Wycięcie gruczołu krokowego (prostatektomia)

Wycięcie gruczołu krokowego (prostatektomia radykalna) to zabieg wykonywany w przypadku chorób prostaty, które nie reagują na leczenie farmakologiczne. Do prostatektomii kwalifikują się mężczyźni, z rakiem prostaty, będący przed 70. rokiem życia i mający PSA niższe niż 21 ng/ml. Wycięcie gruczołu krokowego przeprowadza się najczęściej w przypadku raka prostaty - wtedy razem z rakiem usuwa się cały gruczoł. Wczesne rozpoznanie i leczenie nowotworu gruczołu krokowego polepsza rokowanie i skuteczność zastosowanego leczenia i zwiększa szanse na powrót do zdrowia.

Spis treści:
  1. 1. Charakterystyka prostaty
  2. 2. Objawy mogące sugerować choroby prostaty
  3. 3. Przebieg zabiegu wycięcia gruczołu krokowego
  4. 4. Zalecenia dla pacjenta po prostatektomii
  5. 5. Możliwe powikłania wycięcia gruczołu krokowego

1. Charakterystyka prostaty

Prostata to gruczoł produkujący płyn nasienny, bazę dla spermy, w której unoszą się plemniki produkowane w jądrach. Płyn nasienny to lepki, mleczny płyn, składający się z kwasów i enzymów. Stanowi on około 15% całkowitej objętości nasienia.

Gruczoł krokowy znajduje się blisko pęcherza moczowego i otacza cewkę moczową, dlatego też, kiedy prostata się powiększa albo zaczyna na niej rosnąć nowotwór, głównym objawem są problemy z oddawaniem moczu. W przypadku raka prostaty najlepiej nie czekać na pierwsze objawy, bo mogą się one pojawić zbyt późno. Każdy mężczyzna powinien się regularnie badać (raka prostaty wykryje badanie per rectum u urologa oraz badanie w kierunku PSA).

2. Objawy mogące sugerować choroby prostaty

Pierwszoplanowymi objawami chorób prostaty są zaburzenia dyzuryczne. Pacjent odczuwa je jako zmniejszenie strumienia i częste oddawanie moczu, strumień moczu przerywany, ból w trakcie mikcji oraz nietrzymanie moczu. Ponadto występuje często ból w okolicy krocza, a także krew w moczu lub nasieniu. W przypadku wystąpienia któregoś z tych objawów należy zgłosić się do lekarza urologa, który wykona badanie palpacyjne per rectum gruczołu krokowego oraz zleci badanie poziomu hormonu PSA - charakterystycznego dla gruczołu krokowego, wykorzystywanego także do monitoringu leczenia.

3. Przebieg zabiegu wycięcia gruczołu krokowego

Przed zabiegiem chirurgicznym lekarz musi stwierdzić zaawansowanie choroby prostaty. Oprócz badania PSA wykonywane są tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny oraz scyntygrafia kości.

Wycięcie gruczołu krokowego przeprowadza się pod narkozą, czyli w znieczuleniu ogólnym. Chirurg robi nacięcie na podbrzuszu pacjenta, może też przeprowadzić ten zabieg przez krocze. Usuwany jest rak gruczołu krokowego oraz cała prostata, razem z pęcherzykami nasiennymi. Gdy usuwana jest całość gruczołu krokowego, operacja nosi nazwę radykalnej prostatektomii. Po usunięciu łączy się cewkę moczową z pęcherzem, od razu wprowadza się także cewnik, który umożliwia oddawanie moczu po operacji. Potrzebny będzie on pacjentowi jeszcze przez 2-3 tygodnie. Ponadto po zabiegu do żyły mężczyzny wkłuwany zostaje wenflon, przez który podawane będą stale leki przeciwbólowe.

Prostatektomia trwa od 1 do 3 godzin. Rekonwalescencja wymaga kilkudniowego pobytu w szpitalu.

4. Zalecenia dla pacjenta po prostatektomii

Dobę po prostatektomii pacjent może jedynie przyjmować płyny (co najmniej 2,5 litra na dobę), następnie pokarmy płynne. Po jakimś czasie dieta powinna zostać wzbogacona o jedzenie wysokobiałkowe. W trakcie trwania operacji przy pęcherzu znajduje się cewnik Foley'a, który usuwa się dopiero 2 tygodnie po zabiegu. Do operowanych miejsc są podłączane dreny, które oczyszczają owo miejsce z krwi, moczu i wysięku. Dreny odłączone zostają drugiego dnia po operacji. Żylna choroba zatorowo-zakrzepowa lub zapalenie płuc to częste powikłania po operacji. Żeby im zapobiec, pacjent powinien przyjmować heparynę drobnocząsteczkową, bandażować kończyny dolne i jak najszybciej zacząć się poruszać. W celu profilaktycznym wskazane jest wykonywanie ćwiczeń oddechowych i ćwiczeń mięśni Kegla. Po operacji gruczołu krokowego pacjent może cierpieć na nietrzymanie moczu. Wzmocnione mięśnie Kegla pomogą zapanować nad pęcherzem moczowym.

Mężczyzna po takiej operacji nie powinien się przemęczać, a szczególnie podnosić ciężarów. Cała rekonwalescencja trwa około 2 miesiące. Po wycięciu gruczołu krokowego należy zgłosić się do lekarza na badania kontrolne.

