Zaburzenia rytmu serca

Zaburzenia rytmu serca następują wtedy, gdy zakłócona zostanie prawidłowa częstość i miarowość pracy narządu. Zaburzenia te polegają bądź na zmianie częstości pracy serca, tzn. jej przyspieszeniu (tachykardia) lub zwolnieniu (bradykardia) przy zachowaniu rytmiczności, bądź też właśnie na zaburzeniu tej rytmiczności, zwanym potocznie arytmią. Niektóre zaburzenia rytmu serca występują rzadko i polegają na wystąpieniu skurczów dodatkowych o zmiennej częstotliwości. Inne to nawracające częstoskurcze napadowe lub zbyt wolna akcja serca.


Przyczyny zaburzeń rytmu serca

Pojawiające się zmiany mogą być objawem niegroźnej nadpobudliwości i zwiększonej reaktywności układu nerwowego, objawem niedotlenienia mięśnia sercowego albo trwałego jego uszkodzenia spowodowanego np. zaawansowanymi zmianami miażdżycowymi, przebytym zawałem, toksycznym uszkodzeniem (np. w nadczynności tarczycy) itd.
Bradykardia może być spowodowana niewydolnością węzła zatokowego, blokami przewodzenia (zaburzeniami przewodnictwa) czy też przedawkowaniem niektórych leków (beta-adrenolityki, glikozydy nasercowe). Bradykardia może towarzyszyć także innym stanom patologicznym, takim jak zmiany zwyrodnieniowe w układzie bodźcoprzewodzącym, choroba niedokrwienna serca, niedoczynność tarczycy, hiperkaliemia (nadmierne stężenie potasu we krwi).

Objawy zaburzenia rytmu serca

Objawy są różne, w zależności od rodzaju zaburzenia rytmu serca. W przypadku zwiększonego rytmu serca, gdy występują sporadyczne skurcze dodatkowe, chory często nie odczuwa żadnych dolegliwości. Czasem czuje szarpnięcia w okolicy serca, potrzebę kaszlu, dławienie w klatce piersiowej, przy czym wrażenia te są krótkotrwałe i same ustępują, choć zdarza się, że zwykle nawracają. Często pojawiające się skurcze dodatkowe są przyczyną odczuwanego przez pacjenta dyskomfortu. Skurcze dodatkowe występujące bardzo często określane są mianem częstoskurczu. Ten rodzaj arytmii jest poważniejszy. Powoduje różne dolegliwości: uczucie dławienia, duszność, zawroty głowy, bóle wieńcowe, a nawet zasłabnięcia i utratę przytomności. Objawy są także zależne od tego, gdzie zlokalizowane jest ognisko dodatkowo wytwarzanych bodźców elektrycznych, a także od chorób współistniejących, np. u ludzi z niewydolnością serca częstoskurcz bardzo nasila jej objawy, u osób z miażdżycą tętnic wieńcowych wyzwala ból wieńcowy, a długo utrzymująca się arytmia może doprowadzić do martwicy mięśnia serca, czyli zawału.

Wyróżniamy 2 szczególne formy częstoskurczu:

  • migotanie komór,
  • migotanie przedsionków.

Migotanie komór jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ powoduje zatrzymanie pracy serca i śmierć kliniczną. Migotanie przedsionków powoduje ustanie skurczu przedsionków, ale prąd wytwarzany w wielu miejscach przedsionków jest przewodzony do komór. Ten rodzaj częstoskurczu jest przyczyną całkowitej niemiarowości pracy serca, które bije to wolno, to znów bardzo szybko.

Bradykardia jest to stan, kiedy częstość akcji serca wynosi poniżej 50 razy na minutę. Wynikające z tego objawy to niedotlenienie ośrodkowego układu nerwowego: pojawienie się mroczków przed oczami, zawrotów głowy, omdleń i utraty przytomności. Wystąpić mogą także objawy niewydolności serca i nietolerancja wysiłku, uczucie kołatania serca. Duże zwolnienia akcji serca mogą prowadzić do asystolii (zatrzymanie akcji serca).

