Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Kalendarz pylenia roślin

Alergia jest uciążliwą dolegliwością, na którą cierpią zarówno dorośli, jak i dzieci. Wszyscy chorzy powinni znać kalendarz pylenia roślin i traw, aby odpowiednio przygotować się do sezonu, w którym pojawia się największe stężenie uczulających pyłków. Jak wygląda kalendarz pylenia?

1. Kalendarz pylenia dla alergików

Alergeny wziewne występują w różnym czasie. Większość roślin pyli na wiosnę, jednak niektóre niebezpieczne pyłki roślin są aktywne dużo wcześniej, nawet w styczniu i w lutym.

  • Pierwsze objawy alergii

    Pierwsze objawy alergii mogą być bardzo zróżnicowane i, co ciekawe, pochodzić z wielu różnych narządów. Najczęstszymi objawami alergii są symptomy związane z układem pokarmowym, układem oddechowym oraz skórą.

    Jak rozpoznać alergię u dziecka? Wystarczy je bacznie obserwować. Pier...


    Styczeń – to czas pylenia leszczyny, olchy, a także grzybów (zwłaszcza aspergillusa). W styczniu jest słabe natężenie kurzu.
  • Luty -  obserwuje się silne natężenie pyłków leszczyny, olchy i aspergillusa. W połowie lutego zaczyna pylić brzoza.
  • Marzec – w miesiącu tym kończy się pylenie leszczyny. Silnie pyli wierzba, zaczyna się pylenie brzozy, grabu, topoli, dębu. Można zaobserwować średnie natężenie aspergillusa. Poza tym rozpoczyna się niebezpieczny okres dla osób uczulonych na jad pszczół.
  • Kwiecień – w tym czasie olcha kończy pylenie, a najintensywniej pylą wierzba, brzoza, grab, topola, dąb. Zaczynają się unosić pyłki traw. Pylenie rozpoczyna także cladosporium. Nadal istnieje średnio natężone pylenie aspergillusa (będzie trwało aż do grudnia). Obserwuje się silne natężenie jadu pszczół (będzie trwało do października) i słabe natężenie jadu os.
  • Maj – swoje pylenie kończą wierzba, brzoza, grab, dąb, topola i trawy. Zaczyna się pylenie żyta i pokrzywy oraz grzybów cladosporium i alternarii. Natężenie jadu os jest nadal słabe.
  • Czerwiec – zaczyna pylić lipa, trawy pylą najintensywniej, to także czas aktywności żyta oraz wszystkich grzybów.
  • Lipiec – najbardziej intensywne są pyłki grzybów i jad pszczół. Silnie pyli pokrzywa i lipa, słabiej żyto i trawy.
  • Sierpień – podobnie jak w lipcu, najaktywniejsze są grzyby oraz pokrzywa, jad pszczół i os. Kończy się pylenie lipy i traw.
  • Wrzesień – przestaje pylić pokrzywa, stężenie pyłków grzybów jest mniejsze.
  • Październik – od tego miesiąca nie pylą już żadne drzewa, jednak w powietrzu nadal unoszą się pyłki grzybów, jad pszczół i os. Występuje także silne natężenie kurzu.
  • Listopad – kończy się pylenie grzybów z wyjątkiem aspergillusa. Zanika jad os. Stężenie kurzu jest nadal wysokie.
  • Grudzień – w powietrzu obecne są pyłki aspergillusa i kurz.

2. Jakie rośliny uczulają?

Do roślin, które najczęściej wywołują reakcje alergiczne należą:

