Parasomnie

Mówienie przez sen, lunatyzm, zgrzytania zębami w nocy, koszmary i lęki nocne, mimowolne moczenie nocne są w jakimś stopniu bliskie każdemu. Jeśli nie z własnego doświadczenia, to chociaż z opowieści innych. Wszystkie takie nieprawidłowe zachowania dotyczące snu, występujące w jego trakcie, między stadiami snu lub podczas wybudzania się tworzą wspólną grupę zaburzeń – parasomnii. Są to zjawiska okresowo występujące w trakcie snu, przede wszystkim u dzieci. Przyczyny parasomni nie są jasne. Wydaje się, że występuje tu zazębianie się różnych stanów: czuwania, snu REM i snu NREM. Z wiekiem powinny ustępować, jednak gdy tak się nie dzieje i stają się one uciążliwe, wymagana jest pomoc lekarska.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Psychoterapia par - razem czy osobno?"

Parasomnie snu NREM

Powstają podczas snu wolnofalowego, są zaburzeniami wynikającymi z niecałkowitego wybudzenia się, w ten sposób jakby współistnieją ze sobą stan czuwania i snu NREM. Pokryte są zazwyczaj niepamięcią. Pojawiają się przede wszystkim u dzieci, często rodzinnie. Ich powstaniu sprzyjać będą czynniki, które pogłębiają sen NREM: długie wcześniejsze pozbawienie snu, gorączka, alkohol, niedojrzałość ośrodkowego układu nerwowego, stres. Do tej grupy należą przede wszystkim: somnambulizm i lęki nocne. Leczenie chorego polega na podawaniu leków z grupy benzodiazepin, które spłycają sen i hamują objawy wegetatywne. Drugą grupą stosowanych leków są trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne: klomipramina, imipramina.

Somnambulizm– czyli lunatyzm, pojawia się jako zaburzenie podczas snu wolnofalowego NREM. Chory ma w trakcie nocy epizody aktywności ruchowej, np. siada na łóżku, chodzi po mieszkaniu, staje przy oknie, sprawdza coś, ma to charakter automatyzmów. Czasem zdarzają się jednak przypadki agresji. Chory zwykle ma otwarte oczy i nie zwraca uwagi na otoczenie, nie jest świadomy tego, co robi. Somnabulizm występuje u ok. 15% dzieci i 5% dorosłych.

Lęki nocne – występują podczas snu wolnofalowego NREM. W ich trakcie dochodzi do nagłego wybudzenia się śpiącej osoby oraz wystąpienia objawów behawioralnych i wegetatywnych paniki, związanych z tym lękiem (płacz, pobudzenie, strach, tachykardia, przyspieszony oddech, poty, krzyk). Czasem może przeradzać się to w epizod somnambulizmu.

Parasomnie snu REM

Koszmary nocne – są przerażającymi snami, po których następuje pełny powrót chorego do świadomości i rzeczywistości. Objawy, jakie temu towarzyszą, symptomy lęku wywołane snem, są mniej nasilone niż w przypadku lęków nocnych. Chory dobrze pamięta treść takich koszmarów. Mogą one być reakcją na stres, konflikty, urazy psychiczne, czasem mogą wystąpić podczas stosowania leków, np. beta-blokerów. Nagłe odstawienie środków, które osłabiają sen REM, powoduje jego wzmocnienie (trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, benzodiazepiny, alkohol), co skutkować może powstaniem marzeń sennych o przerażającej treści.

Zaburzenia zachowania podczas snu REM – polegają na braku zwiotczenia mięśni podczas snu REM, a co za tym idzie – są to zaburzenia z towarzyszącą temu aktywnością ruchową podczas marzeń sennych. Treścią tych snów często jest atak ze strony innych osób lub zwierząt, dlatego chory ucieka, broni się lub zadaje obrażenia osobie leżącej z nim w łóżku. Tego typu zaburzenia dotyczą głównie mężczyzn 60–70-letnich. Uważa się, że przyczyną tych zaburzeń jest uszkodzenie ośrodków odpowiedzialnych za atonię podczas snu REM. Zdarza się, że występują one w przebiegu pourazowych zaburzeń stresowych. Do rozpoznania konieczne są wykonanie badania polisomnograficznego oraz rejestracja EEG w stanie czuwania.

