Kał na pasożyty

Badanie kału jest jednym z podstawowych badań wykorzystywanych w diagnostyce chorób pasożytniczych ze względu na dużą liczbę pasożytów bytujących w przewodzie pokarmowym człowieka. Poza poszukiwaniem pasożytów w kale ocenia się także jego konsystencję (twardy, uformowany, miękki, papkowaty, biegunkowy, wodnisty), barwę (czarny, brązowy, żółty, zielony, jasny itp.), a także obecność takich składników jak krew, różne rodzaje komórek czy niestrawiony pokarm. W kale poszukiwać można, w zależności od podejrzewanej choroby, zarówno jaj, jak i postaci dorosłych czy fragmentów pasożytów. Badanie kału pozwala na ustalenie rodzaju pasożyta, a co za tym idzie wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Jak pobrać kał do badania?

Kał do badania na obecność pasożytów powinien być pobierany przed rozpoczęciem leczenia, gdyż niektóre leki ( np. antybiotyki, leki przeciwbiegunkowe, środki kontrastowe itp.) utrudniają lub też uniemożliwiają rozpoznanie pasożytów. W przypadku, gdy pacjent przyjmował takie leki lub był poddany badaniu przewodu pokarmowego z wykorzystaniem kontrastu, należy odroczyć badanie kału na pasożyty o 1 - 3 tygodnie.

Do laboratorium dostarcza się tylko fragment oddanego kału, pobrany do specjalnego pojemniczka za pomocą załączonej szpatułki (pojemniczki takie należy wcześniej zakupić w aptece). Bardzo istotny jest prawidłowy sposób pobrania kału. Ważne, by materiał przekazywany do badań pobierać z KILKU RÓŻNYCH MIEJSC oddanego kału. Kał, przeznaczony do pobrania materiału, należy oddać do czystego i suchego naczynia lub na czysty papier. NIE POWINNO się oddawać kału do muszli klozetowej, gdyż woda i mocz mogą spowodować zniszczenie obecnych w kale pasożytów, a tym samym zafałszować wynik badania. NIEDOPUSZCZALNE JEST zbieranie kału z ziemi.

Kał uformowany może być przechowywany przez kilka godzin w temperaturze pokojowej, a płynny lub biegunkowy powinien być jak najszybciej dostarczony do laboratorium (taki kał najlepiej badać do pół godziny od oddania). Każdy rodzaj kału, który nie może być zbadany w przeciągu 3 - 4 godzin, powinien być umieszczony w lodówce.

Jakie pasożyty można wykryć za pomocą badania kału?

Badając kał człowieka wykryć można przede wszystkim takie pasożyty jak:
  • owsik ludzki (Enterobius vermicularis), zazwyczaj wykrywane są jaja tego pasożyta;
  • glista ludzka (Ascaris lumbricoides), poszukując w kale jaj pasożyta;
  • węgorek  jelitowy (Strongyloides stercoralis), w świeżym kale wykryć można larwy tego pasożyta;
  • włosogłówka ludzka (Trichuris trichiura), w kale poszukuje się jaj pasożyta;
  • pełzak czerwonki (Entamoeba histolytica), w stolcach uformowanych poszukuje się cyst pasożyta, w stolcach płynnych –trofozoitów;
  • lamblia jelitowa (Giardia lamblia), w kale uformowanym poszukuje się cyst, w kale płynnym trofozoitów;
  • Cryptosporidium parvum, w kale znaleźć można cysty pasożyta;
  • przywry, np. motylica wątrobowa (Fasciola hepatica), w kale poszukuje się jaj pasożyta;
  • tasiemce, np. tasiemiec nieuzbrojony (Taenia saginata), poruszające się człony tasiemca można spotkać w świeżym kale, tasiemiec psi (Dipylidium caninum), jaja lub człony tasiemca w kale lub okolicach odbytu.

Charakterystyka badania kału na pasożyty

Badanie kału na obecność pasożytów rozpoczyna się od oglądania makroskopowego próbki kału. Ocenia się jego konsystencję, kolor, ewentualną zawartość krwi, śluzu itd. Sam wygląd kału może już sugerować konkretną chorobę. Następnie kroplę świeżego kału ogląda się pod mikroskopem. W kale płynnym, biegunkowym można poszukiwać form dorosłych (tzw. trofozoitów) pierwotniaków. Posiadają one charakterystyczne cechy w zależności od gatunku pasożyta, a ich stwierdzenie znacznie ułatwia zdiagnozowanie choroby. Trofozoity nie występują natomiast w kale uformowanym. Tu z kolei poszukuje się form rozwojowych pierwotniaków, zwanych cystami. Jaja pasożytów można odnaleźć zarówno w kale płynnym jak i uformowanym. One również mają charakterystyczne dla danego gatunku cechy, co umożliwia rozpoznanie rodzaju pasożyta. Kolejnymi krokami w analizie próbki kału jest wykonanie preparatów trwałych, barwienie ich oraz ocena mikroskopowa. W razie konieczności stosuje się też inne metody, np. zagęszczające, larwoskopowe, hodowlane itd.

Przypisy
Buczek A. Choroby pasożytnicze - epidemiologia, diagnostyka, objawy, FnRRRKDN, Lublin 2005, ISBN 83-921869-9-0
Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Artykuły Kał na pasożyty

Badanie kału w kierunku zakażeń rotawirusowych jest podstawową metodą w celu wykrycia rotawirusów, które są jedną z najczęstszych przyczyn biegunek zakaźnych wśród dzieci. Pomimo dużego ...