5. Możliwe powikłania wycięcia gruczołu krokowego

U pacjentów po prostatektomii mogą pojawić się powikłania, takie jak:

  • nietrzymanie moczu (ok. 3% pacjentów);
  • impotencja (ok. 50% pacjentów), ale problem ten zmniejsza się z czasem;
  • przetoka moczowa;
  • nawrót raka prostaty.

Operacyjne leczenie gruczołu krokowego może przyczynić się do niepłodności, jednak wiek pacjentów najczęściej poddawanych temu typu zabiegowi nie stanowi dla nich istotnego problemu, ponieważ zazwyczaj posiadają już potomstwo. Problemy związane z erekcją skutecznie można wyleczyć stosując odpowiednie leki.

Bibliografia

  • Babayan R.K., Oates R.D., Siroky M.B. Podręcznik urologii, diagnostyka i leczenie, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-74-2
  • Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X
  • Popiela T. (red.), Davidson Chirurgia. Podręcznik dla studentów, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-128-0
  • Bar K. (red.), Podręcznik urologii, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-74-2
  • Kazoń M. (red.), Urologia (Seria Lekarza Praktyka), Urban & Partner, Wrocław 1997, ISBN 83-85842-71-3
  • Kleinman I., Lipshultz L., Podstawy urologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2188-X

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Pytania do specjalistów

Symetrycznie powiększony gruczoł krokowy

Mam 61 lat - wynik biopsji: "gruczoł krokowy symetrycznie powiększony o wym. 50/34/34 obj. 30ml, bez zmian ogniskowych. Obrys torebki zachowany. Pęcherzyki nasienne nie powiększone. Biopsja 2 razy płat lewy i dwa prawy". Tyle po samej biopsji. Wynik badania...

pokaż 5 następnych

Artykuły Wycięcie gruczołu krokowego (prostatektomia)

Wycięcie gruczołu krokowego (prostatektomia) Adenomektomia

Adenomektomia, nazywana również prostatektomią prostą, jest zabiegiem o długiej historii i uznanej wartości w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego BPH. Opisano ponad trzydzieści modyfikacji tej operacji, które różnią się...

Profilaktyka raka gruczołu krokowego Odtwórz wideo
Dieta w chorobach prostaty Profilaktyka raka gruczołu krokowego

Rak gruczołu krokowego jest najczęstszym nowotworem występującym u mężczyzn. Jest chorobą śmiertelną, atakuje panów powyżej 45. roku życia. Początkowo choroba rozwija się bezobjawowo, a w miarę powiększenia objętości mogą występować następujące...

Gruczolak gruczołu krokowego
Urologia i nefrologia Gruczolak gruczołu krokowego

  Gruczolak gruczołu krokowego (stercza, prostaty), inaczej łagodna hiperplazja gruczołu krokowego, to gruczołowy przerost tego gruczołu. Powoduje ucisk na cewkę moczową, utrudnianie oddawania moczu i jego zaleganie w pęcherzu, co przyczynia się...

Urologia i nefrologia Rak gruczołu krokowego

Rak gruczołu krokowego (ang. prostate cancer), zwany też rakiem stercza, a potocznie rakiem prostaty, to nowotwór złośliwy. W Polsce zajmuje on drugie miejsce pod względem częstości występowania, jeśli chodzi o nowotwory złośliwe u mężczyzn po...

Zapalenie prostaty Przyczyny zapalenia gruczołu krokowego

Przewlekłe niebakteryjne zapalenie stercza, coraz częściej obecnie nazywane przewlekłym zespołem bólowym miednicy (ang. chronic pelvic pain syndrome, CPPS), jest jednym z największych obecnych wyzwań w urologii. Długotrwałe, nawracające i dokuczliwe...

Diagnostyka chorób prostaty USG gruczołu krokowego

Badanie ultrasonograficzne, w skrócie USG, jest metodą dosyć często stosowaną w diagnostyce chorób prostaty. Dzieje się tak ze względu na dużą użyteczność tej metody diagnostycznej oraz jej stosunkowo niewielką inwazyjność. USG wykonywane...

Choroby gruczołu krokowego
Przerost prostaty Choroby gruczołu krokowego

Choroby gruczołu krokowego są dosyć częste u starszych mężczyzn. Zaliczamy do nich przerost prostaty, zapalenie prostaty oraz rak stercza. Wszystkie związane są z zaburzeniem oddawania moczu.

Antygen specyficzny gruczołu krokowego (PSA)
Normy laboratoryjne Antygen specyficzny gruczołu krokowego (PSA)

PSA (ang. Prostate-Specific Antigen) to antygen swoisty dla prostaty. Jest on użytecznym narzędziem dla wczesnego wykrywania raka gruczołu krokowego. PSA jest substancją produkowaną przez komórki gruczołowe stercza (prostaty), która została...

Zabiegi Wycięcie krtani

Wycięcie krtani (laryngektomia) to zabieg chirurgiczny wycięcia całości lub części krtani. Wykonuje się ją w przypadku raka krtani, kiedy inne metody leczenia zawiodły. Laryngektomię stosuje się także w przypadku ciężkich urazów lub martwicy wywołanej...

Zabiegi Wycięcie wodniaka

Wodniak jądra spowodowany jest nagromadzeniem przezroczystego płynu między błoną trzewną i ścienną błony surowiczej jądra. Płyn w ilości od kilkudziesięciu do kilkuset mililitrów jest barwy bursztynowej. Czasami płyn jest wypełniony krwią, najczęściej...

pokaż 10 następnych