Zespół depresyjny

Zaburzenia depresyjne są najczęściej diagnozowanym i spotykanym problemem psychicznym. Depresja to nie tylko patologiczny smutek czy przygnębienie, to stan całego organizmu. Wyróżnia się depresje endogenne, depresje psychogenne, depresje poporodowe, depresje reaktywne, depresje w reakcji żałoby, depresje łagodne i głębokie. Depresja występuje na całym świcie, we wszystkich kulturach. W ostatnim czasie coraz częściej mówi się o zaburzeniach depresyjnych jako o pladze XXI wieku. Co to jest zespół depresyjny?

Spis treści:
  1. 1. Objawy zaburzeń depresyjnych
  2. 2. Na czym polega zespół depresyjny?

1. Objawy zaburzeń depresyjnych

Chyba każdy człowiek potrafiłby wymienić kilka charakterystycznych cech zaburzeń depresyjnych. Wśród katalogu objawów depresji na pewno znalazłyby się następujące:

  • brak wiary we własne możliwości,
  • zaniżona samoocena,
  • nieuzasadnione poczucie winy,
  • obniżenie nastroju,
  • niezdolność do odczuwania radości,
  • poczucie bezwartościowości,
  • poczucie bycia ciężarem dla innych osób,
  • koncentracja na porażkach i samych negatywnych aspektach własnego życia,
  • pesymizm i utrata nadziei,
  • myśli samobójcze,
  • trudności w podejmowaniu decyzji,
  • zaburzenia pamięci i koncentracji uwagi,
  • zaniedbywanie codziennych obowiązków,
  • poczucie zmęczenia i utrata energii do życia,
  • spowolnienie ruchowe,
  • uboga mimika, monotonny głos, przygarbiona sylwetka,
  • problemy ze snem,
  • spadek libido,
  • zaburzenia łaknienia. 

Powyższe, klasyczne objawy depresji rzadko kiedy występują w praktyce klinicznej. Najczęściej lekarze psychiatrzy mają do czynienia ze zmodyfikowanymi obrazami chorobowymi albo z nietypową symptomatyką depresji (tzw. depresje maskowane). Na sposób manifestowania się depresji wpływa wiele czynników, np.: wiek pacjenta, płeć, osobowość, środowisko, warunki życia. W ten sposób powstaje wiele różnych, odmiennych nie tyle w treści, co w formie, zespołów depresyjnych.

2. Na czym polega zespół depresyjny?

Czym depresja różni się od zespołu depresyjnego? Zespół depresyjny to nic innego jak zespół objawów charakterystycznych dla depresji. Niektórzy termin „zespół depresyjny” stosują zamiennie z określeniem „depresja prosta”. Zespół depresyjny nie ogranicza się jednak do zaburzeń nastroju (afektywnych), do depresji jednobiegunowej albo choroby afektywnej dwubiegunowej, ale występuje także w psychozach inwolucyjnych, psychozach przedstarczych i starczych, psychozach reaktywnych, a czasem w schizofrenii. Niektóre źródła podają, że na zespół depresyjny składa się triada syndromologiczna:

  • patologiczne obniżenie nastroju,
  • obniżenie napędu psychoruchowego (w skrajnych przypadkach zahamowanie ruchowe),
  • spowolniony tok myślenia i inne procesy intelektualne.

Literatura psychiatryczna i psychologiczna podaje też rozszerzoną wersję katalogu objawów wchodzących w skład zespołu depresyjnego. Oprócz symptomów wymienionych powyżej dorzuca się czasami lęk, zaburzenia rytmów okołodobowych i objawy somatyczne, np. spadek apetytu, napięciowe bóle głowy, zawroty głowy, bóle brzucha, zaparcia lub biegunki.

Bez względu na etiologię choroby zespół depresyjny bardzo wyraźnie zaznacza się w wyglądzie zewnętrznym pacjenta. Chory ma smutny wyraz twarzy, jest przygnębiony i przygarbiony, jakby przytłoczony życiem. Przyjmuje niezgrabne pozycje ciała, przestaje dbać o swój wizerunek, ubrania, makijaż. W przypadku głębokiej depresji bardzo często pojawiają się urojenia o charakterze pesymistycznym czy nihilistycznym albo myśli i tendencje samobójcze. Osoba przejawiająca cechy zespołu depresyjnego może być pełna niepokoju i lęku. Kontakt słowny z chorym jest bardzo utrudniony – pacjent nie mówi nic albo mówi powoli, flegmatycznie, bez składu, szeptem. Zespół depresyjny to nie tylko smutek, pesymizm, utrata radości życia, satysfakcji i zdolności do odczuwania przyjemności. To także utrata zdolności do odczuwania czegokolwiek – totalne zobojętnienie uczuciowe. Człowiek staje się nieczuły zarówno na smutek, jak i szczęście, co określa się utratą „czucia czuć”. Człowiek nie jest zdolny do życia, do przeżywania jakichkolwiek stanów emocjonalnych, wegetuje jak roślina. Zespół depresyjny to jakby rdzeń zaburzeń depresyjnych – osiowe objawy depresji, unaoczniające patologię życia psychicznego osoby chorej i ujemny ton uczuciowy wszelkich przeżyć będących jej udziałem.                 

Nieważne, czy depresję spowodowała zaburzona biochemia mózgu, śmierć bliskiej osoby, inna choroba, np. nowotwór, wyobcowanie społeczne, kryzys małżeński czy długotrwałe konflikty na gruncie zawodowym albo nawet brakuje uchwytnej przyczyny obniżonego samopoczucia. Najważniejsze jest jednak to, by zrozumieć, że depresja czy zespół depresyjny to poważna choroba duszy, która zatruwa życie i niszczy to, co najbardziej pierwotne w człowieku – instynkt samozachowawczy. Człowiekowi po prostu stopniowo przestaje chcieć się żyć. Ważne więc, by nie ignorować objawów, mogących świadczyć o zaburzeniach depresyjnych, bo szybkie podjęcie leczenia, np. w postaci psychoterapii, socjoterapii czy farmakoterapii, może dać naprawdę dobre efekty. Zwykłemu człowiekowi może być trudno uchwycić mglistą granicę między „zwyczajnym” przygnębieniem a depresją w stopniu chorobowym. Z tego też względu trzeba skonsultować się ze specjalistą, który będzie w stanie postawić diagnozę różnicową.

Bibliografia

  • Hammen C., DEPRESJA – modele kliniczne i techniki terapeutyczne, GWP, Gdańsk 2004, ISBN 83-89574-37-3.
  • Kramer P., Czym jest depresja?, REBIS, Poznań 2007, ISBN 978-83-7301-775-7.
  • Wolpert L., Depresja – złośliwy smutek. Jak rozpoznawać i leczyć, „Muza”, Warszawa 2001, ISBN 83-7200-798-5.
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
1

Komentarze

Pytania do specjalistów

Mam zespół nerwicowo-depresyjny

Witam, mam 25 lat , w sierpniu tego roku zaczęła się moja przygoda z tym czymś. Najpierw było ogólnie złe samopoczucie i straszne lęk przed jakąś poważną chorobą, ale badania wykluczyły wszystkie opcje. Jednym słowem jestem zdrowa jak ryba. Zanim zrobiłam...

Czy stan depresyjny jest groźny?

Witam. Czy stan depresyjny jest groźny? Byłam jakiś czas temu u psychologa i powiedział mi, że prawdopodobnie mam stan depresyjny i zastanawiam się czy czy jest groźne i czy moze się to przerodzić w chorobę. Pozdrawiam

Odpowiada: Dr Ewa Bujoczek Dr Ewa Bujoczek i 1 inny
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Czy stan depresyjny jest groźny? ~:

Witam. Czy stan depresyjny jest groźny? Byłam jakiś czas temu u psychologa i powiedział mi, że prawdopodobnie mam stan depresyjny i zastanawiam się czy czy jest groźne i czy moze się to przerodzić w chorobę .

Artykuły Depresja

Depresja Zaburzenia depresyjne

(...) óżnych osób mogą przybierać różne formy. W zależności od przypadku depresja może objawiać się bardziej somatycznie ... somatyczne, a nie smutek czy utrata sensu życia, uważane za typowe objawy depresji. Rodzaje zaburzeń depresyjnych Depresja może mieć ... : depresja psychogenna – to zaburzenie depresyjne wywołane traumatycznym wydarzeniem, śmiercią bliskiej osoby, silnym stresem lub długotrwałymi objawami nerwicowymi; depresja endogenna – depresja wywołana zaburzonym funkcjonowaniem mózgu; jej...

Depresja Depresja a samobójstwo

Samobójstwo jest najpoważniejszym powikłaniem depresji. Jednak z badań wynika, że większość osób z depresją ... % przypadków samobójstw wiąże się z chorobą psychiczną, przede wszystkim z depresją. Z danych wynika, że pr ... z możliwością występowania nagłego, niespodziewanego odhamowania. Poza chorobami psychicznymi i depresją, czynnikami zwiększającymi ... dla człowieka z depresją są również problemy ze snem. Szczególnie niebezpieczne bywa przedwczesne budzenie się...

Leki ziołowe Odtwórz wideo
Depresja Leki ziołowe

W leczeniu depresji bardzo ważne jest, aby nie podejmować samodzielnych prób powrotu do pełni zdrowia psychicznego, ale jak najszybciej udać się na wizytę do psychologa lub psychiatry. Niewiele osób jednak podejmuje tak rozsądny krok. Obawa przed wizytą u psychiatry jest powodem do wstydu, więc duża część społeczeństwa go unika, lecząc się na własną rękę farmaceutykami dostępnymi bez recepty. Takie postępowanie może jednak wiązać się z poważnymi dla zdrowia konsekwencjami. Depresja jest tym...

Depresję można pokonać Odtwórz wideo
Depresja Depresję można pokonać

W przypadku tak ciężkiej choroby psychicznej jaką jest depresja, chora osoba często odwleka w czasie wizytę u specjalisty. Lekarz psychiatra jest w jej opinii postrzegany jako wyjście ostateczne, zło konieczne, które można podjąć, gdy dojdzie do pogorszenia stanu. Osoby z depresją często ukrywają swoje problemy. Taki stan zwany jest stygmatyzacją chorego. Osoby cierpiące ... oraz terapie grupowe. Takie działania pozwalają na szybką rehabilitację.  Nieleczona depresja z czasem pogłębia się i...

Reakcja depresyjna a depresja Odtwórz wideo
Depresja Reakcja depresyjna a depresja

Obniżenie nastroju, które utrzymuje się dłuższy czas często nazywane jest depresją. Często pojęcie to jednak używane jest bezzasadnie, bo należy odróżnić brak dobrego samopoczucia od ciężkiej choroby psychicznej. Takie traumatyczne doświadczenia życiowe jak: śmierć bliskiej osoby, wypadek czy zła sytuacja materialna mogą powodować silne zaburzenia, które mogą utrzymywać się nawet kilka miesięcy. Jest to stan normalny, który jest reakcją psychiki na zaistniałe...

pokaż 10 następnych