Badanie kału jest jedną z podstawowych analiz mających zastosowanie w diagnostyce schorzeń przewodu pokarmowego. Mikroskopowa ocena próbki kału pozwala wykryć obecność pasożytów czy niestrawionych ...

Lamblioza, inaczej giardioza, jest to choroba pasożytnicza wywołana przez pierwotniaka o nazwie Giardia lamblia. W organizmie człowieka lokalizuje się ona w jelicie cienkim, przewodach żółciowych ...

Tkanka nerki - widoczne zmiany.

Ankylostymoza, inaczej anemia górników czy choroba tęgoryjcowa, to choroba pasożytnicza, w przebiegu której dochodzi do krwawień z jelita cienkiego, a w wyniku tego niedokrwistości.

Glistnica jest to choroba pasożytnicza. Zarażenie ulega poprzez jaja pasożyta w wyniku nieodpowiedniej higieny. Objawy wynikające z zarażenia glistą ludzką obejmują głównie dolegliwości układu ...

Toksokaroza jest chorobą, którą wywołuje bytująca w jelicie cienkim glista psia – Toxocara canis, lub glista kocia – Toxocara cati. W organizmie człowieka pasożyt nie osiąga dojrzałości płciowej i ...

Glista psia, wędrując po zwierzęcym organizmie, może doprowadzić do niedrożności jelit.

Wszy i gnidy są problemem, który wciąż dotyczy wielu osób. Najczęściej pojawiają się wszy na włosach, czyli tzw. wszy głowowe. Zobacz, jakie są środki i domowe sposoby na wszy i gnidy.

Wyłonienie jelita to inaczej stomia. Jest to zabieg operacyjny polegający na wytworzeniu sztucznego odbytu. Efekt ten uzyskuje się poprzez wyłonienie jelita na powłoki brzuszne. Stomia jelita ...

Dzięki stomii płynne treści jelitowe mają możliwość ujścia.

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczkę duru brzusznego. Jest ona wrażliwa na działanie środków odkażających, promieni słonecznych oraz ciepła, wydziela endotoksynę ...

Biegunka to zaburzenie trawienia, którego głównym objawem są częste wypróżnienia, zmieniona konsystencja kału, upłynnienie go i zwiększenie jego ilości. Biegunka może być spowodowana przez ...

Owoce borówki czernicy używa się w biegunce, zmniejszają wydalanie wody wraz ze stolcem.

Ta ciekawa przekąska może służyć zarówno jako przystawka, jak i dodatek do dania głównego. Bardzo często w restauracji grzanki czosnkowe podawane są jako starter. Jest to też dobry przepis dla ...

Pyszne grzanki czosnkowe mogą posłużyć zarówno jako przystawka, jak i pożywna przekąska między posiłkami.

Babezjoza rzadko występuje u ludzi, ale często chorują na nią psy. Jest to choroba przenoszona przez kleszcze i może występować razem z boreliozą . Chorobę wywołuje pierwotniak grupy ...

Pierwotniaki z rodzaju Babesia, w jednej z krwinek widać zmiany (ciemniejszy odcień).

Nie istnieje precyzyjna definicja hemoroidów, ale można je określić jako masy tkanki w kanale odbytu, które zawierają naczynia krwionośne i otaczające tkanki. Kanał odbytu to ostatnie 4 ...

Spożywanie alkoholu powoduje raka jelita grubego, który jest najbardziej śmiertelną chorobą nowotworową, a jednoczesne palenie papierosów oraz picie alkoholu zwiększa ryzyko wystąpienia raka krtani.

Alkohol powoduje raka jelita!

Preparaty przeciw kleszczom pomagają uchronić się przed tymi krwiopijcami nie tylko ludziom, ale również ich czworonożnym pupilom. Na rynku dostępne są różne spraye, maści i kremy do stosowania na ...

Preparaty przeciw kleszczom

OB, czyli odczyn Biernackiego lub opad Biernackiego, to badanie szybkości opadania krwinek. Normy OB zależą od płci i wieku osoby badanej. Szybkość opadania krwinek jest niespecyficznym ...

Ileostomia jest przetoką na jelicie cienkim. Zabieg wykonuje się przy usunięciu jelita grubego lub cienkiego, często w następstwie usunięcia całego jelita grubego wraz z odbytem. Taki zabieg ...

Dzięki stomii płynne treści jelitowe mają możliwość ujścia.

Angiografia nerkowa to badanie, które pozwala sprawdzić unaczynienie nerek za pomocą środka kontrastowego oraz promieni rentgenowskich. Badanie nerek wykonuje się na zlecenie lekarza, gdy pacjent ...

Arteriografia nerkowa, inaczej angiografia nerkowa albo badanie naczyniowe nerek , to rodzaj badania rentgenowskiego. Jak sama nazwa wskazuje, badanie dotyczy nerek i ich unaczynienia. Aby ...

Cewnik wprowadzany jest do tętnicy; wstrzykuje się przez niego środek kontrastowy.

Ochrona przed kleszczami jest niezbędna, gdy mieszkasz w terenie silnie zalesionym lub wybierasz się tam na dłuższy wypoczynek. Kleszcze mogą powodować boreliozę czy kleszczowe zapalenie mózgu.

Normy laboratoryjne

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »