DDA - rodzina, relacje z rodzicami, praca, terapia

Dorosłe Dzieci Alkoholików (syndrom DDA) to nazwa samopomocowych grup dla osób, które wychowywały się w rodzinach, w których panował problem alkoholizmu. Jakie trudności natury psychologicznej mają DDA? Jakie cechy ma syndrom DDA? Jak radzić sobie z problemami Dorosłych Dzieci Alkoholików?

Dzieci alkoholików zmagają się ze swoją przeszłością całe życie
Dzieci alkoholików zmagają się ze swoją przeszłością całe życie (Shutterstock)
spis treści

Zobacz film: "Uzależnienie od alkoholu [Specjalista radzi]"

Specjalistyczne programy terapeutyczne dla syndromu DDA w Polsce zaczęły powstawać w drugiej połowie lat 80. XX wieku. Według danych PARPA, w 2000 roku w Polsce było 88 grup DDA. Dorosłe Dzieci Alkoholików to nazwa, której używa się też w innym znaczeniu – mówi się o syndromie DDA, określając w ten sposób szereg problemów emocjonalnych, jakie pojawiają się u dorosłych osób, wychowanych w rodzinie alkoholowej.

1. DDA - rodzina

Nadużywanie alkoholu to ciągle aktualny problem społeczny w Polsce, dlatego DDA stanowi spory odsetek naszego społeczeństwa. Część DDA sama staje się alkoholikami, część – zostaje partnerem osoby uzależnionej od alkoholu, jeszcze inni w ogóle nie decydują się na związek, wybierając samotność.

Dorosłe osoby – dzieci alkoholika – bardzo rzadko podejmują terapię z powodu trudnego dzieciństwa. Niejednokrotnie DDA nie uświadamiają sobie, że między ich niepowodzeniami w życiu dorosłym a przykrymi doświadczeniami w domu rodzinnym istnieje związek.

Bardzo wiele DDA nie decyduje się na małżeństwo (prawie 50 proc.), a ci DDA, którzy się na nie decydują, często muszą borykać się z problemem rozwodu.

DDA towarzyszy wiele lęków związanych z założeniem rodziny. DDA boją się, że powtórzą schemat, który miał miejsce w ich własnym domu rodzinnym. Mają zakorzenione przekonanie, że małżonek może tylko krzywdzić, że w związku nie czeka ich nic dobrego.

Z jednej strony, DDA pragną bliskości, z drugiej – ta bliskość jest dla nich zagrażająca. DDA czują się nieusatysfakcjonowani, nie potrafią rozmawiać z partnerem, nie komunikują swoich potrzeb, oczekiwań, emocji, marzeń. DDA są skryci, żyją w atmosferze niedomówień, chowanych uraz i pretensji.

W obliczu kłótni odżywają dawne negatywne wspomnienia, które podpowiadają DDA, by jeszcze głębiej chować uczucia i być silnym, nie poddawać się. Spora część DDA nie potrafi adekwatnie ocenić swojego związku małżeńskiego.

Żyjąc pod jednym dachem z partnerem, DDA nic o nim praktycznie nie wiedzą. DDA są przekonani, że ich małżeństwu nic nie może zagrozić, kiedy dopiero na terapii okazuje się, że ich związek już od dawna jest fikcją, gdyż np. współmałżonek już od dawna ma kogoś innego.

Syndrom DDA to trudna także rola rodzica. W relacjach z własnymi dziećmi w DDA odżywają własne wspomnienia z dzieciństwa. Rodzi się obawa, czy przypadkiem nie skrzywdzi się własnego malucha, czy nie przeniesie się nieświadomie reguł, jakie panowały w domu rodzinnym DDA.

Wiele Dorosłych Dzieci Alkoholików podejmuje się psychoterapii właśnie z powodu nieprawidłowych kontaktów z dziećmi – DDA stają się agresywni, reagują złością i gniewem na każde zachowanie szkraba, są niekonsekwentni, nieprzewidywalni, opryskliwi, chłodni, zdystansowani, reagują krzykiem, groźbami, a nawet używają przemocy fizycznej.

DDA zdają sobie sprawę, że ich zachowanie to konsekwencja cierpienia wyniesionego z rodziny alkoholowej, w jakiej przyszło im dorastać. Ponad połowa DDA w ogóle nie chce mieć dziecka, by nie zafundować mu tego, czego doświadczyło się samemu w domu rodzinnym. Jeżeli dziecko się pojawia, to najczęściej po 30. roku życia.

2. DDA - relacje z rodzicami

Charakter relacji na linii mąż-żona, rodzic-dziecko w domach DDA to konsekwencja tego, jak wyglądają więzi Dorosłego Dziecka Alkoholika z jego własnymi rodzicami. Syndrom DDA to podstawowa rola bycia córką/synem swoich rodziców – opiekowanie się mamą i tatą, czuwanie nad nimi, przysyłanie prezentów, pilnowanie, by się nie upili itp.

Rola dziecka własnych rodziców uniemożliwia realizowanie się w innych funkcjach w życiu dorosłym. DDA nie musi nawet mieszkać z własnymi rodzicami, ale i tak odwiedza ich często i telefonuje. DDA jest nadodpowiedzialne i ma silny wdruk, że podstawowa rola życiowa to „bycie dobrym dzieckiem”.

Odpowiedź osoby z syndromem DDA na pytanie „Kim jestem?” brzmi często „Córką” albo „Synem”. Bardzo rzadko daje się słyszeć z ust DDA, że ich tożsamość to bycie matką, ojcem, żoną czy mężem.

3 proste rzeczy, które ograniczą szkodliwe działanie alkoholu na organizm
3 proste rzeczy, które ograniczą szkodliwe działanie alkoholu na organizm [7 zdjęć]

Kiedy zamiar wypicia lampki wina zmienia się w wypicie całej butelki lub innego mocniejszego trunku,...

zobacz galerię

Więź DDA z ich własnymi rodzicami jest bardzo silna, chociaż ma ambiwalentny charakter. Najczęściej DDA nie potrafią rozmawiać ze swoimi rodzicami, niechętnie jeżdżą do domu rodzinnego, gdyż czują tam napięcie i niepokój. Czasami wręcz DDA nienawidzą jednego z rodziców, który nieustannie pił i wszczynał rodzinne awantury.

DDA są przerażeni wizją konieczności opiekowania się starymi, niedołężnymi rodzicami, ale z drugiej strony – nie potrafią zorganizować sobie życia bez konieczności sprawowania opieki nad nimi.

To, co najczęściej łączy DDA z ich rodzicami, to wspólna walka z alkoholem. W relacjach rodzinnych obowiązuje zasada lojalności i wypełniania roli, by system rodziny alkoholika mógł względnie „normalnie” funkcjonować. Wysiłki są angażowane głównie w to, by otoczenie jak najdłużej nie zorientowało się, że w domu istnieje problem alkoholowy, dlatego starsze rodzeństwo ma zajmować się młodszym itp.

3. DDA - praca

Dorosłe Dzieci Alkoholików bardzo dobrze czują się na gruncie zawodowym. Praca to obszar, na którym DDA mogą się realizować i zapomnieć o problemach domowych.

Kontakty i obowiązki zawodowe DDA są jasno określone. DDA są odpowiedzialnymi pracownikami, ambitnymi, nie boją się wyzwań ani podejmowania trudnych zadań.

DDA zależy na potwierdzeniu swoich kompetencji, w efekcie czego są dobrymi i jednocześnie mało wymagającymi pracownikami. DDA nie są skore poprosić o podwyżkę, nie będą protestować, gdy szef zleci im dodatkowe zlecenie w ramach dotychczasowych obowiązków.

Pod powierzchnią kompetencji kryje się jednak przekonanie o byciu gorszym. DDA nie wierzą we własne możliwości i są mało pewni odniesienia sukcesu. Poczucie niższości odzywa się w DDA nie w sytuacji konieczności zmagania się z zadaniami zawodowymi, ale raczej w konfrontacji z innymi ludźmi.

PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Syndrom DDA ma główny problem - trudności w relacjach społecznych, które wynikają z negatywnego obrazu siebie wyniesionego z domu, braku bliskich relacji i podstawowych umiejętności interpersonalnych, jak rozmowa, rozwiązywanie konfliktów, negocjacje, asertywność itp. Niska samoocena u DDA to nie skutek braku wykształcenia.

Zdecydowana większość DDA ma wykształcenie średnie i wyższe. Na pierwszy rzut oka DDA radzi sobie w życiu nie gorzej niż pozostała część społeczeństwa. To, co na zewnątrz, nie współgra jednak z tym, co w środku.

Syndrom DDA to nieustannie towarzyszy lęk, smutek, żal, napięcie psychiczne, poczucie niedostosowania do świata, inności, obcości, wyalienowania. Dla DDA świat jawi się jako chaotyczny, niebezpieczny, niepewny, pełen trudności nie do pokonania.

4. DDA - terapia

Dorosłe Dzieci Alkoholików wymagają pomocy psychologicznej nie tylko z powodu dorastania w rodzinie alkoholowej, ale głównie z racji negatywnych doświadczeń i cierpienia w okresie dzieciństwa, na które składają się rażące zaniedbania, nadużycia seksualne, przemoc psychiczna i fizyczna.

Nie wszyscy z syndromem DDA potrzebują psychoterapii. Wielu ludziom wychowanym w rodzinie alkoholowej udało się, mimo wszystko, ułożyć sobie życie w sposób zadowalający – odnaleźli swoje miejsce w rodzinie czy w pracy. DDA nauczyli się radzić sobie ze swoimi emocjami i przekuwać je w coś pozytywnego. Takim osobom terapia nie jest potrzebna.

Psychoterapii potrzebują DDA, którzy ciągle żyją przeszłością, zamiast koncentrować się na teraźniejszości. Zatrzymali się na etapie dziecka, choć są już dorosłymi ludźmi. DDA nie radzą sobie z własnymi uczuciami i w relacjach z innymi.

Alkoholizm
Alkoholizm [2 zdjęcia]

Wykres przedstawiający spożycie alkoholu na świecie.

zobacz galerię

Dorastając w rodzinie, w której dominował alkohol, DDA mają wypaczony pogląd na świat i samych siebie. DDA mają kłopoty z określeniem swojej tożsamości. DDA bardzo często angażują się w destrukcyjne zachowania, jak przygodny seks czy nadużywanie substancji odurzających.

DDA wchodzą w rolę ofiary, trwają w toksycznych związkach, mają myśli samobójcze, wykazują tendencje w kierunku różnych uzależnień i zachowań kompulsywnych, jak mania posiadania czy sukcesu. DDA poszukują substytutów, które mogłyby być ekwiwalentem szczęścia albo przynajmniej jego namiastką.

Psychoterapia DDA ma pomóc im przestać reagować na to, co dzieje się aktualnie, w taki sposób, jak reagowali kiedyś. Ma pomóc im wyjść z izolacji i znaleźć się wśród osób, które mają podobne doświadczenia i potrafią zrozumieć nagromadzony lęk, ból, gniew, poczucie krzywdy i niesprawiedliwości.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

Dorosłe Dzieci Alkoholików mogą szukać wsparcia w grupach samopomocowych DDA oraz w ośrodkach terapii uzależnień w całym kraju. Wszystkie placówki odwykowe można znaleźć na stronie internetowej Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (PARPA).

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy