Syndrom DDA - rodzina, relacje z rodzicami, praca, terapia

Dorosłe Dzieci Alkoholików (syndrom DDA) to nazwa samopomocowych grup dla osób, które wychowywały się w rodzinach, w których panował problem alkoholizmu. Specjalistyczne programy terapeutyczne dla syndromu DDA w Polsce zaczęły powstawać w drugiej połowie lat 80. XX wieku. Według danych PARPA, w 2000 roku w Polsce było 88 grup DDA. Dorosłe Dzieci Alkoholików to nazwa, której używa się też w innym znaczeniu – mówi się o syndromie DDA, określając w ten sposób szereg problemów emocjonalnych, jakie pojawiają się u dorosłych osób, wychowanych w rodzinie alkoholowej. Jakie trudności natury psychologicznej mają DDA? Jakie cechy ma syndrom DDA? Jak radzić sobie z problemami Dorosłych Dzieci Alkoholików?

Uzależnienie od alkoholu [Specjalista radzi]

Syndrom DDA - rodzina

Nadużywanie alkoholu to ciągle aktualny problem społeczny w Polsce, dlatego DDA stanowi spory odsetek naszego społeczeństwa. Część DDA sama staje się alkoholikami, część – zostaje partnerem osoby uzależnionej od alkoholu, jeszcze inni w ogóle nie decydują się na związek, wybierając samotność. Dorosłe osoby – dzieci alkoholika – bardzo rzadko podejmują terapię z powodu trudnego dzieciństwa. Niejednokrotnie DDA nie uświadamiają sobie, że między ich niepowodzeniami w życiu dorosłym a przykrymi doświadczeniami w domu rodzinnym istnieje związek. Bardzo wiele DDA nie decyduje się na małżeństwo (prawie 50 proc.), a ci DDA, którzy się na nie decydują, często muszą borykać się z problemem rozwodu. DDA towarzyszy wiele lęków związanych z założeniem rodziny. DDA boją się, że powtórzą schemat, który miał miejsce w ich własnym domu rodzinnym. Mają zakorzenione przekonanie, że małżonek może tylko krzywdzić, że w związku nie czeka ich nic dobrego.

Z jednej strony, DDA pragną bliskości, z drugiej – ta bliskość jest dla nich zagrażająca. DDA czują się nieusatysfakcjonowani, nie potrafią rozmawiać z partnerem, nie komunikują swoich potrzeb, oczekiwań, emocji, marzeń. DDA są skryci, żyją w atmosferze niedomówień, chowanych uraz i pretensji. W obliczu kłótni odżywają dawne negatywne wspomnienia, które podpowiadają DDA, by jeszcze głębiej chować uczucia i być silnym, nie poddawać się. Spora część DDA nie potrafi adekwatnie ocenić swojego związku małżeńskiego. Żyjąc pod jednym dachem z partnerem, DDA nic o nim praktycznie nie wiedzą. DDA są przekonani, że ich małżeństwu nic nie może zagrozić, kiedy dopiero na terapii okazuje się, że ich związek już od dawna jest fikcją, gdyż np. współmałżonek już od dawna ma kogoś innego.

Syndrom DDA to trudna także rola rodzica. W relacjach z własnymi dziećmi w DDA odżywają własne wspomnienia z dzieciństwa. Rodzi się obawa, czy przypadkiem nie skrzywdzi się własnego malucha, czy nie przeniesie się nieświadomie reguł, jakie panowały w domu rodzinnym DDA. Wiele Dorosłych Dzieci Alkoholików podejmuje się psychoterapii właśnie z powodu nieprawidłowych kontaktów z dziećmi – DDA stają się agresywni, reagują złością i gniewem na każde zachowanie szkraba, są niekonsekwentni, nieprzewidywalni, opryskliwi, chłodni, zdystansowani, reagują krzykiem, groźbami, a nawet używają przemocy fizycznej. DDA zdają sobie sprawę, że ich zachowanie to konsekwencja cierpienia wyniesionego z rodziny alkoholowej, w jakiej przyszło im dorastać. Ponad połowa DDA w ogóle nie chce mieć dziecka, by nie zafundować mu tego, czego doświadczyło się samemu w domu rodzinnym. Jeżeli dziecko się pojawia, to najczęściej po 30. roku życia.

Syndrom DDA - relacje z rodzicami

Charakter relacji na linii mąż-żona, rodzic-dziecko w domach DDA to konsekwencja tego, jak wyglądają więzi Dorosłego Dziecka Alkoholika z jego własnymi rodzicami. Syndrom DDA to podstawowa rola bycia córką/synem swoich rodziców – opiekowanie się mamą i tatą, czuwanie nad nimi, przysyłanie prezentów, pilnowanie, by się nie upili itp. Rola dziecka własnych rodziców uniemożliwia realizowanie się w innych funkcjach w życiu dorosłym. DDA nie musi nawet mieszkać z własnymi rodzicami, ale i tak odwiedza ich często i telefonuje. DDA jest nadodpowiedzialne i ma silny wdruk, że podstawowa rola życiowa to „bycie dobrym dzieckiem”. Odpowiedź osoby z syndromem DDA na pytanie „Kim jestem?” brzmi często „Córką” albo „Synem”. Bardzo rzadko daje się słyszeć z ust DDA, że ich tożsamość to bycie matką, ojcem, żoną czy mężem.

3 proste rzeczy, które ograniczą szkodliwe działanie alkoholu na organizm

Kiedy zamiar wypicia lampki wina zmienia się w wypicie całej butelki lub innego mocniejszego trunku, nie trudno o wyrządzenie naszemu organizmowi szkody....

Więź DDA z ich własnymi rodzicami jest bardzo silna, chociaż ma ambiwalentny charakter. Najczęściej DDA nie potrafią rozmawiać ze swoimi rodzicami, niechętnie jeżdżą do domu rodzinnego, gdyż czują tam napięcie i niepokój. Czasami wręcz DDA nienawidzą jednego z rodziców, który nieustannie pił i wszczynał rodzinne awantury. DDA są przerażeni wizją konieczności opiekowania się starymi, niedołężnymi rodzicami, ale z drugiej strony – nie potrafią zorganizować sobie życia bez konieczności sprawowania opieki nad nimi. To, co najczęściej łączy DDA z ich rodzicami, to wspólna walka z alkoholem. W relacjach rodzinnych obowiązuje zasada lojalności i wypełniania roli, by system rodziny alkoholika mógł względnie „normalnie” funkcjonować. Wysiłki są angażowane głównie w to, by otoczenie jak najdłużej nie zorientowało się, że w domu istnieje problem alkoholowy, dlatego starsze rodzeństwo ma zajmować się młodszym itp.

Syndrom DDA - praca

Dorosłe Dzieci Alkoholików bardzo dobrze czują się na gruncie zawodowym. Praca to obszar, na którym DDA mogą się realizować i zapomnieć o problemach domowych. Kontakty i obowiązki zawodowe DDA są jasno określone. DDA są odpowiedzialnymi pracownikami, ambitnymi, nie boją się wyzwań ani podejmowania trudnych zadań. DDA zależy na potwierdzeniu swoich kompetencji, w efekcie czego są dobrymi i jednocześnie mało wymagającymi pracownikami. DDA nie są skore poprosić o podwyżkę, nie będą protestować, gdy szef zleci im dodatkowe zlecenie w ramach dotychczasowych obowiązków. Pod powierzchnią kompetencji kryje się jednak przekonanie o byciu gorszym. DDA nie wierzą we własne możliwości i są mało pewni odniesienia sukcesu. Poczucie niższości odzywa się w DDA nie w sytuacji konieczności zmagania się z zadaniami zawodowymi, ale raczej w konfrontacji z innymi ludźmi.

Syndrom DDA ma główny problem - trudności w relacjach społecznych, które wynikają z negatywnego obrazu siebie wyniesionego z domu, braku bliskich relacji i podstawowych umiejętności interpersonalnych, jak rozmowa, rozwiązywanie konfliktów, negocjacje, asertywność itp. Niska samoocena u DDA to nie skutek braku wykształcenia. Zdecydowana większość DDA ma wykształcenie średnie i wyższe. Na pierwszy rzut oka DDA radzi sobie w życiu nie gorzej niż pozostała część społeczeństwa. To, co na zewnątrz, nie współgra jednak z tym, co w środku. Syndrom DDA to nieustannie towarzyszy lęk, smutek, żal, napięcie psychiczne, poczucie niedostosowania do świata, inności, obcości, wyalienowania. Dla DDA świat jawi się jako chaotyczny, niebezpieczny, niepewny, pełen trudności nie do pokonania.

Syndrom DDA - terapia

Dorosłe Dzieci Alkoholików wymagają pomocy psychologicznej nie tylko z powodu dorastania w rodzinie alkoholowej, ale głównie z racji negatywnych doświadczeń i cierpienia w okresie dzieciństwa, na które składają się rażące zaniedbania, nadużycia seksualne, przemoc psychiczna i fizyczna. Nie wszyscy z syndromem DDA potrzebują psychoterapii. Wielu ludziom wychowanym w rodzinie alkoholowej udało się, mimo wszystko, ułożyć sobie życie w sposób zadowalający – odnaleźli swoje miejsce w rodzinie czy w pracy. DDA nauczyli się radzić sobie ze swoimi emocjami i przekuwać je w coś pozytywnego. Takim osobom terapia nie jest potrzebna. Psychoterapii potrzebują DDA, którzy ciągle żyją przeszłością, zamiast koncentrować się na teraźniejszości. Zatrzymali się na etapie dziecka, choć są już dorosłymi ludźmi. DDA nie radzą sobie z własnymi uczuciami i w relacjach z innymi.

Alkoholizm

Wykres przedstawiający spożycie alkoholu na świecie.

Dorastając w rodzinie, w której dominował alkohol, DDA mają wypaczony pogląd na świat i samych siebie. DDA mają kłopoty z określeniem swojej tożsamości. DDA bardzo często angażują się w destrukcyjne zachowania, jak przygodny seks czy nadużywanie substancji odurzających. Wchodzą w rolę ofiary, trwają w toksycznych związkach, mają myśli samobójcze, wykazują tendencje w kierunku różnych uzależnień i zachowań kompulsywnych, jak mania posiadania czy sukcesu. DDA poszukują substytutów, które mogłyby być ekwiwalentem szczęścia albo przynajmniej jego namiastką. Psychoterapia DDA ma pomóc im przestać reagować na to, co dzieje się aktualnie, w taki sposób, jak reagowali kiedyś. Ma pomóc im wyjść z izolacji i znaleźć się wśród osób, które mają podobne doświadczenia i potrafią zrozumieć nagromadzony lęk, ból, gniew, poczucie krzywdy i niesprawiedliwości. Dorosłe Dzieci Alkoholików mogą szukać wsparcia w grupach samopomocowych DDA oraz w ośrodkach terapii uzależnień w całym kraju. Wszystkie placówki odwykowe można znaleźć na stronie internetowej Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (PARPA).

psycholog Kamila Krocz, 5 miesięcy temu

Bibliografia

  • Cermak T.L., Rutzky J., Czas uzdrowić swoje życie. Przewodnik do prac nad sobą – kroki w stronę zdrowienia Dorosłych Dzieci Alkoholików, PARPA, Warszawa 1998, ISBN 83-86103-51-5.
  • Dzieci alkoholików. Indywidualne plany pomocy, PARPA, Warszawa 2006, ISBN 83-89566-16-8.
  • Gdzie się podziało moje dzieciństwo. O Dorosłych Dzieciach Alkoholików, Wydawnictwo Charaktery, Kielce 2006, ISBN 83-921701-2-1.
  • Hellsten T., Odwaga poddania się. Osiem sprzeczności na ścieżce duchowej, Wydawnictwo JK, Łódź 2009, ISBN 978-83-7229-210-0.
  • Hellsten T., Wsparcie dla Dorosłych Dzieci Alkoholików. Hipopotam w pokoju stołowym, Wydawnictwo Ravi, Łódź 2004, ISBN 978-83-7229-206-3.
  • McConnell P., Po deszczu jest słońce. Poradnik terapeutyczny dla Dorosłych Dzieci Alkoholików, Wydawnictwo „Eko-Kapio”, Gdańsk 1996, ISBN 978-83-90589-40-4.
  • Ryś M., Rodzinne uwarunkowania psychospołeczne funkcjonowania Dorosłych Dzieci Alkoholików, PWN, Warszawa 2007, ISBN 83-978-83-01-15124-9.
  • Woititz J.G., Dorosłe Dzieci Alkoholików, Instytut Psychologii Zdrowia i Trzeźwości, Warszawa 1994, ISBN 83-85452-31-1.
  • Woydyłło E., Poprawka z natury, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2009, ISBN 978-83-08-04300-4.

Uzależnienie od alkoholu

Komentarze (7)
~Tuśka
~Tuśka 6 miesięcy temu

Hej.. dzieciaki. Dajcie spokój. Ja mam 35 lat , przez całe dzieciństwo przechodziłam przez to piekło. . Próba samobójcze , ucieczki z domu, przeravialam WSZYSTKO. Teraz mam męża i dwoje dzieci. Radzę sobie :) Szkoda tylko , że moi rodzice nawet jako dziadkowie są toksyczni.

Odpowiedz
~katowiczanka
~katowiczanka ponad rok temu

Mam 15 lat. Mam pare postanowien, ktore chce zrobic do 29 roku zycia, poniewaz w wieku 29 chce umrzec. Mam syndrom dda nie umiem byc soba, nic mnie nie cieszy, nie mam wsparcia, nawet na mame nie moge liczyc.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Syndrom DDA - rodzina, relacje z rodzicami, praca, terapia
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Syndrom DDA - rodzina, relacje z rodzicami, praca, terapia
Syndrom DDA - rodzina, relacje z rodzicami, praca, terapia

Dzieci alkoholika

Dzieci alkoholika

Dzieciom z syndromem DDA ciężko jest normalnie funkcjować w życiu.

Syndrom DDA - rodzina, relacje z rodzicami, praca, terapia

DDA a depresja

. Jak funkcjonować w chaosie dnia codziennego, niepewności, co przyniesie jutro, braku zaufania do rodziców, do świata? Dzieci wychowywane w rodzinie (...) jest złość na swoją sytuację życiową, na rodzica/rodziców....

Relacje z rodzicami i teściami

Szczęśliwa rodzina

Szczęśliwa rodzina

Dobre relacje w małżeństwie wpływają pozytywnie na dorastanie dzieci. Wbrew pozorom nawet mała kłótnia może zachwiać poczucie bezpieczeństwa dziecka.

Relacje z rodzicami i teściami

Synowa i teściowa

Synowa i teściowa

Obustronne wsparcie jest fundamentem dobrych stosunków w rodzinie.

Relacje z dziećmi

Sposoby wychowania dziecka

Sposoby wychowania dziecka

Relacja z rodzicami wpływa na ogólny stan psychiczny dziecka. Każdy etap dorastania wymaga innych form relacji i sposobów wychowania.

Syndrom DDA - rodzina, relacje z rodzicami, praca, terapia

Jak żyć z alkoholikiem?

i uzależniających relacji, Czarna Owca, Warszawa 2009, ISBN 978-83-7554-143-4., Mellody B., Koniec współuzależnienia, Media Rodzina, Poznań 2000, ISBN 978-83 (...) go w uzależnieniu, np. poprzez tłumaczenie go przed...

Relacje z rodzicami i teściami

Teściowie

Teściowie

Niejednokrotnie sami kreujemy demoniczną wizję naszych teściów, jednak trzeba pamiętać, że wiele niezręcznych sytuacji to właśnie my prowokujemy. Rodzice chcą mieć jedynie pewność, że ich dzieci są już dorosłe.