy rozmowy kwalifikacyjnej. Rzadziej mogą je powodować choroby układu endokrynologicznego czy zaburzenia metaboliczne. Drżenie rąk występuje także przy nadużywaniu alkoholu. Może być także spowodowane chorobami układu nerwowego, na przykład chorobą Parkinsona – tak zwane drżenie spoczynkowe, które pojawia się bez związku z ruchem ręką. Występuje także często w chorobach móżdżku i związanych z nim struktur pnia mózgu, ale zwykle jako drżenie nasilające się w czasie ruchu (drżenie zamiarowe) i w towarzystwie innych objawów.

Spis treści:
  1. 1. Rodzaje drżenia rąk
  2. 2. Drżenie samoistne a choroba Parkinsona i SM
  3. 3. Drżenie rąk a stres i substancje chemiczne
  4. 4. Leczenie drżenia rąk

1. Rodzaje drżenia rąk

Rozróżnia się 4 podstawowe rodzaje drżenia rąk:

  • drżenie posturalne – pojawiające się w pewnych pozycjach, np. przy wyciągniętych i wyprostowanych rękach,
  • drżenie spoczynkowe – pojawiające się w spoczynku,
  • drżenie zamiarowe – pojawiające się pod koniec wykonywania czynności,
  • drżenie kinetyczne – pojawiające się podczas ruchu.

Można również wskazać drżenia samoistne, które uaktywniają się przed 20. rokiem życia i z czasem narastają, aż do osiągnięcia stałego poziomu. Najpierw drżą ręce, później głowa oraz żuchwa, co utrudnia mówienie i zrozumienie osoby. W innych częściach ciała występuje rzadziej. Pojawiać się może w czasie wykonywania ruchu (drżenie kinetyczne) lub utrzymywania kończyny w jednej pozycji (drżenie pozycyjne). Niekiedy występuje również w spoczynku (drżenie spoczynkowe). Przyczyny tego drżenia nie są do końca znane, prawdopodobnie ma podłoże genetyczne. Leczenie farmakologiczne jest często nieskuteczne. Co prawda, alkohol zmniejsza jego natężenie, ale nie poleca się tego środka. Można wskazać na jeszcze jeden rodzaj choroby – drżenie starcze, które występuje w wieku podeszłym i nie zdarza się rodzinnie. Częściej niż w drżeniu samoistnym występują tu drżenia głowy, które wyglądają jakby osoba chora zaprzeczała czemuś lub potakiwała.

2. Drżenie samoistne a choroba Parkinsona i SM

Przyczyny drżenia rąk są bardzo różnorodne. Mogą to być zarówno poważne choroby, jak i tłumione, silne emocje, fizyczne zmęczenie czy nadmierne napięcie psychiczne. Ręce trzęsą się z powodu uszkodzenia nerwów (neuropatii), ale też wtedy, kiedy denerwujemy się przed egzaminem. Możesz zauważyć u siebie drżenie rąk po intensywnym wysiłku. Właśnie ze względu na tak dużą różnorodność przyczyn drżenia rąk, ważne jest, aby się z nimi zapoznać i umieć je od siebie odróżnić.

Drżenie rąk może być objawem chorób lub „chorobą” samą w sobie, nie wywołującą żadnych innych objawów. Drżenie samoistne to właśnie choroba „drżących rąk”. Drżenie rąk w tym przypadku pojawia się tylko przy poruszaniu (drżenie kinetyczne). Jest dolegliwością pojawiającą się w średnim wieku, choć predyspozycje genetyczne ma się od urodzenia (chorobę dziedziczy się po rodzicach).

Drżenie rąk może być jednym z objawów choroby Parkinsona. Wtedy jednak jest to:

  • drżenie spoczynkowe, czyli pojawiające się, kiedy ręce swobodnie leżą na kolanach lub wzdłuż ciała,
  • drżenie rytmiczne,
  • drżenie rąk przypominające kręcenie czegoś między kciukiem a palcem wskazującym,
  • drżenie rąk zanikające podczas poruszania nimi.

Choroba Parkinsona ma także inne objawy:

  • drżenie głowy,
  • drżenie nóg,
  • spowolnienie ruchów,
  • spowolnienie mowy,
  • pochylenie ciała do przodu,
  • powłóczenie nogami.

