Królowa końca lata i złoto polskich sadów. Tak śliwka wpływa na zdrowie

Skład odżywczy śliwek zależy od formy ich spożycia. Świeża śliwka dostarcza od 30 do 50 kilokalorii w 100 gramach i charakteryzuje się niskim indeksem glikemicznym wynoszącym 24. W jej składzie znajdują się głównie węglowodany (około 12–15 gramów), a także niewielkie ilości białka (0,6 grama) oraz tłuszczu (0,2 grama). Zawartość błonnika pokarmowego w świeżej masie wynosi około 1,6–2 gramów na 100 gramów owocu.

Proces suszenia oraz wędzenia wiąże się z odparowaniem wody, co prowadzi do koncentracji składników odżywczych. W efekcie 100 gramów suszonych śliwek dostarcza od 265 do 360 kilokalorii, zawierając niemal 69 gramów węglowodanów, 3,5 grama białka oraz 1,2 grama tłuszczu.

Wzrasta w nich również zawartość błonnika i osiąga blisko 9,4 grama na 100 gramów produktu. Suszone owoce zawierają więcej minerałów: 804 miligramy potasu (w porównaniu do 208 miligramów w świeżych), 72 miligramy wapnia, 36 miligramów magnezu oraz 1,5 miligrama żelaza. Rośnie w nich także stężenie witaminy A (do 154 mikrogramów oraz 925 mikrogramów beta-karotenu) i witaminy K, podczas gdy poziom witaminy C wynosi około 5,5 miligrama.

Większość substancji bioaktywnych znajduje się w skórce owocu – do pięciu razy więcej niż w miąższu. Składnikami przeciwutleniającymi śliwek są kwasy fenolowe (neochlorogenowy, chlorogenowy i kryptochlorogenowy), antocyjany nadające ciemną barwę oraz flawanole. Suszona śliwka jest ponadto źródłem boru – porcja 100 gramów pokrywa dzienne zapotrzebowanie człowieka na ten pierwiastek.

Spożywanie śliwek w ilości około 50 gramów (pięć do sześciu sztuk dziennie) wiąże się z różnymi korzyściami zdrowotnymi. Znanym działaniem śliwek jest regulacja układu pokarmowego i łagodzenie zaparć, co wynika ze wspólnego wpływu sorbitolu, błonnika oraz polifenoli na pasaż jelitowy i konsystencję stolca. Zawarte w owocach pektyny oraz sorbitol ulegają fermentacji w jelicie grubym, stymulując wzrost bakterii z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium oraz produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych.

Śliwki wpływają na układ sercowo-naczyniowy. Błonnik rozpuszczalny wiąże kwasy żółciowe w jelitach, wspomagając ich wydalanie i stymulując obniżanie poziomu cholesterolu frakcji LDL, czyli tzw. złego cholesterolu. Z kolei antocyjany i kwasy fenolowe pomagają zapobiegać utlenianiu lipidów oraz obniżać ciśnienie tętnicze. Z uwagi na obecność witaminy K, boru, potasu oraz miedzi, owoce te znajdują zastosowanie w profilaktyce osteoporozy, pomagając utrzymać gęstość mineralną kości u kobiet w okresie pomenopauzalnym.

Witamina B6 i magnez zawarte w śliwkach wspierają funkcjonowanie układu nerwowego. Antyoksydanty pomagają chronić komórki przed stresem oksydacyjnym oraz spowalniać procesy starzenia się skóry. Witamina C w połączeniu z witaminą K wpływa na stan naczyń krwionośnych. Dodatkowo sorbitol ogranicza rozwój próchnicy w jamie ustnej, a wyciągi z kory śliwy i oleje z jej pestek stosuje się odpowiednio przy schorzeniach prostaty oraz w kosmetykach.

Smak śliwek sprawia, że od dawna znajdują one zastosowanie w kuchni. Odmiany o łatwo odchodzącej pestce, takie jak węgierka czy damacha, stanowią bazę przetworów: powideł śliwkowych, dżemów, marmolad, galaretek, kompotów czy marynat. W tradycji kulinarnej Szydłowa znana była także zupa śliwkowa zwana famułą.

Śliwki stosuje się w daniach słodkich i wytrawnych. Stanowią dodatek do knedli, ciast oraz wigilijnego kompotu z suszu. Wędzona śliwka dodawana jest do staropolskiego bigosu dla uzyskania dymnego aromatu, a także do pieczonego schabu i innych mięs. 

Źródło: dietetycy.org.pl, szydlow.pl