Wszystko o witaminach
Witaminy są bardzo ważnym i niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania składnikiem naszego organizmu. Niestety, nie są wytwarzane samoistnie, dlatego muszą być dostarczane wraz z pożywieniem lub w postaci preparatów farmaceutycznych. Ponadto nie stanowią źródła energii ani materiału budulcowego. Te związki organiczne powinny być składnikiem zdrowej diety i nie może ich zabraknąć w codziennych posiłkach. Niedobór witamin może powodować poważne choroby.
Czym są witaminy?
Witaminy to związki niebędące źródłem energii ani strukturalnymi składnikami tkanek, niezbędne jednak dla wzrostu i rozwoju organizmu oraz prawidłowego przebiegu procesów metabolicznych. Ich działanie biologiczne jest widoczne już przy bardzo małych stężeniach. Mechanizm działania witamin jest różny, jednak wszystkie wpływają w sposób bezpośredni lub pośredni na komórkowe procesy metaboliczne, najczęściej jako koenzymy lub biologiczne aktywne składniki o charakterze hormonów.
Do normalnego funkcjonowania, oprócz węglowodanów, białek, tłuszczów i składników mineralnych, potrzebujemy witamin. Jako pierwszy odkrył i nazwał witaminy Kazimierz Funk. Jego badania dotyczyły wyodrębnienia czynnika przeciw chorobie beri beri, czyli witaminy B1. Odkrycie to pociągnęło za sobą dalsze poszukiwania witamin. Do niedawna sądzono, że istnieje tylko trzynaście witamin:
- witamina A,
- osiem różnych witamin B,
- witamina C,
- witamina D,
- witamina E,
- witamina K.
Dziś wiemy, że witamin istnieje o wiele więcej niż sądzono. A każda z nich wpływa inaczej na nasz organizm.
Witaminy niezbędne dla zdrowia
Z badań wynika, że długotrwały brak określonej witaminy może powodować chorobę zwaną awitaminozą. Natomiast jej nadmiar powoduje hiperwitaminozę. Niedobór powoduje różnorodne choroby i schorzenia. Dlatego należy zadbać, aby w naszej diecie znalazły się składniki bogate w witaminy.
Witamina A
Witamina A – dzięki niej możliwy jest wzrost i ogólny rozwój organizmu. Sprzyja tworzeniu kości. Wpływa na prawidłowy rozwój i funkcjonowanie skóry. Możemy ją znaleźć w rybach morskich, tranie, wątróbce wołowej, maśle, sałatkach.
Witamina D
Witamina D – wpływa na przemianę wapnia i fosforanów. Jest również odpowiedzialna za właściwą mineralizację kości. Występuje w takich produktach jak:
- łosoś,
- sery żółte,
- masło roślinne,
- świeże jaja,
- wątróbka.
Witamina E
Witamina E – zapobiega uszkodzeniom błon komórkowych przez procesy utleniania, chroni przed rozwojem miażdżycy. Znajduje się w:
- soi,
- kiełkach zbóż,
- oleju roślinnym,
- świeżych jajach,
- szparagach,
- zbożu,
- maśle roślinnym.
Witamina K
Witamina K – jest odpowiedzialna za proces krzepnięcia krwi i zapobieganie krwawieniom. Ponadto utrzymuje prawidłową strukturę kości i wspomaga gojenie się złamań. Znajduje się w produktach takich jak:
- szpinak,
- kapusta,
- kalarepa,
- marchewka,
- pomidor,
- groch,
- truskawki,
- sery żółte.
Witamina B1
Witamina B1 – odpowiedzialna jest za przemiany metaboliczne glukozy we krwi w związki wysokoenergetyczne, jak również za funkcjonowanie włókien układu nerwowego, serca i mięśni. Odpowiada także za produkcję czerwonych krwinek. Znajduje się w:
- drożdżach,
- niełuskanych ziarnach pszenicy,
- płatkach owsianych,
- mięsie wieprzowym,
- jajach,
- ziemniakach.
