Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie

Przemoc w rodzinie to problem natury prawnej, moralnej, psychologicznej i społecznej. Interwencje w przypadku przemocy domowej określa m.in. ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie i jej nowelizacja. W świadomości społecznej przemoc coraz bardziej jawi się jako akt barbarzyństwa, który wymaga szybkiego działania. Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie nie może mieć tylko charakteru lokalnego. Musi być to także ważna kwestia w polityce społecznej państwa. Jak pomagać ofiarom przemocy domowej? Co zrobić, gdy jest się świadkiem znęcania się nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny?

Spis treści:
  1. 1. Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy
    1. 1.1. Kontrowersje wokół ustawy o przeciwdziałaniu przemocy
  2. 2. Jak przeciwdziałać przemocy w rodzinie?
  3. 3. Pomoc ofiarom przemocy w rodzinie

1. Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy

Z dniem 1 sierpnia 2010 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Celem tej nowelizacji jest: rozwój profilaktyki, czyli formy działań zapobiegających zjawisku przemocy w rodzinie, zmiana świadomości społeczeństwa, skuteczna ochrona i pomoc ofiarom przemocy, a w szczególności dzieciom, stworzenie mechanizmów ułatwiających izolację sprawców od ofiar oraz zmiana postaw osób stosujących przemoc w rodzinie.

Nowelizacja wprowadziła możliwość bezpłatnego poradnictwa medycznego, prawnego, socjalnego, zawodowego, rodzinnego, psychologicznego oraz badania lekarskiego dla ustalenia przyczyn i rodzaju uszkodzeń ciała wraz z wydaniem zaświadczenia lekarskiego (obdukcji). Gmina ma obowiązek stworzenia tzw. zespołów interdyscyplinarnych, złożonych z przedstawicieli służb zajmujących się przeciwdziałaniem przemocy.

Zadaniem specjalistów jest diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie, podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w rodzinie, przeciwdziałanie temu zjawisku, inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą w rodzinie, rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym, jak również inicjowanie działań w stosunku do oprawców.

1.1. Kontrowersje wokół ustawy o przeciwdziałaniu przemocy

Kontrowersje budzi przepis, na podstawie którego właściwie przeszkoleni pracownicy socjalni mogą natychmiast zabrać dziecko z domu, w którym w wyniku przemocy zagrożone jest jego życie lub zdrowie. Rozwiązanie takie będzie stosowane zwłaszcza w sytuacjach, gdy opiekun dziecka jest nietrzeźwy lub znajduje się pod wpływem środka odurzającego. Odebranie dziecka z rodziny, pracownik socjalny może wykonać przy udziale policji bądź pracowników służby zdrowia (lekarza, ratownika medycznego, pielęgniarki).

Zgodnie z nowelizacją, ofiara przemocy ma prawo żądać, aby oprawca opuścił wspólnie zajmowane lokum i powstrzymywał się od kontaktów z poszkodowanymi. Na sprawcę przemocy nałożono także obowiązek uczestniczenia w programach korekcyjno-edukacyjnych, nawet bez konieczności uzyskania jego zgody. W Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym wprowadzono zakaz stosowania kar cielesnych.

2. Jak przeciwdziałać przemocy w rodzinie?

Przemoc domowa to specyficzny rodzaj patologii życia rodzinnego, który może trwać bardzo długo, bowiem rodzina jako system broni się przed wpływami z zewnątrz. Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie nie ogranicza się tylko do większości znanej procedury o nazwie „Niebieska Karta”, którą zakładają funkcjonariusze policji podczas interwencji dotyczącej przemocy domowej.

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie zobowiązała Radę Ministrów do przyjęcia Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, który powstał we współpracy Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwem Sprawiedliwości, Ministerstwem Zdrowia oraz Ministerstwem Edukacji Narodowej.

Główne cele tego programu, to:

  • redukcja skali zjawiska przemocy w rodzinie;
  • zwiększenie skuteczności ochrony ofiar przemocy w rodzinie;
  • zwiększenie dostępności pomocy;
  • zwiększenie skuteczności działań interwencyjnych i korekcyjnych wobec osób stosujących przemoc w rodzinie.

Przemoc w rodzinie ma być redukowana jako zjawisko społeczne poprzez 4 podstawowe nurty działań kierowanych do różnych grup odbiorców:

  • działania uprzedzające: diagnozujące, informacyjne, edukacyjne, kierowane do ogółu społeczeństwa, a także do osób pracujących z ofiarami i sprawcami przemocy w rodzinie;
  • działania interwencyjne: opiekuńcze i terapeutyczne, kierowane do ofiar przemocy w rodzinie oraz pouczające i izolujące, kierowane do sprawców przemocy w rodzinie;
  • działania wspierające: psychologiczne, pedagogiczne, terapeutyczne i inne, kierowane do ofiar przemocy w rodzinie;
  • działania korekcyjno-edukacyjne, kierowane do sprawców przemocy w rodzinie.

3. Pomoc ofiarom przemocy w rodzinie

Przemoc domowa to przestępstwo. Zapobieganie przemocy w rodzinie powinno koncentrować się na trzech grupach osób: ofiarach, sprawcach i świadkach. Nie wolno biernie się przyglądać, kiedy ktoś wyrządza krzywdę drugiej osobie. Nie można godzić się na złe traktowanie, ból i cierpienie. Nikt nie zasługuje na to, by być bitym i znieważanym - czy to kobieta, czy dziecko, czy osoba starsza, czy niepełnosprawny. Jeżeli przemoc w rodzinie jest twoim udziałem albo jeśli borykają się z tym problemem twoi sąsiedzi, można zwrócić się o pomoc do różnych instytucji i ośrodków. Wsparciem, poradami prawnymi i konsultacjami psychologicznymi służą m.in.:

  • Komendy Policji,
  • Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”,
  • Stowarzyszenie na Rzecz Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”,
  • Ośrodki Pomocy Społecznej,
  • Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie,
  • Ośrodki Interwencji Kryzysowej,
  • Ośrodki Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie,
  • Gminne Komisje Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
  • Stowarzyszenie „Stop Przemocy w Rodzinie”,
  • Stowarzyszenie „Damy Radę”,
  • Fundacja „Razem Lepiej”,
  • Fundacja „Dzieci Niczyje’,
  • Fundacja „Kobiety dla Kobiet”,
  • Centrum Praw Kobiet.

W poszukiwanie skutecznych form przeciwdziałania przemocy w rodzinie i w pomaganie jej ofiarom angażuje się w Polsce coraz więcej profesjonalistów i wolontariuszy, organizacji pozarządowych i specjalistycznych instytucji. Nie jest to łatwe zadanie, dlatego że środowisko rodzinne jest i powinno być chronione przed ingerencją z zewnątrz. Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie wymaga wnikliwego rozumienia złożoności zjawisk występujących w życiu rodzinnym, jak i szczególnej troski i rozwagi w trakcie interwencji.

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Wpływ przemocy w rodzinie na dziecko

Witam, zacznę od tego, że pilnie potrzebuję pomocy specjalisty, a z racji, że mieszkam w małej miejscowości nie mam możliwości na bieżąco konsultować się z psychologiem. Pochodzę z rodziny, w której królowała przemoc ze strony jednego z rodziców, tj....

Alkoholizm w rodzinie. Co robić?

Mam 17 lat i doskonale zdaję sobie sprawę z sytuacji, która już od dłuższego czasu istnieje w moim domu. Mam tatę alkoholika. Nie wiem, od kiedy dokładnie zaczęła się ta jego "przygoda" z nałogiem. Pewne jest to, że jest coraz gorzej. Tata początkowo...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~bratówka Forum Psychologia 13 odpowiedzi Zrujnowane życie przez męża ~bratówka:

Przez lata mąż mnie bił i poniżał pod wpływem alkoholu. Jego rodzeństwo go w tym popierało ciągle udowadniając mi, ze nie umiem prac sprzątać i gotować itd. Ze jest to moja wina. Znosiłam to 18 lat .

Artykuły Przemoc domowa

Finał konkursu "Wyróżnienie Białej Wstążki"
Przemoc domowa Finał konkursu "Wyróżnienie Białej Wstążki"

7 grudnia o 12:00 w Teatrze Kamienica w Warszawie odbędzie się trzeci już finał konkursu "Wyróżnienie Białej Wstążki". Organizatorem konkursu jest Fundacja Jolanty Kwaśniewskiej "Porozumienie bez Barier" oraz Centrum Praw Kobiet. W czasie finału...

Przemoc domowa Przemoc domowa a depresja

(...) Edukacja oraz samoświadomość kobiet pozwalają im na samodzielność oraz decydowanie o swoim życiu. Przemoc domowa większości kojarzy ... i nawiązywania zdrowych relacji z innymi osobami. Przemoc domowa jest bardzo poważnym społecznym problemem, gdyż wzorce zachowania...

Przemoc domowa Przemoc w domu a depresja

Słowa „dom” czy „rodzina” powinny kojarzyć się przyjemnie – z poczuciem bezpieczeństwa, spokoju i miłości. Rodzina jest fundamentem potrzebnym do rozwoju zdrowej osobowości. Kiedy jednak w domu pojawia się przemoc, zatraca on...

Przemoc w rodzinie wobec dzieci
Przemoc domowa Przemoc w rodzinie wobec dzieci

(...) świadkami agresji między rodzicami. Przemoc domowa może przybrać różny charakter – może być to przemoc fizyczna,...

Przemoc domowa Mąż bije żonę

(...) ? Przemoc domowa Rodzina powinna być oazą spokoju, stabilizacji, bezpieczeństwa i miłości. Niestety, jak wskazują dane CBOS z 2002 ... ótni przez swojego partnera. Według Amnesty International, przemoc domowa wobec kobiet to najczęściej zgłaszane przestępstwo. Mężczyźni ... kontroli nad ofiarą oraz krzywdzeniu jej przy pomocy oddziaływań psychologicznych. Znęcanie się nad żoną Przemoc domowa to...

Przemoc domowa Żona bije męża

(...) że ofiarami przemocy domowej są tylko i wyłącznie kobiety oraz ich dzieci. Przemoc domowa, niestety, nie ogranicza się jedynie ... uznać za patologiczne? Przemoc domowa ma miejsce wtedy, gdy partnerka próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie męża ... na obrażenia fizyczne, rany, sińce, ale też wyczerpanie psychiczne. Przejawy przemocy ze strony kobiety Przemoc domowa to...

Przemoc domowa Alkoholizm w rodzinie

Alkoholizm w rodzinie to choroba wszystkich jej członków. Może pić jedna osoba, a cierpi każdy domownik. Najczęściej uzależnieni od alkoholu są mężczyźni – mężowie i ojcowie. Coraz częściej jednak, pod wpływem licznych stresów i...

Przemoc domowa Znęcanie się psychiczne i fizyczne

Znęcanie psychiczne i fizyczne to problem wszechobecny. Najczęściej mówi się o nim w kontekście przemocy w rodzinie, ale zdarzają się również przypadki znęcania się dzieci nad rówieśnikami w szkole, a także znęcania się nad osobami...

Znęcanie się nad rodziną
Przemoc domowa Znęcanie się nad rodziną

(...) wszczęcia postępowania prokuratorskiego czy nawet zaraz po interwencji policji. Trzeba pamiętać, że przemoc domowa, według artykułu ... ów wychowywanych w tzw. „dobrych domach”. Przemoc domowa nie ogranicza się jedynie do nadużyć fizycznych wobec żony ze strony ... terapeutyczna nie pozwala na całkowite „przepracowanie problemu”. Przemoc domowa może wyrządzić dziecku poważne...

Przemoc domowa Przemoc psychiczna w rodzinie

(...) własnych partnerów i dają upust frustracjom, wyżywając się na dzieciach. Kiedy agresję można uznać za przemoc domową? Jakie ... bronić przed przemocą domową? Co to jest przemoc w rodzinie? Przemoc domową definiuje się jako działania lub rażące zaniedbania ... , cierpienia i zagrożenia. Z punktu widzenia prawa, przemoc domowa to przestępstwo ścigane z urzędu, co oznacza, że ofiara nie musi ... . Rodzaje przemocy w rodzinie Przemoc domowa jest intencjonalna, narusza prawa i dobra osobiste, powoduje cierpienie i...

pokaż 10 następnych