  • Leszczyna – rośnie zarówno w lesie, jak i w miejskich ogrodach. Osoby uczulone w okresie pylenia powinny unikać okolic lasów, działek a także ogrodów. Pyłek leszczyny wykazuje reakcje krzyżowe z pyłkiem brzozy i olchy, oznacza to, że osoba uczulona na leszczynę może mieć objawy pyłkowicy również w okresie pylenia tych dwóch drzew. Niektórzy alergicy uczuleni na pyłek leszczyny są także uczuleni na jej owoce - dostają reakcji alergicznej po zjedzeniu orzechów laskowych.
  • Olcha – to pospolite drzewo występujące głównie w klimacie umiarkowanym można spotkać głównie w pobliżu zbiorników wodnych. Pyłek olchy jest nośnikiem silnych alergenów i osiąga bardzo wysokie stężenie (do 400 - 500 ziaren w 1m3 powietrza w miastach i ponad 18 tys. ziaren w 1m3 powietrza w pobliżu kwitnących drzew). Początkowo pyłek olchy nie był alergogenny jednak w ostatnich latach obserwuje się znaczny wzrost uczuleń na kwiaty olchy.
  • Topola – okres pylenia topoli zbiega się w czasie z początkiem pylenia silnie alergicznych traw, wywołując dolegliwe objawy uczuleniowe. W okresie tym, znaczna grupa uczulonych mylnie bierze unoszący się w niezliczonych ilościach puch topoli, za jej pyłek. Może on działać drażniąco jedynie na błonę śluzową nosa i spojówki, nie ma jednak właściwości uczulających. W Polsce występują 4 rodzime gatunki topoli: czarna, biała, osika i szara.
  • Wiąz – obejmuje 30-40 gatunków, z których w Polsce występują 3 - wiąz szypułkowy, wiąz górski i wiąz polny. Wiązy są jednymi z najwcześniej kwitnących na wiosnę drzew (zaraz po leszczynie). Najwcześniej - w drugiej połowie marca - kwitną wiązy górski i polny. Wiąz szypułkowy kwitnie około 2 tygodnie później. W wyniku kontaktu z alergenem, system odpornościowy organizmu alergika zaczyna produkować immunoglobuliny i histaminy. Do objawów uczulenia na wiąz należą: świąd, kichanie, świszczący oddech, ból głowy, zatok, łzawienie oczu.
  • Brzoza – kwitnie zwykle na przełomie marca i kwietnia. Pyłek brzozy jest po pyłku traw najczęstszą przyczyną pyłkowicy. Optymalnym sposobem postępowania leczniczego w przypadku uczulenia na alergeny brzozy jest eliminacja z diety składników odpowiedzialnych za wystąpienie uczulenia. Przed spożyciem owoców i warzyw, które wywołują niepożądane reakcje (jabłka, gruszki, śliwki, wiśnie, czereśnie), należy poddać je obróbce termicznej, czyli ugotować lub zamrozić. Znacznie zmniejszy, bądź nawet zlikwiduje reakcje alergiczne. Można również stosować leki antyhistaminowe (po wcześniejszej konsultacji z lekarzem).
  • Dąb – spotkać go można w parkach i przydrożnych alejach. Liście dębu szypułkowego rozwijają się z początkiem maja, a opadają wraz z nadejściem jesieni. Kwiaty pojawiają się jednocześnie z liśćmi. Kwiaty męskie złożone z 4-12 pręcików, z pojedynczym drobnym okwiatem, zebrane są w zwisające kotki. Mimo reakcji alergicznych dąb ma szerokie zastosowanie w lecznictwie - jest składnikiem wielu mieszanek ziołowych. Odwar z dębu był kiedyś stosowany przy leczeniu biegunek i odmrożeń.
  • Buk - występuje najczęściej w regionach z wysoką wilgotnością powietrza. Nasilniej pyli w pierwszych tygodniach maja, mogąc wywoływać dość silne reakcje alergiczne. Pyły drewna bukowego są rakotwórcze. Z nasion produkuje się natomiast olej.
  • Jesion – roślina z rodziny oliwkowatych. Jej silnie uczulający pyłek uważany jest za główny czynnik etiologiczny alergicznego nieżytu nosa i spojówek w krajach Basenu Morza Śródziemnego. W Polsce obserwuje się reakcje krzyżowe pomiędzy alergenami oliwki europejskiej i ligustru w postaci żywopłotów.
