HLA-B27

HLA-B27, znany również pod nazwą antygen HLA-B27 lub ludzki antygen leukocytarny B27, to badanie pomocnicze, które wykonuje się w procesie diagnostycznym chorób autoimmunologicznych. Do tej pory odkryto 15 podtypów tego antygenu. Badanie HLA-27 wykonuje się w połączeniu z obrazem klinicznym i innymi badaniami laboratoryjnymi. U osób, u których występuje ten antygen oraz obecny jest dodatni wywiad rodzinny ryzyko pojawienia się choroby autoimmunologicznej wzrasta.

Co to jest HLA-B27 i kiedy wykonywane jest jego badanie?

HLA-B27 to antygen leukocytarny B27, znajdujący się na powierzchni białych krwinek i komórek jądrzastych. Jest to białko występujące u ok. 5 - 10% populacji w USA. Związany jest z występowaniem chorób autoimmunizacyjnych. Stwierdzono, że pewne prawdopodobieństwo między budową antygenu HLA-B27, a antygenami występującymi na powierzchni takich drobnoustrojów, jak chlamydia, campylobacter, salmonella, ureaplasma czy yersinia, które przyczyniają się do ujawnienia się zespołu Reitera, powoduje wyzwolenie odpowiedzi układu odpornościowego przeciwko własnym tkankom pacjenta, po wyleczeniu infekcji spowodowanej tymi mikroorganizmami.

Badanie na antygen leukocytarny wykonuje się w następujących przypadkach:

• przewlekłego bólu, sztywności i zapalenia stawów w obrębie kręgosłupa, szyi, klatki piersiowej;
• podejrzenia zespołu Reitera (reaktywne zapalenie stawów);
• podejrzenia ZZSK (zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa);
• podejrzenia izolowanego zapalenia błony naczyniowej oka;
• podejrzenia zapalenia błony maziowej stawów w przebiegu enteropatii;
• podejrzenia niezróżnicowanej spondyloartropatii;
• młodzieńczego reumatoidalnego zapalenia stawów.

Choroby autoimmunizacyjne związane z obecnością antygenu leukocytarnego (do chorób tych należą ZZSK i zespół Reitera), występują częściej u kobiet niż u mężczyzn. Pierwsze objawy pojawiają się już przed 30. rokiem życia. ZSSK charakteryzuje się bólem, zapaleniem i stopniowym sztywnieniem stawów kręgosłupa, szyi i klatki piersiowej.
Jeśli chodzi natomiast o zespół Reitera, to charakterystycznymi objawami dla tej choroby będą:

• zapalenie stawów;
• zapalenie cewki moczowej; 
• zapalenie spojówek oczu;
• zmiany skórne.

Jak interpretować wynik na HLA-B27?

Gen kodujący antygen HLA-B27 może być obecny lub nieobecny. Jeśli jest nieobecny, to oznacza to, że przyczyną wymienionych wyżej objawów nie są choroby autoimmunologiczne związane z HLA-B27. Wynik pozytywny na obecność HLA-B27 łącznie z objawami bólu i stanu zapalnego stawów oraz zmian destrukcyjnych w kościach, potwierdzonych badaniem radiologicznym, wskazują na zespół zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, zespołu Reitera lub innej choroby autoimmunologicznej związanej z HLA-B27. Choroby tego typu występują często u młodych mężczyzn przed 40. rokiem życia. Notuje się jednak rzadkie przypadki, że zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (u 10%) i zespół Reitera (u 40 - 50%) nie są związane z obecnością antygenu leukocytarnego. Wykrycie HLA-B27 stwarza możliwość do postawienia właściwej diagnozy i podjęcia odpowiedniego sposobu leczenia.

Wykrycie antygenu leukocytarnego HLA-B27 niestety nie daje informacji na temat tempa rozwoju choroby, nasilenia choroby, stopnia zajęcia narządów w przebiegu choroby. Nie są możliwe do ustalenia także żadne rokowania na temat dalszego stanu pacjenta.