Chcą cofnąć biologiczny zegar. Polscy naukowcy szukają ochotników

Projekt prowadzony jest przez zespół badawczy złożony ze specjalistów Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie (lider), Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, Uniwersytetu Jagiellońskiego i AWF w Katowicach. Ocenie podlegają nie tylko zmiany w masie ciała czy poziomach cukru, ale też mikrobiom jelitowy i metylacja DNA – biomarker starzenia biologicznego.

- Zespół metaboliczny to stan, który sam w sobie nie jest jednostką chorobową, ale charakteryzuje się współwystępowaniem szeregu niepokojących objawów: otyłością brzuszną, podwyższonym ciśnieniem, zaburzeniami lipidowymi, insulinoopornością – tłumaczy cytowana przez PAP dr hab. Agnieszka Suder, prof. AKF.

Jak dodaje, istotną rolę odgrywa tu tłuszcz trzewny, który "wykazuje aktywność hormonalną" i produkuje adipokiny, czyli białka zaostrzające stan zapalny i zaburzające gospodarkę glukozową.

Badani zostali podzieleni na cztery grupy: dna będzie stosować wyłącznie dietę, druga tylko ćwiczenia, trzecia połączy oba elementy, a czwarta posłuży jako grupa kontrolna. Interwencja trwa 12 tygodni. Program dietetyczny oparto na wielonienasyconych kwasach tłuszczowych omega-3.

Z diety wykluczono tłuszcze trans i prozapalne, a dominują produkty pełnoziarniste, strączki, warzywa, tłuste ryby i jagody. Wprowadzono również kurkuminę, substancję wpływającą na epigenetykę.

Program ćwiczeń oparto na połączeniu aerobów i treningu siłowego. - Chodzi nie tylko o utratę masy ciała, ale przede wszystkim o poprawę parametrów metabolicznych – podkreśla dietetyk dr Karol Makiel.

Zobacz także: Dieta MIND obniży ciśnienie i wzmocni serce. Jak ją stosować?

Nowością w projekcie jest badanie wpływu diety i aktywności fizycznej na tempo starzenia biologicznego, mierzonego tzw. zegarem epigenetycznym.

Zegary epigenetyczne pozwalają określić, czy ciało starzeje się szybciej, czy wolniej niż wynikałoby to z metryki. Badacze sprawdzą wiek biologiczny uczestników trzykrotnie: na początku, po 6 tygodniach i na końcu interwencji.

- Gdyby każdy z nas odmłodził się biologicznie o siedem lat, to częstotliwość występowania chorób przewlekłych spadłaby o ok. 50 proc. – zauważa dr hab. Ewelina Pośpiech, prof. PUM, kierowniczka projektu.

Ważnym elementem badania jest też analiza składu mikrobiomu jelitowego, który wpływa nie tylko na trawienie, ale też odporność, metabolizm i samopoczucie.

Badacze spodziewają się, że poprawa parametrów metabolicznych będzie szła w parze z korzystnymi zmianami w mikrobiomie. W przyszłości taka analiza może być stosowana rutynowo, jak badanie morfologii krwi.

Projekt potrwa do 2026 roku. Kolejne grupy ruszają we wrześniu 2025 i w styczniu 2026. Naukowcy szukają mężczyzn z BMI powyżej 30 i obwodem talii powyżej 94 cm, którzy chcieliby przejść profesjonalny program zdrowotny.

To jeden z pierwszych projektów w Polsce, który w tak kompleksowy sposób łączy dietetykę, aktywność fizyczną, epigenetykę i mikrobiologię. Jego wyniki mogą zrewolucjonizować podejście do leczenia otyłości i profilaktyki chorób przewlekłych – bez farmakoterapii, ale z realnym wpływem na przyszłość zdrowia publicznego.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. PAP