Witamina B5
Witamina B5 – chroni nas przed infekcjami, odpowiedzialna jest również za metabolizm tłuszczów, węglowodanów, białek oraz za prawidłową budowę skóry i włosów. Znajdziemy ją w następujących produktach:
- drożdżach,
- wątróbce wieprzowej,
- jajach,
- płatkach owsianych,
- pełnoziarnistym chlebie,
- mleku,
- szpinaku,
- kapuście.
Witamina B6
Witamina B6 – reguluje ponad 60 białek w organizmie. Ponadto jest odpowiedzialna za produkcję czerwonych i białych krwinek. Znajduje się w:
- drożdżach,
- niełuskanych ziarnach pszenicy,
- mięsie wołowym,
- chlebie białym,
- mleku,
- rybach.
Witamina PP
Witamina PP – reguluje poziom cukru i cholesterolu we krwi. Znajduje się w takich produktach jak:
- drożdże,
- kapusta,
- szpinak,
- jabłka,
- ziemniaki,
- makrela,
- mięso wołowe.
Kwas foliowy
Kwas foliowy (witamina B9) – odpowiedzialny jest za regulację różnych procesów metabolicznych w organizmie, za tworzenie kwasów nukleinowych DNA i RNA, zapobiega chorobom serca i miażdżycy. Należy go szukać w następujących produktach:
- szpinak,
- marchew,
- drożdże,
- wątroba wołowa,
- dynia,
- mleko,
- jaja,
- groszek zielony.
Witaminy są ważnymi składnikami w naszym organizmie, dlatego postarajmy się zadbać o nasze dzieci oraz o nas samych, abyśmy zażywali ich odpowiednią ilość. Dzięki nim możemy uniknąć wielu niepotrzebnych chorób.
Artykuły Witaminy
Witaminy to substancje niezbędne dla zachowania zdrowia i prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Nazwa witamina pochodzi od łacińskiego słowa „vita”, co oznacza życie, a wprowadził ją ...
Witamina B2 pełni różne funkcje w organizmie: chroni przed zaćmą, wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i odpornościowego. Niedobór ryboflawiny powoduje zajady oraz stany zapalne skóry.
Witamina D jest niezbędna do prawidłowej budowy układu kostnego. Jej niedobór jest przyczyną osteoporozy oraz krzywicy u dzieci, ponieważ wapń nie jest wbudowywany w kości.
Witamina B5 reguluje wiele procesów metabolicznych. Niedobór witaminy B5 powoduje zmiany skórne – trądzik, odbarwienia skóry. Najwięcej witaminy B5 znajduje się w drożdżach, bananach oraz kaszach.
Witamina B6 odpowiada za reakcje biochemiczne. Jej niedobór zaburza pracę układu nerwowego oraz wzrost i rozwój. Częstą przyczyną niedoboru witaminy B6 jest przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych.
Witamina D jest niezbędna do właściwego formowania kości. Jednakże przedawkowanie witaminy D jest groźne dla zdrowia, gdyż zaburza pracę serca oraz ośrodkowego układu nerwowego.
Witamina B12 występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego. Niedobór witaminy B12 najczęściej występuje u wegetarian oraz kobiet stosujących leki antykoncepcyjne.
Witamina C to inaczej kwas askorbinowy. Witamina ta jest niezbędna, by organizm człowieka mógł normalnie funkcjonować. Przedawkowanie witaminy C jest jednak niekorzystne.
Witamina C jest niezbędna, by organizm człowieka funkcjonował prawidłowo. Jakie są następstwa niedoboru witaminy C w diecie?
Witamina K uczestniczy w procesie krzepnięcia krwi. Jej niedobór powoduje krwotoki z nosa oraz przedłużające się i obfite miesiączki. Dobrym źródłem witaminy K w diecie są zielone liściaste warzywa.
Witamina B1 jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Uczestniczy bowiem w syntezie białka oraz metabolizmie komórek całego organizmu. Niedobór tiaminy powoduje drażliwość oraz apatię.
Witamina E, zwana witaminą młodości i płodności, chroni przed przedwczesnym starzeniem się organizmu oraz warunkuje prawidłowe procesy rozrodcze. Jej niedobór jest przyczyną bezpłodności.
Witamina C jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Uczestniczy bowiem w syntezie kolagenu, chroni przed rozwojem nowotworów oraz zwalnia tempo starzenia się organizmu.
Witamina A zwana witaminą młodości i płodności jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Spożywając codziennie marchewkę, mamy pewność, że zmarszczki nie pojawią się szybko na twarzy.
Niedobór witaminy B12 nie tylko powoduje anemię lub wady cewy nerwowej. Wykazano bowiem, że brak witaminy w diecie przyczynia się do zmniejszenia objętości mózgu i spadku pamięci i koncentracji uwagi.
Bierzesz witaminy i suplementy diety? Uważaj! Być może czujesz się dzięki temu bezpiecznie – i bardziej ryzykujesz swoim zdrowiem, niż gdybyś ich nie przyjmował!
Według ostatnich badań witamina E może zapobiec rozwojowi demencji starczej, w tym chorobie Alzheimera. Racjonalna suplementacja tej witaminy przeciwdziała bowiem pogorszeniu się funkcji poznawczych.
Witamina C nie chroni palaczy przed rakiem płuc - jednak kiedy ją przyjmują, czują się bezpieczniejsi. A co za tym idzie, palą jeszcze więcej.
Witamina E występuje naturalnie w ośmiu różnych formach. Ostatnie badania wykazały, że szczególny rodzaj tej witaminy - tokotrienol - wykazuje właściwości ochronne obniżające ryzyko zniszczenia ...
Witaminy są niezbędne do rozwoju i wzrostu tkanek oraz prawidłowego przebiegu procesów metabolicznych w organizmie człowieka. Dzieli się je na rozpuszczalne w tłuszczach i rozpuszczalne w wodzie. ...
Kwas foliowy jest witaminą z grupy B. Jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa folianum, czyli liść. Jest jasnożółtą substancją, która rozpuszcza się w wodzie, ulega zniszczeniu pod wpływem ...
Witaminy wzmacniają organizm, pomagają zachować zdrowie, dodają sił i chronią przed stresem. Jak wiadomo, naturalnym źródłem witamin są warzywa i owoce. W aptekach, sklepach zielarskich, a nawet ...
Witaminy z grupy B pełnią ważne role w organizmie, który sam ich nie wytwarza, dlatego należy pamiętać o ich systematycznym dostarczaniu. Odpowiadają za prawidłowy wzrost dzieci, równowagę ...
Witaminy są niezbędne do życia, jednak nasz organizm produkuje je w niewystarczających ilościach. Człowiek musi zatem dostarczać sobie witamin w pożywieniu. Dlatego tak istotne jest, aby dbać o ...
Organizm człowieka potrzebuje nieustannie witamin i minerałów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania. Najlepszym źródłem tych związków są owoce , warzywa , mięso i ryby . Witaminy w postaci ...
Niedobór witamin, inaczej hipowitaminoza, może być spowodowana mało urozmaiconą dietą, niezdrowym stylem życia i upośledzeniem wchłaniania składników odżywczych z przewodu pokarmowego, a także ...
Awitaminoza to schorzenie polegające na braku witamin w organizmie. Może powodować bardzo różne dolegliwości, w zależności od tego, których mikroelementów nie ma. Wypadanie włosów, ciągłe ...
Hiperwitaminoza to zespół objawów chorobowych, które są wywoływane przez nadmiar witamin w organizmie. Chodzi tu przede wszystkim o mikroelementy rozpuszczalne w tłuszczach, czyli A, D, E, K. ...
Przez wiele lat uważano, że białka i woda wystarczą do zapewnienia organizmowi procesów życiowych. Witaminy i ich rolę w przemianie materii odkryto znacznie później. Termin witaminy wprowadził ...
Witamina D, podobnie jak pozostałe witaminy, pełni bardzo ważną rolę. Pobudza wchłanianie wapnia i fosforu, a także zapobiega nadmiernemu wydalaniu tych pierwiastków z moczem. Witamina ta ma wpływ ...
Witaminy są niezbędne do życia i codziennego funkcjonowania. Uzyskujemy je z naturalnej żywności albo przez wzbogacenie, czyli suplementację diety. Witaminy są substancjami organicznymi, biorącymi ...
Video
Konsultanci działu Żywienie
dietetyk, biotechnolog, specjalista ds. zdrowia publicznego. Doktorantka
