Sport a odporność

"Sport to zdrowie” – ta maksyma jest znana każdemu. Prawdą jest, że regularne ćwiczenia i aktywność fizyczna poprawiają sprawność organizmu, a w tym odporność. Są jednak sytuacje, gdy sport wpływa negatywnie na bariery ochronne organizmu, związane przede wszystkim z wyczynowym uprawianiem sportu.

Ruch a odporność

Nie każdy wysiłek fizyczny oddziałuje jednakowo na układ odpornościowy organizmu. Wysiłki intensywne powodują krótkotrwały spadek odporności, przede wszystkim nieswoistej (zależnej od mechanizmów cytotoksycznych i żernych). Nie obserwuje się wpływu wysiłku fizycznego na odporność swoistą (zależną od przeciwciał).

Zobacz film: "Choroby serca najczęstszą przyczyną zgonów Polaków"

Optymalny wysiłek fizyczny

Za najbardziej optymalny uznaje się umiarkowany wysiłek fizyczny tj. pokonywanie biegiem dystansu 15-25 km tygodniowo przy akcji serca 110-140/min i stężeniu kwasu mlekowego w surowicy 2.5-3.0 mmol/l. Udowodniono zmniejszoną częstość zakażeń układu oddechowego u osób poddawanych umiarkowanym wysiłkom. W tym mechanizmie upatruje się możliwość pozytywnego wpływu umiarkowanego wysiłku fizycznego na odporność u osób starszych, osób zakażonych wirusem HIV czy też z zespołem przewlekłego zmęczenia. Nie ma jednak do tej pory dowodów naukowych potwierdzających to założenie.

Odporność a przewlekły stres

Czynnikiem znacznie wpływającym na odporność organizmu jest przewlekły stres. Tego typu reakcja stresowa może być wywołana przez różnorodne czynniki, w tym np. intensywny wysiłek fizyczny.

Odpowiedź organizmu na stres obejmuje reakcję układu krążenia (wzrost częstości akcji serca, wzrost rzutu serca i pojemności minutowej, wzrost ciśnienia skurczowego krwi, rozszerzenie naczyń w mięśniach oraz wzrost zużycia tlenu) oraz reakcję neurohormonalną (aktywację układu współczulnego, wzrost stężenia katecholamin i kortyzolu), zatem wpływ na układ odpornościowy można wiązać z reakcją na przewlekły stres i ogólnym wyczerpaniem ustroju.

Przewlekły stres powoduje znaczne osłabienie ludzkiej odporności. Osoby go przeżywające częściej chorują na choroby zakaźne. Dotyczy to również sportowców w okresie przetrenowania. Przyjmowanie napojów bogatych w węglowodany przed, w trakcie oraz po długotrwałych, intensywnych wysiłkach zmniejsza wywoływaną reakcję stresową i jej wpływ na układ odpornościowy.

Bardzo intensywny wysiłek a odporność

Bardzo intensywny i długotrwały wysiłek fizyczny np. bieg maratoński, wpływa przejściowo negatywnie na odporność organizmu. W wyniku tego typu wysiłku może dojść do przejściowego obniżenia odporności, co zwiększa ryzyko zakażeń górnych dróg oddechowych przez 3 do 72 godzin po wysiłku. Zjawisko to określane jest, jako „otwarte okno dla zakażeń”.

Mechanizm tego zjawiska jest złożony. Z jednej strony mamy wysiłek, jako intensywny stres, z drugiej strony skomplikowane mechanizmy immunologiczne. W skrócie polegają one na redystrybucji komórek systemu immunologicznego. Dochodzi do przejściowego zwiększenia liczby neutrofili (granulocytów obojętnochłonnych) we krwi, z jednoczesnym spadkiem liczby limfocytów. Równocześnie dochodzi do spadku aktywności żernej i bakteriobójczej neutrofili oraz aktywności komórek NK (komórki odpowiedzi nieswoistej). Powoduje to przejściowe osłabienie odporności przeciwdrobnoustrojowej. Stan ten normuje się po ok. 24 godzinach.

Wysiłek fizyczny a odporność swoista

Wysiłek fizyczny nie wpływa w żaden sposób na odporność swoistą. Z tego powodu intensywny wysiłek fizyczny nie jest przeciwwskazaniem do szczepień ochronnych! Szczególnie wskazane jest szczepienie sportowców przeciwko WZW typu B, tężcowi i błonicy, grypie oraz szczepionką pneumokokową.

Przetrenowanie a odporność

Najbardziej ogólną definicją przetrenowania jest określenie go, jako stanu, w którym doszło do zachwiania równowagi między przebiegiem procesów restytucji a stosowanymi bodźcami treningowymi i obciążeniami startowymi, co, z pewnym uproszczeniem, można zdefiniować, jako nadmiar treningu i startów, a niedostatek wypoczynku. O ile tzw. przetrenowanie krótkotrwałe wpływa w małym stopniu na odporność organizmu, to przetrenowanie długotrwałe może znacznie zwiększyć podatność organizmu na infekcje, a także doprowadzić do przewlekłego osłabienia, spadku formy, a nawet zaburzeń rozrodczych.