Diagnostyka i leczenie zaburzeń rytmu serca

Zdiagnozowanie zaburzenia rytmu serca polega najpierw na osłuchaniu pacjenta, zbadaniu tętna, a następnie badaniu EKG. Jeżeli skurcze dodatkowe występują niezbyt często, można wykonać 24-godzinną rejestrację EKG. Lekarz może zastosować także doraźne leczenie objawowe. Stosuje się się leki antyarytmiczne lub tzw. kardiowersję elektryczną specjalnym urządzeniem (kardiowerterem). Zabieg polega na umiarowieniu rytmu serca za pomocą prądu elektrycznego.

Każde zaburzenie rytmu serca wymaga konsultacji lekarskiej, ponieważ jest groźne dla życia. Leczenie bradykardii po ustaleniu przyczyny polega na dążeniu do wyeliminowania czynnika wywołującego: odstawieniu leków, leczeniu chorób ogólnoustrojowych, wyrównaniu zaburzeń elektrolitowych. Jeśli czynnika nie da się wyeliminować, a bradykardia powoduje wystąpienie objawów, należy rozważyć wszczepienie u takiego pacjenta stymulatora serca. W ciężkich przypadkach leczenie polega na podawaniu dożylnie atropiny.

Przypisy
Epstein AE, DiMarco JP, Ellenbogen KA, Estes NA 3rd, Freedman RA, Gettes LS, Circulation, Guidelines for Device-Based Therapy of Cardiac Rhythm Abnormalities, 2008; 117, s350-408.
Rużyłło W., Walczak F., Włodarska E., Nowoczesna strategia leczenia zaburzeń rytmu serca, Termedia, Poznań 2008, ISBN 978-83-89825-52-0
Krzemińska Pakula M. (red.), Kardiologia kliniczna, D.W. Publishing Co., Szczecin 2010, ISBN 1-57107-108-3

Artykuły Zaburzenia rytmu serca

Zawał serca następuje w momencie zamknięcia naczynia krwionośnego w sercu, przez co dopływ krwi jest przerwany i do mięśnia nie dociera tlen. Powoduje to martwicę odciętego fragmentu serca. Do ...

Ciemnoczerwony kolor wskazuje na obszar najintensywniejszego bólu.

Ból, ucisk, pieczenie czy ściskanie w klatce piersiowej mogą być objawami zawału serca. Zawał serca jest jedną z najczęstszych przyczyn przedwczesnej śmierci. Do zawału może dojść niespodziewanie ...

Większość z nas z pewnością spotkała się z pojęciem zawału serca, jednak niewielu wie co to w praktyce oznacza, jak wygląda leczenie i jakie są rokowania w przypadku takiego przypadku.<br />
<br />
Zawał jest to martwica mięśnia serca i dochodzi do niej wskutek miażdżycy tętnic wieńcowych. Powodem takiego stanu są często złogi cholesterolu, które odkładając się na ich ścianach stopniowo zwężają ich światło. Kiedy dojdzie do ich całkowitego zamknięcia wówczas mówi się o zawale. Taki stan pojawia się w sytuacji, kiedy złogi zaczynają pękać. Pojawia się wtedy na nich skrzep krwi, który blokuje prawidłową pracę. Niebezpieczeństwo takiej sytuacji polega na tym, że taka zmiana w organizmie może prowadzić nawet do śmierci.<br />
<br />
Jeśli chodzi o metody leczenia, to najpopularniejszą jest szybkie otwarcie tętnicy. Taki zabieg przeprowadza kardiolog inwazyjny, który udrażnia zamknięte naczynia i zapobiegnie powtórzeniu się zawału w przyszłości wstawiając protezy w postaci metalowych rurek.<br />
<br />
Jakie są przyczyny występowania oraz jak powinno wyglądać postępowanie w przypadku zawału serca? Na te pytania odpowie profesor Zbigniew Gaciong.

Arytmia polega na zaburzeniach pracy serca objawiających się przyśpieszeniem, zwolnieniem albo nieregularnościami. Czasami arytmia serca jest banalnym problemem, jednak nierzadko jest związana z ...

