Salmonellowe zatrucia pokarmowe

Pałeczki bakterii z grupy Salmonella enterica wywołują u ludzi zaburzenia żołądkowo-jelitowe - salmonellowe zatrucia pokarmowe. Współcześnie obserwuje się wzrost liczby zatruć pokarmowych. Wiąże się to z rozwojem przetwórstwa żywności oraz z przemysłową hodowlą drobiu. Zatrucia pokarmowe są szczególnie niebezpieczne dla osób z obniżoną odpornością. W Polsce każdego roku notuje się od 20 000 do 30 000 przypadków zatruć.

Przyczyny i objawy salmonellowego zatrucia pokarmowego

W sprzyjających warunkach (cieple i wilgoci) pałeczki bakterii żyją poza organizmem żywym przez kilka miesięcy. Do zarażenia nimi dochodzi po spożyciu żywności zanieczyszczonej odchodami zwierząt (drobiu, myszy), również po zjedzeniu produktów pochodzących z zarażonych zwierząt (mięsa, mleka) oraz produktów garmażeryjnych (pasztety, pierogi).

Najczęstszą przyczyną zatruć pokarmowych jest spożycie produktów zawierających surowe jaja (majonez, lody). Bakterie mogą występować w tatarze, galaretkach, zupach dla niemowląt, a nawet w sokach owocowych. Do zakażenia może także dojść w wyniku kontaktu z kałem osób będących nosicielami bakterii, a także w warunkach szpitalnych poprzez niewłaściwie zdezynfekowaną bieliznę, termometry czy inny sprzęt.

Osoby będące nosicielami salomonellozy nie powinny pracować w przemyśle spożywczym, jednak Wojewódzki Inspektorat Sanitarny może im pozwolić na pracę w tej branży, jeśli nie będzie to zagrażało zdrowiu innych osób.
Szczególnie narażone na zatrucia są noworodki i niemowlęta, a także osoby leczone w szpitalu, które mogą zarazić się przez przejściowych nosicieli - personel medyczny. Podatne na zakażenia są także osoby dorosłe o obniżonej odporności, leczone antybiotykami lub po zabiegu chirurgicznym.

Salmonelle należą do bakterii chorobotwórczych. Mogą wywołać dur brzuszny (tyfus) oraz dury rzekome. Aby doszło do zatrucia, wystarczy tylko 20 bakterii. Wśród najbardziej charakterystycznych objawów zatrucia pokarmowego wymienia się: silne bóle brzucha, gorączkę, biegunkę ze śluzem lub krwią, mdłości i wymioty, odwodnienie i niskie ciśnienie krwi. Zatruciu pokarmowemu towarzyszy zapalenie jelita cienkiego i grubego. Objawy pojawiają się po 18-24 godzinach od zatrucia, a po jego przebyciu są wydalane z kałem nawet przez kilka miesięcy. Salmonelloza może być przyczyną nawet śmierci. Dotyczy to zwłaszcza noworodków.

Leczenie salmonellowego zatrucia pokarmowego

Salmonellowe zatrucia pokarmowe leczy się poprzez uzupełnianie płynów i przestrzeganie ścisłej diety. W zwalczaniu objawów pozytywne efekty daje przyjmowanie węgla leczniczego. Jeżeli mimo zastosowanej terapii objawy nie ustąpią po dwóch dniach, wówczas chory powinien zgłosić się do lekarza. Diagnozę stawia lekarz na podstawie wyniku posiewu z krwi i kału. W przypadku ciężkich zatruć pokarmowych wskazane jest prowadzenie antybiotykoterapii, a niekiedy nawet leczenie szpitalne. Posocznica oraz zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej to najczęstsze powikłania salmonelli.

By ustrzec się choroby, należy myć ręce po wizycie w toalecie i przed przygotowywaniem posiłków, zachować czystość w kuchni, nie spożywać powtórnie zamrożonej żywności, trzymać jaja i mięso w lodówce. Mięso przed dalszą obróbką należy całkowicie rozmrozić. Wysoka temperatura skutecznie niszczy bakterie salmonelli. Potrawy należy zatem gotować, smażyć i piec. Nie powinno się rozmrażać produktów i ponownie ich zamrażać. Sprzyja to rozwojowi bakterii. Warto także pamiętać, by lody oraz ciasta kupować w sprawdzonych miejscach, w których przestrzega się podstawowych zasad przechowywania żywności. Bakterie upodobały sobie za siedlisko zwłaszcza gąbki, zmywaki oraz drewniane deseczki kuchenne, dlatego trzeba je jak najczęściej wymieniać. Niektórzy uważają, że parzenie jaj skutecznie zabija bakterie. Nie jest to jednak do końca prawdą. Parzenie jaj niszczy tylko bakterie znajdujące się na skorupce.