Komentarze (4)
~Martyna
~Martyna 11 miesięcy temu

Dla mnie sport to życie, nie wyobrażam sobie dnia bez spaceru, roweru czy biegania. Jestem przykładem na to, że zdrowa dieta i sport budują odporność. OWszem jesi mnie łapie infekcja wirusowa wspomagam się witaminą c i probiotykiem, żeby jak najszybciej dojść do formy. Rzadko kiedy miewam gorączkę, nie pamiętam kiedy miałam grypę czy anginę. Najczęściej złapie mnie katar.

Odpowiedz
~angelika
~angelika ponad rok temu

Sport i odpowiednia dieta = dobra odporność ;) 3 razy w tygodniu staram się biegać, do tego moje posiłki składają się głównie z warzyw i lekkiego mięsa (oczywiście o odpowiednich porach dnia) :) Do tego biorę również witaminę C (po jednej dziennie gold vit-u c 1000) Ogólnie nie przypominam sobie kiedy ostatnio narzekałam, że mnie coś boli albo jakieś choróbsko łapie :)

Odpowiedz
~Majka
~Majka ponad rok temu

@~Asia: też znam Fosidal, bo podaję go swoim dzieciom. Faktycznie szybko działa, sama parę razy testowałam na sobie. U mnie sport to nordic walking, joga i rower. Ważny jest również zdrowy rozsądek i wsłuchanie się w potrzeby własnego organizmu. Nie ma co przesadzać z treningami.

Odpowiedz
~Asia
~Asia ponad rok temu

ja mam wrażenie że odkąd biegam regularnie to nie dość że schudłam to jeszcze czuje się dużo lepiej i dużo mniej choruję. W sumie najgorszy okres do biegania właśnie trwa, dużo pada i można szybko złapać infekcję ale najczęściej wystarcza mi branie przeciwzapalnego fosidalu i chwila odpoczynku i regeneracji. Przy najgorszej pogodzie trenuję na siłowni i nie rezygnuję z treningów, chyba że miałabym gorączkę.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Jak wzmocnić odporność?
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Jak wzmocnić odporność?
Zdrowe odżywianie

Jak ustrzec się przed infekcją? (WIDEO)

Jak ustrzec się przed infekcją? (WIDEO) Odtwórz wideo

Infekcje szczególnie często atakują w sezonie jesienno-zimowym, kiedy spada odporność, a pogoda jest zmienna i chłodna. Co wtedy robić? Jak uchronić (...) profilaktyki infekcji. Są to na przykład: zdrowa dieta na...

Żywność ekologiczna

Żywność funkcjonalna a odporność

Żywność funkcjonalna a odporność

Żywność funkcjonalna na odporność Produkty, którymi się żywimy mają duży wpływ na naszą odporność, a co za tym idzie - rownież na nasze zdrowie.

Bieganie - profilaktyka zawału, wpływ na zdrowie, zalety

Wychłodzenie organizmu (WIDEO)

Wychłodzenie organizmu (WIDEO) Odtwórz wideo

, bez ciepłej kurtki i czapki. Uprawiając sporty zimowe czy nurkując, nietrudno jest wychłodzić organizm. Każdy czynnik, który powoduje obniżoną odporność, sprzyja zachorowaniu na grypę. (...) bardzo szybką zmianą temperatury...

Właściwości ziół

Traganek błoniasty - źródło zdrowia

Traganek błoniasty - źródło zdrowia

wyczula tkanki na działanie insuliny. Jest pomocny podczas leczenia cukrzycy. Zwiększa odporność Zawarte w korzeniu polisacharydy oraz saponiny (...) lub radioterapię. Naturalnie ochrania szpik kostny w czasie naświetlania czy przyjmowania...

Jak wzmocnić odporność?

11 naturalnych metod na zwiększenie odporności

11 naturalnych metod na zwiększenie odporności

Odporność organizmu Ludzki organizm nieustannie jest atakowany przez wirusy i bakterie. Dlaczego niektórzy ludzie chorują bardzo często, a inni (...) nie? Wszystko zależy od odporności. Aby ją zwiększyć,...

Mleko - skład, właściwości, rodzaje

Mleko a zdrowie

Mleko a zdrowie

Mleko wzmacnia odporność, kości i zęby.

Karate

Sport dla malucha

Sport dla malucha

Karate to sport przeznaczony dla każdego przedziału wiekowego. Przyzwyczajone do sportu dziecko, będzie aktywne również w dorosłym życiu.

Kontrowersje wokół szczepień

Rola układu odpornościowego (WIDEO)

Rola układu odpornościowego (WIDEO) Odtwórz wideo

Wraz z nadejściem jesieni jednym z najpopularniejszych tematów jest wzmacnianie odporności. Chłodniejsze, deszczowe dni sprzyjają (...) przed atakującymi go mikroorganizmami chorobotwórczymi, a nawet przed chorobami...