Kreatynina - prawidłowe stężenie, interpretacja wyników

Kreatynina jest produktem ubocznym przemiany materii powstającym głównie w mięśniach szkieletowych. Jej stężenie w moczu pozwala określić choroby nerek. Sprawdź, co oznacza kreatynina we krwi.

Kreatynina jest to produkt degradacji kreatyny, czyli substancji, która stanowi w mięśniach nośnik energii (ulega ona ufosforylowaniu do fosfokreatyny, która zawiera wysokoenergetyczne wiązania, w razie potrzeby wykorzystywane do pracy mięśni). Szacuje się, że dziennie około 1 - 2% kreatyny mięśniowej ulega przemianie do kreatyniny, która następnie jest przefiltrowywana przez nerki i wydalana z moczem.

Polecane wideo:

Stężenie kreatyniny w surowicy krwi jest uzależnione głównie od masy mięśniowej, płci (u mężczyzn wyższe niż u kobiet), a ponadto zależy od ilości spożywanego mięsa (przy dużym jego spożyciu stężenie kreatyniny może znacznie wzrastać). U danego człowieka stężenie kreatyniny w surowicy krwi jest jednak wielkością względnie stałą.

Ze względu na to, że kreatynina nie jest ani wchłaniana zwrotnie, ani wydzielana przez cewki nerkowe, a jej ilość w moczu jest uzależniona niemal wyłącznie od funkcji filtracyjnej nerek (od przesączania kłębuszkowego), oznaczanie stężenia kreatyniny w surowicy i w moczu znalazło szerokie zastosowanie w ocenie funkcji nerek. Do wzrostu stężenia kreatyniny we krwi (wzrostu kreatyninemii) dochodzi w ostrej i przewlekłej niewydolności nerek.

1. Kreatynina - prawidłowe stężenia kreatyniny we krwi

W celu oznaczenia stężenia kreatyniny pobiera się do badania próbkę krwi żylnej, najczęściej z żyły łokciowej. Na badanie kreatyniny należy przyjść na czczo. W warunkach prawidłowych stężenie kreatyniny we krwi mieści się w przedziale od 53 do 115 µmol/l (od 0,6 do 1,3 mg%). Wartość ta jest jednak zależna od wieku, wagi, płci pacjenta, jego masy mięśniowej i spożycia mięsa w diecie. Ponadto należy pamiętać o możliwości uzyskania wyników fałszywych, gdy próbka jest zhemolizowana lub pacjent ma hiperbilirubinemię.

Leczenie niewydolności nerek

Leczenie niewydolności nerek wymaga kompleksowej opieki medycznej. W jej skład wchodzą takie elementy jak: zapobieganie chorobom układu krążenia, leczenie...

Oznaczanie stężenia kreatyniny w surowicy krwi jest najczęściej wykorzystywane do obliczania tak zwanego klirensu endogennej kreatyniny, według specjalnego wzoru. Wartość obliczonego w ten sposób klirensu kreatyniny odpowiada z dużym przybliżeniem wartości przesączania kłębuszkowego (GFR) i stanowi dobry wskaźnik do oceny funkcji filtracyjnej nerek.

Przy wykorzystywaniu stężenia kreatyniny we krwi do oceny funkcji nerek należy jednak zachować pewną ostrożność, gdyż do wzrostu jej stężenia dochodzi dopiero, gdy co najmniej połowa miąższu nerek ulegnie uszkodzeniu. Ponadto u osób starszych, wyniszczonych i z małą masą mięśniową stężenie kreatyniny może być niskie pomimo upośledzenia funkcji nerek.

Także przy korzystaniu ze stężenia kreatyniny w surowicy do oceny GFR należy być ostrożnym, ponieważ jeśli przesączanie nerkowe jest już znacznie upośledzone to dochodzi do wydzielania kreatyniny przez cewki nerkowe i z tego względu otrzymane wyniki są zupełnie niemiarodajne.

2. Kreatynina - interpretacja wyników,  oznaczania

Wzrost stężenia kreatyniny w surowicy krwi świadczy o upośledzeniu funkcji filtracyjnej nerek.

Dochodzi do tego zarówno w przypadku ostrej jak i przewlekłej niewydolności nerek. Z tego względu do przyczyn wzrostu kreatyninemii zaliczyć możemy wszystkie te schorzenia, które są przyczyną ostrej i przewlekłej niewydolności nerek.

Wśród najczęstszych przyczyn należy wymienić:

  • ostre niedokrwienie nerek - w przebiegu wstrząsu (kardiogennego, septycznego, anafilaktycznego, krwotocznego), w odwodnieniu w przebiegu ostrych biegunek i wymiotów;
  • uszkodzenie miąższu nerek w pierwotnych i wtórnych (w przebiegu tocznia układowego, w cukrzycy, w skrobiawicy) kłębuszkowych zapaleniach nerek, cewkowo-śródmiąższowych zapaleniach nerek, w zespole hemolityczno-mocznicowym, w zespole rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), w uszkodzeniu spowodowanym toksynami lub lekami nefrotoksycznymi;
  • utrudnienie odpływu moczu lub całkowita niedrożność dróg moczowych spowodowana kamicą, skrzepami krwi, przerostem prostaty lub guzami uciskającymi moczowody.

Wszystkie te stany mogą stać się przyczyną ostrej lub przewlekłej niewydolności nerek i upośledzenia funkcji filtracyjnej nerek. Z kolei upośledzenie filtracji nerkowej, doprowadza do spadku przesączania kreatyniny i przez to wzrostu jej stężenia w surowicy krwi. Z tego właśnie względu oznaczanie stężenia kreatyniny we krwi stanowi dobry wskaźnik do oceny pracy nerek.

Należy także pamiętać, że niewielkie podwyższenie stężenia kreatyniny może być związane z przyrostem masy mięśniowej lub stosowaniem suplementów zawierających w swoim składzie kreatynę. Obniżenie stężenia kreatyniny we krwi nie występuje często. Jego przyczyną może być głodówka, zanik mięśni lub stosowanie kortykosteroidów. Może wystąpić także podczas ciąży.

Magdalena Pikul, 1 tydzień temu

Bibliografia

  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Myśliwiec M., Wielka interna - nefrologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2009, ISBN 978-83-60135-62-4
  • Książek A., Rutkowski B. Nefrologia, Czelej, Lublin 2004, ISBN 83-89309-36-X

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze (10)
CharlieDin
CharlieDin

Dlatego tak ważna jest odpowiednia dieta. Ludzie bagatelizują dietę, jedzą byle co, a później się dziwią. Wiem, że na początku może być ciężko utrzymać dietę, ale to kwestia odpowiedniego przeprogramowania. Można stosować techniki relaksacyjne (pomagają się uporządkować i mieć większą kontrolę), warto słuchać muzyki relaksacyjnej i na przykład afirmacji mp3. Mi afirmacje mp3 bardzo pomagają, bardzo mnie uspokajają, co poprawia metabolizm itd. Zwłaszcza afirmacje fitness do odchudzania, albo sesje typowo odprężające. Pozdrawiam, Czarek

Odpowiedz

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Kreatynina - prawidłowe stężenie, interpretacja wyników
najnowsze pytania

Artykuły Kreatynina - prawidłowe stężenie, interpretacja wyników
Badanie krwi

Badania krwi - hemoglobina

Badania krwi - hemoglobina

za transport tlenu do narządów i tkanek organizmu. Prawidłowe stężenie hemoglobiny wynosi 12-16g/dl u kobiet, 14-18g/dc u mężczyzn, 16-23g/dl (...) hemoglobiny we krwi wskazuje ponadprzeciętne stężenie...

Badania moczu

Badanie chemiczne moczu

, kwas moczowy, aminokwasy, enzymy, hormony i witaminy. Ich prawidłowe stężenie w organizmie pozwala nam ocenić badanie chemiczne moczu i wykryć chorobę (...) ; amoniak 40 mmol; fosforany 30 mmol; siarczany 20 mmol; kreatynina...

Magnez

Stężenie magnezu

immunologicznego. Poza tym działa uspokajająco. Prawidłowe stężenie tego pierwiastka w surowicy krwi waha się od 0,8 do 1 mmol/l dla dorosłego człowieka (...) . Interpretacja wyników...

Normy laboratoryjne

Białko S

zdrowych. Stężenie całkowite białka S waha się w granicach od 20 do 25 mg/l, z czego 40% powinna stanowić frakcja wolna. Interpretacja wyników (...) S (do około 50%), frakcji wolnej (poniżej...

Właściwości ziół

Niepokalanek - właściwości lecznicze

Niepokalanek - właściwości lecznicze

odpowiedzialne za prawidłowe wydzielanie hormonów - przede wszystkim prolaktyny. Jej zbyt niskie stężenie w organizmie zaburza cykl menstruacyjny

Cukrzyca

Co wpływa na glikemię?

Co wpływa na glikemię?

, wątrobowego wychwytu glukozy objawiające się nieprawidłową gospodarką węglowodanową, a przez to nieprawidłowymi poziomami glikemii obserwuje się u osób (...) chorych cukrzycę typu 1 oraz typu 2. Skąd to wynika? Warto...

Zdrowe odżywianie

Zdrowe produkty spożywcze

Zdrowe produkty spożywcze

Prawidłowe odżywianie się od zawsze odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia, a tym samym wpływa na długość życia.

Glukoza w moczu

Badanie moczu na glukozę

Badanie moczu na glukozę

jest transportowana przez kanaliki nerkowe, jeżeli jest stężenie nie przekracza 180 mg/dl. Jeżeli jej stężenie jest wyższe, występuje glukozuria pozanerkowa (...) . Glukoza w moczu może pojawić się w wyniku...