  • Wierzba – wykazuje średnie stężenie pyłku w powietrzu atmosferycznym jednak drzewo to jest wiatropylne i dlatego również stanowi zagrożenie dla alergika. W Niedzielę Palmową i w okresie Świąt Wielkanocnych wierzbowe "palmy" trafiają do naszych domów, na pamiątkę wjazdu Chrystusa do Jerozolimy, gdzie w sprzyjającej temperaturze rozkwitają i uwalniają olbrzymie ilości uczulającego pyłku. Dlatego alergicy powinni zrezygnować z wierzby w ich otoczeniu. Oprócz reakcji alergicznych, wierzba ma także właściwości lecznicze - jest bogatym źródłem kwasu salicylowego.
  • Grab – spotykany w całym kraju, przede wszystkim na nizinach i pogórzu, w lasach liściastych i mieszanych oraz w parkach. Ponieważ jest on podatny na formowanie, często wykorzystywany jest jako żywopłot. Uczulenie na pyłek grabu spotykane jest rzadko. Objawy występują głównie w czasie spacerów po lesie lub w parkach w pobliżu kwitnących drzew.
  • Bez czarny - gatunek krzewu z rodziny bzowatych. Najsilniej pyli w czerwcu. Bez czarny znalazł szerokie zastosowanie w ziołolecznictwie - jego kwiaty zawierają olejki eteryczne, związki wapnia, potasu, flawonoidy i glikozydy.
  • Lipa drobnolistna – występuje pospolicie na terytorium całej Polski. Ma zastosowanie w lecznictwie - napar z jej kwiatów stosuje się przede wszystkim w stanach gorączkowych, przy anginie, grypie czy zapaleniu gardła. Do typowych objawów alergicznych na jej alergeny należą: katar sienny, zapalenie spojówek oraz pokrzywka.
  • Trawy – główny okres pylenia traw przypada na drugą połowę maja, czerwiec i pierwszą połowę lipca. Alergeny pyłku traw są najczęstszą przyczyną sezonowych dolegliwości alergicznych w naszym klimacie. W parkach i na łąkach obserwuje się dwukrotne zwyżki stężenia w ciągu dnia: pomiędzy godz. 5 a 8 oraz popołudniu, między godz. 17 a 19.
  • Babka zwyczajna – roślina wszędobylska. Kwitnie od kwietnia do września. Uczuleniu na pyłek babki towarzyszy często nadwrażliwość na pyłek innych gatunków roślin. Ma także zastosowanie lecznicze np. w Chinach miała zastosowanie w leczeniu ukąszeń węży i skorpionów.
  • Pokrzywa zwyczajna – rośnie w lasach, ogrodach. Kwitnie od czerwca do sierpnia, ma długi okres pylenia, wytwarza ogromne ilości pyłku, ale uczulenia na niego są rzadkie. Pokrzywa znalazła szerokie zastosowanie zarówno w kosmetyce jak i w ziołolecznictwie. Młode pędy dodaje się do sałatek i szpinaku po uprzednim sparzeniu w wysokiej temperaturze.
  • Komosa biała (lebioda) – pospolity chwast. Wytwarza nawet do 100 tys. drobnych kwiatów, rozwijających się od lipca do sierpnia, choć np. na ścierniskach kwitnie później. Uczulenie na jej pyłek rzadko daje objawy o dużym nasileniu. Na lebiodę trzeba jednak uważać ponieważ jest rośliną trującą - jej pędy i nasiona zawierają alkaloidy saponiny i kwas szczawiowy.
  • Szczaw zwyczajny - gatunek byliny z rodziny rdestowatych, najczęściej występująca na glebach bogatych w azot. Najsilniej pyli w okresie wakacyjnym od lipca do sierpnia. Mimo, że pyli do końca września w tym okresie szczaw nie jest już tak niebezpieczny dla osoby uczulonej na jej alergeny. Szczaw ma także właściwości lecznicze - pomaga przy problemach z nerkami i wątrobą.
  • Bylica pospolita – to gatunek byliny z rodziny astrowatych rosnący na nieużytkach i w rowach. Niepozorne wiatropylne kwiaty (ich liczba przekracza 140 tys.) pojawiają się od lipca do września. Odpowiadają za większość objawów pyłkowicy późnym latem. Największe stężenie pyłku jest tuż nad ziemią. Przez niektórych kucharzy używana jako przyprawa do potraw mięsnych.
  • Alternaria - jeden z grzybów pleśniowych charakteryzujący się silnym działaniem alergicznym. Uczulają głównie jego zarodniki, grzybnia zaś bardzo rzadko. od wymiarów zarodników zależy głębokość, na jaką grzyby te zdolne są przenikać do drzewa oskrzelowego, co umożliwia im m.in. wywoływanie astmy. Stężenie zarodników grzybów w atmosferze jest znacznie wyższe niż stężenie pyłków roślin. Pojawiają się w powietrzu już wczesną wiosną. Ich stężenie w powietrzu zależy w dużej mierze od rodzaju gleby i upraw na danym terenie.

