Lamblioza

Lamblioza, inaczej giardioza, jest to choroba pasożytnicza wywołana przez pierwotniaka o nazwie Giardia lamblia. W organizmie człowieka lokalizuje się ona w jelicie cienkim, przewodach żółciowych oraz w pęcherzyku żółciowym. W Polsce pasożyt ten jest dość powszechny. Zarażonych jest nim do kilkunastu procent dorosłych, zwłaszcza osób często podróżujących, ze zmniejszonym wydzielaniem kwasu solnego, z upośledzoną odpornością i homoseksualistów. Jeżeli chodzi o dzieci, to zakażenie dotyczy od 50% do nawet 100% w niektórych regionach, zwłaszcza w regionach o złych warunkach sanitarnych. Zachorowania na lambliozę wykazują wahania sezonowe - najwięcej przypadków zakażeń obserwuje się w lecie.

Przyczyny i objawy lambliozy

Człowiek zaraża się cystami, wypijając wodę lub zjadając pokarm zanieczyszczony kałem ludzi i zwierząt. Może też dochodzić do bezpośredniej transmisji na drodze człowiek - człowiek np. wśród dzieci, przy niezachowaniu zasad higieny osobistej oraz wśród dorosłych w czasie kontaktów seksualnych, zwłaszcza u homoseksualistów.

Cysty dostają się do jelita cienkiego, gdzie przekształcają się w formy dojrzałe, tzw. trofozoity. Te ostatnie są bardzo ruchliwe, o charakterystycznym gruszkowatym kształcie. Przyczepiają się do śluzówki jelita i intensywnie dzielą się. Część z nich przedostaje się do dróg żółciowych, zaś pozostała część znów przekształca się w cysty, które wydalone wraz z kałem zakażają kolejnych żywicieli. Obecność Giardii w jelicie cienkim, pęcherzyku żółciowym oraz drogach żółciowych prowadzi do rozwoju stanu zapalnego.

U większości zarażonych osób zakażenie przebiega bezobjawowo. Jeżeli już dojdzie do wystąpienia objawów, mogą pojawiać się:

• nudności, wymioty,
• bóle zlokalizowane w górnej części brzucha,
• wzdęcia brzucha,
• biegunka z dużą domieszką śluzu i tłuszczu, bez krwi, czasem biegunka może występować naprzemiennie z zaparciami,
• bóle głowy,
• stany podgorączkowe,
• utrata masy ciała,
• wyniszczenie,
• hipoproteinemia (spadek liczby białek we krwi) oraz hipoalbuminemia (spadek liczby albumin we krwi).

Rozpoznanie i leczenie lambliozy

W celu potwierdzenia zakażenia Giardią lamblią bada się kał na pasożyty. Poszukuje się, w zależności od konsystencji kału dostarczonego do badania, cystu w kale uformowanym oraz trofozoitów w kale płynnym. Trofozoity można też wykryć w treści dwunastniczej pobranej za pomocą sondy. Poza tym, wykorzystuje się też test immunoenzymatyczny ELISA, za pomocą którego można wykryć w kale swoiste antygeny Giardii lamblii (tzw. koproantygeny). Przydatne mogą być też testy serologiczne, za pomocą których poszukuje się we krwi pacjenta specyficznych przeciwciał wytworzonych przeciwko Giardii lamblii.

W leczeniu stosuje się głównie metronidazol, dodatkowo podawać można też np. albendazol. Poza tym, w zwalczaniu lamblii należy pamiętać o przestrzeganiu zasad higieny osobistej i przepisów sanitarnych. Leczenie jest trudne, ponieważ Giardia lamblia szybko się namnaża i nietrudno się nią zarazić. Należy badać nosicielstwo u całych rodzin zakażonych osób oraz u pracowników przemysłu i handlu spożywczego. Leczyć należy jednocześnie zarażonych wraz z wszystkimi członkami ich rodzin oraz wspólnie z nimi przebywające osoby.