Przypisy
Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
Boroń-Kaczmarska A. Choroby zakaźne w zarysie, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2004, ISBN 83-89318-35-0
Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9

Artykuły Salmonellowe zatrucia pokarmowe

Zatrucia pokarmowe to zaburzenia funkcji przewodu pokarmowego, spowodowane spożyciem żywności zawierającej żywe drobnoustroje lub ich toksyny. Objawem zatrucia pokarmowego są wymioty , biegunki , ...

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi).

Gronkowcowe zatrucia pokarmowe wywołane są przez gronkowca złocistego (Staphyloccocus aureus). Gronkowce to duża grupa bakterii Gram-dodatnich. Gronkowiec złocisty należy do najbardziej ...

Na zdjęciu widoczna bakteria gronkowca.

Bluszcz trujący ( Toxidendron radicans ) to roślina, którą trudno zidentyfikować. Charakteryzuje się ona trzylistnymi skupiskami i może występować zarówno jako krzak, jak i pnącze. Może wywołać ...

Wszystkie części rośliny, a zwłaszcza owoce, są trujące dla człowieka, szczególnie dla dzieci.

Lato to nasza ulubiona pora roku. Uwielbiamy słońce i ciepło. Niestety bakterie też, ponieważ panują idealne warunki do ich namnażania. Dlatego uważajmy na to, co jemy w te ciepłe dni, by ustrzec ...

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi).

Kleszcze, osy, oparzenia, zatrucia , opryszczka – mogą się nam przydarzyć w trakcie letnich wypadów nad morze, w góry czy za miasto. Zwykle są to niegroźne schorzenia, jednak warto wiedzieć, jak ...

Opryszczka jest na tyle podstępną chorobą, że często przebiega zupełnie bezobjawowo. Dzieje się tak w większości przypadków, bo aż 80-90%. Raz zniwelowane objawy wirusa przechodzą następnie w stan utajenia, więc łatwo zbagatelizować problem, myśląc, że został on w pełni zażegnany.<br />
<br />
Przewlekłe bezobjawowe zakażenie HSV polega na wydzielaniu wirusa wraz ze śliną, nasieniem, śluzem z pochwy czy nawet wydzieliną z cewki moczowej. Proces ten odgrywa znaczącą rolę w rozpowszechnianiu się zakażenia HSV.<br />
<br />
Bardzo często bywa tak, że po okresie zaniknięcia objawów wirusa z czasem następuje nawrót choroby. Takie zjawisko określa się mianem „reaktywacji wirusa”. Czynnikami, które temu sprzyjają są: stres, gorączka, spadek odporności, urazy mechaniczne błon śluzowych i skóry, oziębienie organizmu czy nawet ekspozycja skóry na działanie promieni UV.<br />
<br />
Ciężkie objawy opryszczki mogą być także skutkiem ubocznym korzystania z takich zabiegów kosmetycznych i dermatologicznych, jak peeling czy makijaż permanentny.

Zatrucia to kolejne, bardzo częste zaburzenia, z którymi się borykamy. W niektórych szpitalach do 10% przyjęć to zatrucia. Często zatrucie następuje przypadkowo w pracy podczas ekspozycji na ...

Zatrucia grzybami mogą mieć różne konsekwencje w zależności od tego, z jaką odmianą mamy do czynienia. W niektórych przypadkach pierwsze skutki uboczne można zaobserwować już po 30 minutach od spożycia. Należą do nich: trujące gąski, mleczaje, gołąbek wymiotny czy wieruszka zatokowata. Po ich zjedzeniu można więc spodziewać się takich objawów jak np. ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy. Aby pomóc zwalczyć skutki ich jedzenia należy sprowokować wymioty, a jeśli to nie pomoże trzeba zastosować płukanie żołądka.<br />
<br />
Dużo groźniejsze może być spożycie lejkówki lub muchomora czerwonego. Najbardziej niebezpieczną odmianą jest muchomor sromotnikowy. Jego zjedzenie doprowadza bowiem do nieodwracalnego uszkodzenia wątroby i nerek, co często może zakończyć się śmiercią. Pierwsze objawy mogą pojawić się nawet do 6 godzin po jego spożyciu, dlatego mówi się o tym, że zatrucie ma swój okres utajenia. Podobny czas ujawnienia się pierwszych symptomów mają również takie grzyby jak: zasłonak rudy, krowiak podwinięty oraz piastrzenica kasztanowata.

Cyjanowodór jest to lotna ciecz. Związek ten swym zapachem przypomina migdały. Jest on stosowany jako silny środek dezynsekcyjny i deratyzacyjny, natomiast w przemyśle i technice wykorzystuje się ...

Cyjanki są silnie toksyczne. Działanie polegające na blokadzie procesu oddychania na poziomie komórkowym może zakończyć się śmiercią.

Alkohol metylowy (metanol, spirytus drzewny) ma szerokie zastosowanie techniczne. Metanol wykorzystywany jest w produkcji rozpuszczalników, barwników, włókien syntetycznych. Stosuje się go także ...

Zatrucie rtęcią, czyli rtęcica, to bardzo poważne zatrucie, mogące prowadzić nawet do śmierci. W przypadku rtęci trujące są jej opary, które wdycha człowiek oraz większość związków – organicznych ...

Zatrucia grzybami to dolegliwości pokarmowe, które powstają po zjedzeniu toksycznych, starych lub trujących roślin. Objawy zatrucia grzybami pojawiają się zaraz po zjedzeniu produktów i towarzyszą ...

Grzyby są chętnie spożywane jako dodatek do potraw oraz w postaci smażonej, gotowanej czy marynowanej. Polacy uwielbiają grzyby, lecz bardzo często zbierają te niewłaściwe. Trujące rośliny są niebezpieczne dla zdrowia, powodują zatrucia i inne problemy związane z układem pokarmowym. Grzyby trujące dzieli się na trzy grupy: grzyby niepowodujące zatruć śmiertelnych, grzyby będące przyczyną śmierci oraz grzyby podejrzane o substancje trujące.<br />
<br />
Do grzybów, które nie powodują zatruć śmiertelnych należą np.: podgrzybek brunatny, sarniak dachówkowaty oraz opieńka miodowa. Do grupy śmiertelnie trujących zalicza się: muchomora sromotnikowego i grzyby blanszowate. Krowiak, gąska, czubajeczka to grupa grzybów, które mogą być również przyczyną śmierci. Grzyby mogą powodować zatrucia, jeżeli zostaną zjedzone po wypiciu alkoholu, tj. żółciak siarkowy i gąska zielona.

Zatrucia alkoholem etylowym stanowią coraz większy procent wszystkich wykrywanych zatruć. Alkohol etylowy (etanol) należy do organicznych związków chemicznych. Stanowi podstawowy składnik wódek i ...

Wymioty odgrywają ważną rolę w praktyce klinicznej, mogą mieć przyczyny w dysfunkcjach przewodu pokarmowego.

Zatrucie alkoholowe to zatrucie spowodowane zbyt dużą dawką alkoholu w zbyt krótkim czasie. Zatrucie wywołane w organizmie alkohol może nawet doprowadzić do śmierci. Odróżnienie "zwykłego" ...

Jak rozpoznać zatrucie wywołane przez alkohol?

Gronkowiec złocisty może wywołać zakażenie organizmu. Wyższa temperatura zwalcza infekcję, dlatego należy pić jak największe ilości gorącej kawy i herbaty, które mają właściwości bakteriobójcze.

Nowe badania wykazały, że prawdopodobieństwo wystąpienia gronkowca w jamie nosowo-gardłowej znacznie zmniejsza się dzięki piciu gorącej herbaty i kawy, które wykazują właściwości antybakteryjne.

Zakażenie jadem kiełbasianym to bardzo groźne zatrucie pokarmowe. Brak szybkiej interwencji może spowodować śmierć chorego. Objawy botulinizmu to przede wszystkim zaburzenia neurologiczne.

Zatrucie laseczką jadu może być spowodowane jedzeniem konserw.

Wyniki ostatnich badań ułatwią przechowywanie żywności. Naukowcom udało się odkryć naturalny konserwant, który bez problemu niszczy pałeczki Salmonelli, bakterie E. coli i bakterie z rodzaju Listeria.

Sztuczne dodatki przedłużają trwałość i poprawiają estetykę produktu, niestety ich wpływ na zdrowie jest szkodliwy.

Hiponatremia, czyli niedobór sodu to niekorzystny dla organizmu człowieka stan. Jakie są symptomy niedoboru sodu? Jak należy się odżywiać, mając hiponatremię?

Bielactwo paznokci jest chorobą polegającą na odkładaniu się srebrzystobiałych plam. Plamy te początkowo pojawiają się na częściach przysadowych paznokcia, z czasem przesuwają się ku wolnemu ...

Nosicielstwo Salmonelli może się wiązać z bardzo poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi. Zarażenie bakterią może przebiegać bezobjawowo, a czasami powoduje tylko łagodne objawy zatrucia pokarmowego ...

Nudności i wymioty to nieprzyjemne dolegliwości znane każdemu. Nudności to nieprzyjemne, bolesne uczucie potrzeby zwymiotowania. Te objawy mogą towarzyszyć różnym chorobom. U dzieci są to infekcje ...

Wymioty odgrywają ważną rolę w praktyce klinicznej, mogą mieć przyczyny w dysfunkcjach przewodu pokarmowego.

Mięta pieprzowa jest ziołem o właściwościach leczniczych. Znajduje ona również zastosowanie w kuchni, wspaniale bowiem orzeźwia i nadaje potrawom świeży smak.

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »