Grypa typu A - charakterystyka, zakażenia, objawy, leczenie

Wirus grypy A jest bardzo podatny na mutacje. Posiada 8 niezależnych segmentów RNA, co pozwala mu na wymienianie się genami z innymi szczepami wirusa. Jeden typ wirusa jest zwykle „wyspecjalizowany” w jednym rodzaju zakażenia. Otoczka białkowa każdego wirusa typu A jest zbudowana z silnie immunogennych glikoprotein: hemaglutyniny (HA lub H) i neuraminidazy (NA lub N). Wśród tych białek występuje:

• 16 podtypów hemaglutyniny,
• 9 podtypów neuraminidazy.

Możliwości kombinacji jest więc aż 144, co pozwala na dużą różnorodność wśród wirusów grypy typu A.

Wirus grypy A to najczęstsza przyczyna epidemii i pandemii grypy. Dzieje się tak dlatego, że ta odmiana wirusa ma możliwość skoków antygenowych, czyli szybkiej zmiany struktury białkowej swojej otoczki. Przeciwciała „znające” poprzednią wersję wirusa, nie poznają tej nowej i nie bronią się przed nią. Inne odmiany grypy potrafią tylko wykonać przesunięcia antygenowe, co oznacza, że zmieniona struktura otoczki białkowej wirusa ma większe szanse, by zostać rozpoznaną przez układ immunologiczny, który już raz zetknął się z wirusem.

• Jak odróżnić przeziębienie od grypy?
• Jedzenie, które wspomaga leczenie grypy
• 7 mało znanych komplikacji podczas przeziębienia i grypy
• Przyczyny grypy
• Szczepionki na grypę

Jeden ze składników otoczki białkowej wirusa, hemaglutynina, przyłącza się do kwasu N-acetyloneuraminowego (kwasu sialowego). Kwas ten występuje w białkach błony komórkowej i pozwala na przekazywanie sygnałów między komórkami. Wirus atakuje kwas sialowy znajdujący się w komórkach nabłonka dróg oddechowych, sprawiając, że komórka go wchłania. Wewnątrz niej dochodzi do replikacji wirusa. Po kilku godzinach uwalniane są kopie wirusa, które atakują kolejne komórki.

Objawy grypy typu A u ludzi nie odbiegają zwykle od zwykłych objawów grypy. Są to więc:

• wysoka i nagła gorączka,
• bóle mięśniowe,
• zapalenie spojówek,
• kaszel,
• ból gardła.

Jeśli chodzi o szczep H5N1 ptasiej grypy, objawy są znacznie ostrzejsze i dużo częściej prowadzą do śmiertelnych powikłań.

Natężenie objawów grypy i ciężkość jej przebiegu w dużej mierze zależą od stanu układu odpornościowego danej osoby. Jeśli u osoby zarażonej wirusem doszło wcześniej do kontaktu z tą samą odmianą wirusa, przebieg będzie lżejszy. Jeśli układ odpornościowy danej osoby jest sprawny, jest dużo mniejsze ryzyko, że dojdzie do powikłań pogrypowych, które obejmują:

• zapalenie płuc,
• zapalenie zatok obocznych nosa,
• zapalenie krtani,
• zapalenie oskrzeli,
• zapalenie osierdzia,
• zapalenie mięśnia sercowego,
• ostrą niewydolność nerek,
• zapalenie mózgu,
• zapalenie opon mózgowych,
• nawet śmierć.

Leczenie grypy typu A zazwyczaj opiera się na leczeniu objawowym i izolacji chorego. W przypadku nasilenia objawów, konieczne może być włączenie leków przeciwgorączkowych, przeciwbólowych, preparatów na kaszel czy ból gardła.

Lekarz może zdecydować o wdrożeniu leków przeciwwirusowych - to leczenie zalecane jest u osób starszych i z osłabioną odpornością, u chorych na choroby przewlekłe, u dzieci do 2. roku życia.

W sytuacji, gdy nastąpi gwałtowne pogorszenie stanu chorego, należy jak najszybciej udać się do szpitala lub wezwać pogotowie ratunkowe.

Szczepienia na grypę przeprowadzane co roku to podstawowy sposób na uniknięcie tej choroby. Najlepszym okresem na wykonanie szczepienia jest czas przed nadejściem szczytu zakażeń, czyli we wrześniu lub październiku. Niemniej jednak, istnieje możliwość szczepienia również w późniejszych miesiącach. Szczepienie na grypę szczególnie zalecane jest:

• dzieciom po ukończeniu 6. miesiąca życia,
• osobom przewlekle chorym na choroby układu oddechowego, układu krążenia, choroby metaboliczne,
• osobom z grup ryzyka (np. zarażonym wirusem HIV, osobom z obniżoną odpornością),
• kobietom w ciąży,
• osobom powyżej 55. roku życia.