Migotanie komór jest częstą przyczyną zgonów.

Menopauza to okres, w którym kobieta powinna szczególnie dbać o swoje zdrowie. Zmiany, jakie zachodzą w jej organizmie, są na tyle duże, że warto szczególnie zainteresować się nimi, a przede ...

W łagodzeniu objawów menopauzy stosuje się hormonalną terapię zastępczą, która bazuje na doustnym przyjmowaniu naturalnych estrogenów z pochodnymi progesteronów.<br />
<br />
HTZ stosuje się jednak w zależności od przypadku, więc pierwsza czynnością, jaką musi wykonać lekarz jest weryfikacja czy u pacjentki nie występują przeciwwskazania do stosowania leczenie hormonalnego. Takiej terapii nie można bowiem zastosować, kiedy kobieta cierpi na cukrzycę, toczeń układowym nadciśnienie tętnicze, czy ma zaburzony profil lipidowy. Poza tym przeciwwskazaniem jest również choroba wieńcowa, przebyty lub toczący się rak piersi lub macicy, ciężka niewydolność wątroby, przebyta choroba zakrzepowo-zatorowa oraz guzy i przysadki.<br />
<br />
Do stosowania HTZ nie kwalifikują się jednak wszystkie kobiety, u których doszło do menopauzy. Część z nich może bowiem przechodzić ten okres łagodnie, bez żadnych dolegliwości utrudniających codziennie życie i nie będzie potrzebne żadne leczenie farmakologiczne.<br />
<br />
Kto zatem może się w ten sposób leczyć a kto nie?

Czy twój mężczyzna ma problemy z erekcją? Jeśli tak, upewnij się, że uda się z tym do lekarza! Według najnowszych doniesień naukowych zaburzenia wzwodu mogą być objawem chorób sercowo-naczyniowych!

Zaburzenia erekcji świadczą o chorobach serca!

Biopsja serca polega na pobraniu wycinka mięśnia sercowego (wielkości główki szpilki) w celu przeprowadzenia jego analizy mikroskopowej w laboratorium. Podczas badania cienka, elastyczna rurka ...

EKG śródsercowe to badanie pozwalające na uzyskanie zapisu czynności elektrycznej mięśnia sercowego bezpośrednio z jam serca. Czynność ta jest rejestrowana za pomocą specjalnego cewnika, będącego ...

Wszczepialny defibrylator serca to małe, elektroniczne urządzenie umieszczane w klatce piersiowej, by zapobiec nagłej śmierci z powodu zatrzymania akcji serca lub niezwykle szybkiego rytmu serca ( ...

Przykład zapisu EKG.

Choroby wieku podeszłego to inaczej tzw. choroby starcze. To naturalne, że ciało i organizm człowieka w ciągu całego życia podlegają różnorodnym przemianom. Wraz z postępującym czasem pojawiają ...

Czy to może być choroba Alzheimera?<br />
<br />
To normalne, że nasi bliscy stają się z wiekiem nieco zapominalscy. Tylko jak w takiej sytuacji mamy odróżnić pogorszenie pamięci spowodowane podeszłym wiekiem od bardziej poważnego problemu, jakim jest <a href="http://portal.abczdrowie.pl/choroba-alzheimera">choroba Alzheimera</a>? Jeden na ośmiu 65-latków cierpi na tę formę demencji. W pierwszym etapie choroba Alzheimera może nie być oczywista dla bliskich i rodziny. Ale są pewne wczesne znaki ostrzegawcze, na które warto zwrócić uwagę.

Ultrasonografia, czyli popularnie używany skrót USG, to badanie, dzięki któremu można uzyskać obraz narządów i tkanek organizmu ludzkiego. Obecnie jest to najpopularniejsze badanie obrazowe ...

USG jest metodą łatwo dostępną, nieinwazyjną i wiąże się z niewielkimi kosztami.

Zwykłe badanie EKG trwa kilka minut i przez ten czas rejestruje się pracę serca. Nie zawsze jednak w tak krótkim czasie udaje się zarejestrować pojawiające się okresowo w ciągu dnia zaburzenia. ...

