Miała pomagać schudnąć. Znalazła się na liście substancji zakazanych

Ewodiamina to związek pozyskiwany z owoców Evodia rutaecarpa (tzw. Fructus Evodiae), wykorzystywany w medycynie chińskiej. W opisach chemicznych przedstawia się ją jako żółte, płatkowe kryształy. Wykazuje ona słabą rozpuszczalność w wodzie.

W ostatnich latach opisywano jej korzystny wpływ na organizm, w tym: działanie przeciwnowotworowe, kardio- i neuroprotekcyjne, przeciwzapalne i przeciwbólowe. W literaturze wspomina się też o efektach przeciwotyłościowych.

Mimo to, substancja znalazła się w "Wykazie substancji innych niż witaminy i składniki mineralne zakazanych w produkcji środków spożywczych". Dlaczego?

Zobacz także: Suplement zakazany w kilku krajach. W Polsce nadal popularny

Między "obiecującym mechanizmem" działania ewiodiaminy a realnym, bezpiecznym zastosowaniem u ludzi jest spora luka. Jest kilka kwestii, które poddają w wątpliwość jej prozdrowotne działanie.

Ewodiamina słabo się rozpuszcza i przez to może też gorzej wchłaniać się w organizmie. Oznacza to, że nawet jeśli w warunkach laboratoryjnych jej działanie wypada obiecująco, po połknięciu może nie osiągać w ciele stężeń potrzebnych do podobnego efektu. Z tego powodu naukowcy pracują nad pochodnymi ewodiaminy i takimi formami podania, które miałyby poprawić jej rozpuszczalność oraz wchłanianie.

Niektóre badania sugerują, że ewodiamina może działać toksycznie – zwłaszcza na wątrobę, nerki i serce. Dlatego nie powinna być nigdy stosowana "na własną rękę", szczególnie w większych dawkach albo przez dłuższy czas.

Do tego dochodzi ryzyko interakcji z lekami, ewodiamina może wpływać na enzymy wątrobowe (cytochrom P450), które odpowiadają za metabolizm wielu substancji. W efekcie lek może działać słabiej lub zbyt mocno i rośnie ryzyko działań niepożądanych. Opisywano też możliwe interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi (większa skłonność do siniaków i krwawień) oraz z preparatami, które mogą zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca (np. wydłużającymi QT).

Zobacz także: Suplementy nie przynoszą efektów? Gastroenterolog radzi, co robić

Od 4 kwietnia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z 13 marca 2024 r. w sprawie substancji wzbogacających dodawanych do żywności. Dokument ten porządkuje m.in. zasady dotyczące składników "innych niż witaminy i składniki mineralne" i wskazuje, które z nich nie mogą być wykorzystywane w produkcji środków spożywczych – w praktyce dotyczy to także suplementów diety.

Zakazane składniki zostały wymienione w załączniku do rozporządzenia pt. "Wykaz substancji innych niż witaminy i składniki mineralne zakazanych w produkcji środków spożywczych". Na liście, oprócz ewodiaminy, znalazły się m.in.:

• chlorowodorek johimbiny oraz grupa johimbiny;
• DMAA (w tym pod różnymi nazwami handlowymi i chemicznymi, takimi jak 1,3-DMAA, geranamina czy metyloheksanamina);
• selektywne modulatory receptora androgenowego (SARMs) – m.in. andaryna (S-4), ligandrol (LGD-4033),
• ostaryna (Enobosarm),
• RAD-140 (Testolone),
• higenamina,
• hordenina,
• ibutamoren (MK-677),
• pankreatyna,
• pieprz metystynowy (Piper methysticum),
• świerzbiec właściwy (Mucuna pruriens).

Magdalena Pietras, dziennikarka WIrtualnej Polski

Źródła:

• Główny Inspektorat Sanitarny,
• ScienceDirect,
• WebMD,
• International Journal of Nanomedicine.