Może szkodzić kościom. Groźny nadmiar witaminy

Aby dokładnie zbadać mechanizmy działania alfa-tokoferolu (głównej formy witaminy E), badacze przeanalizowali stan układu kostnego u dwóch grup myszy: osobników z niedoborami tej witaminy oraz gryzoni poddawanych diecie wzbogaconej o jej wysokie dawki. Okazało się, że u myszy cierpiących na brak witaminy E gęstość kości uległa poprawie, natomiast u zwierząt otrzymujących jej nadmiar dochodziło do wyraźnego ubytku masy kostnej.

Aby zrozumieć, dlaczego tak się dzieje, warto przyjrzeć się biologii samej tkanki kostnej. Wbrew pozorom kości nie są martwą, niezmienną strukturą — w dorosłym organizmie podlegają nieustannej przebudowie. Prawidłowa gęstość i wytrzymałość kości zależy od delikatnej równowagi między procesami ich tworzenia a stopniowego rozkładu. Za budowę nowej tkanki odpowiadają komórki kościotwórcze, zwane osteoblastami, natomiast za usuwanie starej — komórki kościogubne, czyli osteoklasty (warto dodać, że w wielu powielanych w mediach doniesieniach błędnie przypisywano osteoklastom rolę budulcową). Japońscy badacze zaobserwowali, że nadmiar witaminy E stymuluje powstawanie i aktywność właśnie osteoklastów, przez co proces destrukcji kości zaczyna drastycznie przeważać nad ich odbudową.

Kwestię tę w rozmowie z serwisem BBC skomentowała dr Helen Macdonald z Uniwersytetu w Aberdeen, zajmująca się wpływem składników odżywczych na zdrowie układu kostnego. Ekspertka uspokaja, że witaminy E dostarczanej wraz z tradycyjną dietą nie musimy się obawiać. Jej naturalne źródła — takie jak oleje roślinne, orzechy, migdały, nasiona czy zielone warzywa (m.in. szpinak i brokuły) — zawierają ilości w pełni bezpieczne i optymalne dla zdrowia.

Prawdziwy problem pojawia się wtedy, gdy zaczynamy sięgać po syntetyczne preparaty. Suplementy diety zawierają bowiem stężenia witaminy E wielokrotnie przekraczające to, co jesteśmy w stanie przyswoić z wartościowego pożywienia. Jak podkreśla dr Macdonald, rośnie liczba dowodów na to, że rutynowe przyjmowanie wysokodawkowych kapsułek nie przynosi organizmowi żadnych korzyści, a może wręcz poważnie mu zaszkodzić.

Choć wyniki uzyskanie na gryzoniach wymagają ostrożności i nie zawsze dają się bezpośrednio przełożyć na organizm człowieka, wnioski płynące z badań są jasne: w przypadku witaminy E więcej wcale nie oznacza lepiej. Zamiast bezrefleksyjnie sięgać po apteczne suplementy, znacznie bezpieczniej jest dbać o zbilansowaną dietę, a ewentualną suplementację konsultować z lekarzem.