Te dwie przyczyny drżenia rąk pojawiają się najczęściej po 60. roku życia. Drżenie rąk u osób w młodym wieku, między 20. a 40. rokiem życia, może być spowodowane stwardnieniem rozsianym. Wywołuje ono drżenie rąk zamiarowe. Stwardnienie rozsiane ma także inne objawy:

Drżenie rąk w młodym wieku może też być objawem neuropatii obwodowych, czyli uszkodzenia nerwów rąk i nóg.

Samoistne drżenie rąk bywa mylone z chorobą Parkinsona, przy czym dolegliwości te znacznie się od siebie różnią. Drżenie samoistne pojawia się wtedy, gdy dana osoba chce użyć rąk. Natomiast w chorobie Parkinsona drżenie pojawia się wtedy, gdy ręce swobodnie leżą na udach lub wzdłuż ciała. Objaw ten ustępuje lub zmniejsza się, gdy chory wykonuje ruch dłońmi, na przykład podczas chwytania przedmiotów. Warto pamiętać, że w chorobie Parkinsona drżenie rąk jest tylko jednym z kilku objawów, podczas gdy osobom z drżeniem samoistnym zwykle nic więcej nie dolega. Ponadto, w drżeniu samoistnym trzęsą się nie tylko ręce, ale i nogi, głowa, struny głosowe oraz język. Dla kontrastu, u pacjentów z chorobą Parkinsona obserwuje się zwykle drżenie tylko rąk. Obydwie choroby łączy fakt, że dotykają głównie osób po 60. roku życia. U osób młodszych drżenie rąk może być spowodowane stwardnieniem rozsianym (SM).

U osób dotkniętych stwardnieniem rozsianym dochodzi do tworzenia się blaszek wzdłuż szlaków nerwowych, które są odpowiedzialne za koordynację ruchów. W rezultacie pojawia się drżenie, które jest tylko jednym z wielu innych symptomów stwardnienia rozsianego. Drżenie rąk w SM jest zwykle zamiarowe i nasila się pod koniec ruchu. Jego leczenie jest trudne.

3. Drżenie rąk a stres i substancje chemiczne

Najczęściej trzęsą nam się ręce z powodu zbyt dużego stresu i napięcia na co dzień. Przyczyną może też być nerwica. Charakterystyczne jest to, że takie drżenie rąk pojawia się przed lub w trakcie stresującego wydarzenia. Nasila się, kiedy próbujemy zacisnąć dłonie, aby zminimalizować drżenie.

Drżenie rąk po wysiłku jest także dość częste. Zmęczenie dotyka także mięśni, więc zaczynają drżeć.

Leki wywołujące drżenie rąk, to:

Inne substancje będące przyczyną drżenia rąk, to:

4. Leczenie drżenia rąk

Najczęstsza przyczyna drżenia rąk to po prostu stres i zbyt silne emocje. Aby sobie z tym poradzić, można spróbować:

Drżenie samoistne można opanować bez wizyty u lekarza. Oto kilka sposobów na to chorobliwe drżenie rąk:

  • unikanie kofeiny,
  • panowanie nad codziennym stresem,
  • zapewnianie organizmowi odpowiedniej ilości odpoczynku i snu.

Jeśli jednak zaczynasz mieć trudności z codziennymi czynnościami, mimo powyższych środków zaradczych, zgłoś się do lekarza. Leczenie samoistnego drżenia rąk to zazwyczaj:

  • leki kardiologiczne,
  • leki przeciwpadaczkowe,
  • środki uspokajające,
  • operacja neurochirurgiczna (DBS).

Przy chorobie Parkinsona leczy się przyczynę, czyli zbyt niski poziom dopaminy w mózgu, za pomocą antagonistów dopaminy, inhibitorów COMT i leków antycholinergicznych.

Leczenie stwardnienia rozsianego obejmuje terapię interferonem, toksyną botulinową i fizjoterapię. Można spowolnić postęp choroby, ale nie da się jej cofnąć.

Przyczyny drżenia rąk mogą być bardzo różne – od zwykłego stresu do stwardnienia rozsianego czy choroby Parkinsona. Dlatego nie należy bagatelizować tego objawu. Wizyta u lekarza może okazać się konieczna, jeśli drżenie rąk nie przechodzi dłuższy czas.

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2776-4.
  • Jarema M., Psychiatria w praktyce, Medical Education, Warszawa 2011, ISBN 978-83-62510-06-1.
  • Kokot F., Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3295-6.
  • Kozubski W., Liberski P.P., Choroby układu nerwowego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2636-9.
  • Prusiński A., Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7.
  • Prusiński A., (red.), Neurologia w praktyce klinicznej – zasady diagnostyki i postępowania, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-71-8.
  • Szczeklik A., (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0.

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
1

Pytania do specjalistów

Drżenie rąk

dzień dobry, drżą mi ręce, nie wiem dlaczego. W sumie głównie obserwuję to na lewej ręce. Proszę o poradę. Pozdrawiam, Marta

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

pokaż 5 następnych

Artykuły Drżenie rąk

Co to jest rak nerki? Odtwórz wideo
Rak nerki Co to jest rak nerki?

Rak nerki jest nowotworem złośliwym wywodzącym się z komórek tworzących strukturę nerki. Występuje on bardzo rzadko. Zajmuje on dziesiąte miejsce pod względem częstości występowania w populacji mężczyzn i jedenaste-dwunaste w populacji kobiet....

Wrzody a rak Odtwórz wideo
Wrzody żołądka Wrzody a rak

Profilaktyka raka żołądka obejmuje m.in. wyeliminowanie czynników powstania choroby. Przyczyny powstania raka żołądka to m.in.: dieta uboga w warzywa i owoce, bogata w żywność konserwowaną, produkty wędzone i sól, palenie papierosów...

Rak języka
Onkologia Rak języka

Rak języka to rodzaj nowotworu, który dotyka wnętrza jamy ustnej i części ustnej gardła. Jest to najczęściej występujący rak złośliwy w jamie ustnej. Rak języka może pojawić się w każdej części języka. Rzadko zdarza się, że ten rodzaj raka pojawia...

Rodzaje raka piersi Rak naciekający

Rak naciekający piersi (inwazyjny) to określenie nowotworu piersi znajdującego się w stadium zaawansowania, w którym istnieje prawdopodobieństwo tworzenia przerzutów. Rak może szerzyć się w zakresie otaczających tkanek, rozrastając się i...

Rak endometrium
Onkologia Rak endometrium

Rak endometrium to złośliwa zmiana nowotworowa trzonu macicy. Poprzedza go nieprawidłowy rozrost błony śluzowej trzonu macicy, a także nieregularność miesiączkowania, niepłodność, opóźnienie menopauzy (ostatniej w życiu kobiety miesiączki). Rak...

Onkologia Rak jajnika

Rak jajnika nie ma ustalonych przyczyn powstania. Może rozwijać się w każdym wieku – zarówno w dzieciństwie, jak i starszym wieku, chociaż po 75 roku życia jest rzadki. Nowotwór najczęściej wykrywany jest u kobiet pomiędzy 40 a 70...

Rak nerki
Onkologia Rak nerki

Rak nerki jest jednym z najrzadziej występujących nowotworów. Nowotwór nerki powstaje w wyniku pojawienia się nieprawidłowej masy w obrębie miąższu nerki. Dużo częściej choroba ta spotyka mężczyzn niż kobiety. Rak nerki jest niebezpiecznym...

Rak odbytnicy
Onkologia Rak odbytnicy

Rak odbytnicy rozwija się długo i powoli. Początkowo nie daje żadnych objawów, jednak zmiany w oddawaniu stolca (zaparcie lub biegunka lub obydwa stany na przemian, uczucie parcia na stolec i wydalanie wśród parcia nieco śluzu, często z...

Rak prostaty Rak stercza

Rak prostaty to inaczej rak gruczołu krokowego. Jego częstość występowania wśród mężczyzn rośnie z wiekiem. Objawy tego rodzaju raka przypominają objawy łagodnego przerostu prostaty. Często jednak ta choroba nowotworowa ma formę utajoną, czyli...

Rak piersi
Onkologia Rak piersi

Nowotwór piersi to najczęściej występujący w Polsce nowotwór wśród kobiet. Najczęściej rozwija się u kobiet między 50. a 70. rokiem życia i to one są w grupie największego ryzyka zachorowania. Aby zmniejszyć ryzyko zachorowań na raka...

pokaż 10 następnych