3. Jak walczyć z alergią?

Alergicy powinni zadbać o zwiększenie odporności organizmu. Do diety należy wprowadzić duże ilości błonnika i witamin, zwłaszcza witaminy C. Koniecznie trzeba ograniczyć spożywanie przetworzonej żywności oraz ilość produktów mięsnych. Kupując kosmetyki, należy zwracać uwagę na ich skład, niektóre substancje powodują uczulenia. Warto zadbać o mieszkanie, często wietrzyć pomieszczenia, regularnie prać pościel i koce. Temperatura w pomieszczeniu nie powinna przekraczać 20 stopni Celsjusza, a wilgotność 50%. Lepiej zrezygnować z klimatyzacji czy nawilżaczy powietrza, które stymulują rozwój roztoczy.

Nieleczone uczulenia na pyłki mogą okazać się niebezpiecznie, jeśli dojdzie do obrzęku dróg oddechowych. Najlepiej jest wiedzieć, na jaką roślinę jesteśmy uczuleni i znać jej okres pylenia. To zabezpieczy nas przed powikłaniami alergii i zmniejszy jej dolegliwości. Trzeba pamiętać, że leki na alergię można przyjmować przed pyleniem konkretnego alergenu wziewnego.

Bibliografia

  • Rudzki E., Alergeny, Medycyna Praktyczna, Kraków 2008, ISBN 978-83-7430-157-2
  • Mędrala W., Podstawy alergologii, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2006, ISBN 83-89009-53-6
  • Gabryel-Batura H., Młynarczyk W., Zarys pulmonologii z elementami alergologii, AM Poznań, Poznań 2004, ISBN 83-88732-82-X
  • Silva-Rodrigues A., Wahl R., Alergologia w praktyce, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ISBN 978-83-7522-017-9

Źródła zewnętrzne

Małgorzata Kazbieruk,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Kalendarz pylenia roślin - najnowsze pytania

Alergia

Odpowiada: Lek. Aneta Zwierzchowska

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Kalendarz pylenia roślin
Alergia

Alergii mówimy STOP - Kalendarz pylenia

Znajomość kalendarza pylenia roślin jest nieoceniona dla osób zmagających się z alergią na pyłki, pozwala bowiem na przygotowanie się do trudnego okresu, w którym stężenie danego alergenu jest największe. W większości przypadków rośliny...

Ziołolecznictwo

Nasiona roślin

Zastanawiasz się, jak zmienić swoją dietę na zdrową? Nie musisz stosować drastycznych zmian. Do swojego codziennego jadłospisu wprowadź nasiona roślin. Owies, orzechy, pestki, soja, fasola są źródłem wielu cennych składników. To dzięki nim...

Szczepienia dzieci

Kalendarz szczepień

Kalendarz szczepień to dokument, który zawiera listę szczepień dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Lista uwzględnia szczepienia obowiązkowe oraz szczepienia zalecane (nieobowiązkowe, płatne). Powstał w oparciu o Program Szczepień Ochronnych (PSO). Czym...

Ciało i uroda w ciąży

Kalendarz ciąży

Kalendarz ciąży

Kalendarz ciąży pozwala wyodrębnić poszczególne miesiące ciąży i charakterystyczne dla nich zmiany zachodzące w organizmie kobiety ciężarnej. Ciąża tydzień po tygodniu to czas dużych zmian.

Turystyka

Kalendarz ciekawych imprez

Kalendarz ciekawych imprez

Kalendarz ciekawych imprez jest zestawieniem cyklicznych wydarzeń kulturalnych i rozrywkowych odbywających się w określonych miastach w Polsce i w Europie. Niektóre eventy organizowane przez lokalne władze są niezwykle interesujące i warte zobaczenia....

Dziecko

Kalendarz rozwoju dziecka

W pierwszym roku życia rozwój dziecka przebiega w imponującym tempie. Każdego dnia maluch zdobywa nowe doświadczenia, codziennie zaskakuje rodziców nowymi umiejętnościami. Niektóre młode mamy martwią się o to, czy ich maluszek we...

Planowanie płci dziecka

Chiński kalendarz płci dziecka

Chiński kalendarz płci dziecka

Kalendarz chiński może zostać użyty do przewidywania płci nienarodzonego dziecka. Mimo iż po 20. tygodniu ciąży (a czasem nawet wcześniej) kobieta może dowiedzieć się w trakcie badania USG, czy spodziewa się chłopca, czy dziewczynki, nic nie stoi na przeszkodzie,...

Kontrowersje wokół szczepień

Kalendarz szczepień dzieci

Kalendarz szczepień dzieci

Szczepienia ochronne odgrywają kluczową rolę w profilaktyce wielu chorób, głównie tych zakaźnych. Na infekcje szczególnie narażone są małe dzieci, których układ odpornościowy nie jest w pełni wykształcony. Przebieg choroby...

Kalendarz szczepień

Kalendarz szczepień dla osób w wieku 6-19 lat

Kalendarz szczepień dziecka to dokument zawierający informacje przeciw czemu i w jakim okresie życia szczepić dziecko. Szczepienia dzieci to jedna z najskuteczniejszych metod ochrony ich przed różnego rodzaju chorobami. Kalendarz szczepień dzieli...

Kalendarz szczepień

Kalendarz szczepień dla dzieci w wieku 0-3 lat

Kalendarz szczepień dziecka zawiera informacje na jakie choroby i kiedy należy zaszczepić dziecko. Szczepienia dzieli się na zalecane i obowiązkowe. Szczepienia obowiązkowe nie mogą być pominięte. Choroby czyhające na niemowlę są groźne. Noworodek nie...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500