Holter EKG rejestruje pracę serca przez całą dobę w celu późniejszej, szczegółowej analizy.

Tachykardia (syn. częstoskurcz, ang. tachycardia) to forma zaburzeń rytmu serca, przebiegająca z miarową akcją serca. Jest to szybkie bicie serca, które nie powstaje pod wpływem wysiłku ...

Przykład zapisu EKG.

Elektrokardiografia przezprzełykowa i stymulacja przezprzełykowa umożliwia nieinwazyjną diagnostykę niektórych zaburzeń rytmu i przewodnictwa elektrycznego serca. Na badanie zostają skierowani ...

Bradykardia to określenie stanu pracy serca, charakteryzującego się niskim tętnem. Normalna praca serca u dorosłego człowieka w spoczynku to od 60 do 100 uderzeń na minutę. O bradykardii mówi się, ...

Nagły zgon sercowy to nieoczekiwana śmierć spowodowana zatrzymaniem krążenia. Najczęściej dotyka osób, które chorują na serce. W grupie osób szczególnie narażonych znajdują się osoby, u których ...

Migotanie komór jest częstą przyczyną zgonów.

Masaż serca to czynność, którą należy wykonać u osoby, u której nie występują oznaki życia: nie ma tętna, serce przestało bić, brak oddechu. Wyróżniamy dwa rodzaje masażu serca: pośredni i ...

Defibrylator używany w karetkach pogotowia ratunkowego.

Kołatanie serca nie ma jednej określonej definicji. Można o nim mówić, gdy serce bije nadmiernie, zwiększona jest częstotliwość jego uderzeń lub też gdy częstość uderzeń serca jest nieznacznie ...

W badaniu EKG zanotowano częstoskurcz komorowy.

Chcesz mieć zdrowe serce? Najnowsze badania wykazały, że istnieje zależność między długością snu a ryzykiem chorób serca. Nie śpij więc zbyt długo - śpiochy ryzykują zawałem serca!

Zarówno zbyt krótki, jak i zbyt długi sen nocny wpływał zdecydowanie niekorzystnie na kondycję układu krwionośnego, podnosząc w znaczny sposób ryzyko wystąpienia takich powikłań, jak zawał serca. Najwyraźniej więc zbyt długi nocny wypoczynek szkodzi naszemu sercu.

Niewydolność serca (ang. heart failure) to zespół objawów spowodowany uszkodzeniem mięśnia sercowego w stopniu uniemożliwiającym normalną jego pracę. Do niewydolności może dojść również w ...

Na schemacie zaznaczono:<br />
1. Zastawkę mitralną,<br />
2. Komorę lewą,<br />
3. Lewy przedsionek,<br />
4. Łuk aorty.<br />
Strzałka wskazuje cofanie się krwi z lewej komory do lewego przedsionka.

Mapowanie serca to badanie, które jest zwykle wykonywane za pomocą cewnika wprowadzanego przez skórę do komór serca . W czasie badania zostają zapisane sekwencyjnie elektrogramy wsierdzia w celu ...

Pytania do eksperta

Czy mam szanse dostać się do wojska mimo przebytych ataków częstoskurczu nadkomorowego?

Witam serdecznie! Mam 23 lata, jestem kobietą i mam 168 wzrostu. Mam pytanie dot. dostania się do wojska, tj. najpierw do NSR, a potem normalnie jak się uda. Miałam w 2011 roku w lipcu ablację ze względu na bardzo częste ataki częstoskurczu nadkomorowego. Mdlałam, nie mogłam oddychać itp.itd. Co atak, to musiał ktoś wzywać karetkę, bo moją klatką aż rzucało. Zrobiono mi ablację, a po ablacji ...
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Ryzyko powikłań po wszczepieniu rozrusznika serca

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Zlewne poty nocne a problemy z sercem

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Tętniak przegrody międzyprzedsionkowej

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Skurcze dodatkowe serca na tle nerwicy

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

absolwentka Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Analityki Medycznej

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

absolwent Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

absolwentka II Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »