Torbiel jajnika

Torbiel jajnika to wypełniona płynem cysta, przypominająca nieco pęcherz. Schorzenie to jest powszechne u kobiet w wieku rozrodczym. Torbiele są w większości niegroźne i znikają samoistnie bez konieczności podejmowania leczenia. Warto jednak je kontrolować, gdyż niekiedy zdarza się, że zmiana ma charakter złośliwy i oznacza raka jajnika. Torbiele mogą powstawać na jednym jajniku lub na obu naraz. Czasami lokalizują się wewnątrz jajnika, a czasami na jego ścianie lub na zewnątrz.

Przyczyny i objawy torbieli jajnika

Jajniki odpowiadają za produkcję komórek jajowych. W wyniku procesu owulacji struktura nazywana pęcherzykiem Graafa formuje się wewnątrz jajnika. Dojrzały pęcherzyk Graafa pęka i uwalnia komórkę jajową. Tworzy się z niego ciałko żółte, które zanika, jeśli nie dojdzie do zapłodnienia. Czasami jednak proces ten nie kończy się tak, jak powinien i powstaje najczęstszy typ torbieli, czyli przetrwały pęcherzyk Graafa.

Nieprawidłowe torbiele, jak w przypadku zespołu policystycznych jajników, mogą powstać w wyniku zaburzeń równowagi hormonalnej, a dokładnie poziomu estrogenu i progesteronu.

Zazwyczaj torbiele na jajnikach nie wywołują żadnych objawów. Jeśli jednak się pojawią, mogą to być:

• tępy ból brzucha;
• wrażenie pełnego brzucha lub ucisku;
• ból podczas stosunku;
• zaburzenia cyklu menstruacyjnego (nieregularne krwawienia, spóźnienie okresu, obfite krwawienie lub bóle menstruacyjne).

Ból lub ucisk uzależnione są od takich czynników, jak rozmiar lub ewentualne krwawienie bądź pęknięcie cysty. Ból może być także spowodowany zablokowaniem przepływu krwi w torbieli w wyniku jej skręcenia.

Leczenie torbieli jajnika

Leczenie torbieli jajników zależne jest od rozmiaru i typu cysty, wieku i stanu zdrowia pacjentki, zaobserwowanych objawów, a także ewentualnych planów zajścia w ciążę. Im wcześniejsze rozpoznanie torbieli, tym skuteczniejsze jej leczenie. W przypadku wykrycia cysty u młodej kobiety zazwyczaj zaleca się odczekanie dwóch lub trzech miesięcy i obserwowanie, czy torbiel sama nie zniknie. Czasami lekarze przepisują antykoncepcję hormonalną, której stosowanie ma na celu zmniejszenie przetrwałego pęcherzyka Graafa. Doustna antykoncepcja jest nieskuteczna w przypadku innych łagodnych torbieli, jednak pomaga zapobiegać powstawaniu raka jajnika.

Zdarza się, że torbiel jest bardzo duża, nie znika nawet po kilku kolejnych cyklach menstruacyjnych lub nie reaguje na leczenie hormonalne. W takiej sytuacji zalecane jest leczenie operacyjne.

W większości przypadków torbiele na jajnikach są łagodnymi zmianami i szybko znikają samoistnie. Bywa jednak, że stają się przyczyną groźnych powikłań, na przykład skręcenia lub pęknięcia torbieli, co prowadzi do krwotoku do otrzewnej, a także ropni i uszkodzenia tkanki jajnika. W niektórych sytuacjach komplikacje te są wskazaniem do chirurgicznego usunięcia całego jajnika.

Torbiel jajnika często nie wywołuje żadnych objawów. Z tego względu niezwykle ważne jest regularne poddawanie się badaniu miednicy przez kobiety, które już kiedyś miały to schorzenie.