Inne parasomnie

Bruksizm – jest to występujące podczas snu tarcie zębami szczęki o zęby żuchwy („zgrzytanie zębami”). Jego przyczynami mogą być nadmierny stres, a także wada zgryzu. Może to doprowadzić do stanów zapalnych, a nawet zmian zwyrodnieniowych w stawach skroniowo-żuchwowych i przewlekłego bólu głowy. Często jest to też problem dla partnerów tych osób, którym utrudnia to zaśnięcie.

Do innych parasomnii zalicza się także: moczenie nocne, mówienie przez sen, upojenie przysenne, jaktacje (drgawki podczas zasypiania), porażenie przysenne, zaburzenia wzwodu podczas snu czy seksomnia (czyli uprawianie seksu przez sen).

W wielu przypadkach parasomnii są to epizody łagodne, jednak zdarzają się wybuchy agresji, samookaleczania lub okaleczania innej osoby. W trakcie epizodu pacjent nie jest świadomy swoich czynów, nie potrafi ich ocenić, zrozumieć ani też się nimi kierować. Dlatego określa się, że człowiek w takim stanie jest niepoczytalny.

Lekarz Anna Zielińska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Jarema M. Psychiatria w praktyce, Medical Education, Warszawa 2011, ISBN 978-83-62510-06-1
  • Bilikiewicz A. Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2776-4
  • Szelenberger W. Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-60072-61-5
  • Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9

Zaburzenia snu

Komentarze (10)
~k.29
~k.29 ponad rok temu

witam mam 29 lat, od jakiegoś czasu zdarza mi się budzić w nocy i siedzieć na łóżku po czym znów się kładę i tak parę razy w nocy, zdarza mi się mówić przez sen, czy jest coś bym mogła temu zapobiec?

Odpowiedz
~bogussssssss
~bogussssssss ponad rok temu

mnie np. moja dentystka wysłała do psychologa bo twierdzi że jest to podłoże psychologiczne, ale możesz tez zamówić sobie nakładkę na zęby jest dość tania ok 100 sa tez specjalne szyny ale to już większy wydatek ok 400 jednak są lepsze

Odpowiedz
~gosc
~gosc ponad rok temu

Ja ostatnio mówię przez sen...zupełnie bez sensu...rozmawiam z kimś, a potem nic nie pamiętam. Czasem wychodzę z łóżka i budzę się na podłodze, albo w innym pokoju. Mój narzeczony się z tego śmieje, ale ja obawiam się, że to objawy jakiejś choroby psychicznej.

Odpowiedz
~gosc
~gosc ponad rok temu

Mój chłopak od jakiegoś roku lunatykuje... tzn. często mówi głośno w nocy a ostatnio krzyczał wołając o pomoc i obudził się rano z rozwaloną nogą... bywa nawet że budzi się 3m od miejsca w którym śpi... problem w tym, że nie wiem gdzie się zgłosić, bo nigdzie nie mogę znaleźć do jakiego lekarza powinien się zgłosić...
Boję się o bezpieczeństwo jego jak i swoje...

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia snu
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Zaburzenia snu
Zaburzenia snu

Ciastka na sen

Ciastka na sen

Aktywny składnik nasennych ciastek to melatonina. Melatonina to hormon produkowany przez szyszynkę (gruczoł ulokowany w mózgu) ze specyficznego aminokwasu - tryptofanu.

Zaburzenia snu

Problemy z rytmem dnia

Problemy z rytmem dnia

Zakłócenia rytmu dobowego mogą prowadzić do problemów z pamięcią, snem, systemem sercowo-naczyniowym, metabolizmem i odpornością organizmu.

Zaburzenia snu

Zaskakujące przyczyny problemów ze snem

Zaskakujące przyczyny problemów ze snem

z zimnymi kończynami. To może szczególnie przeszkadzać podczas snu, ponieważ ciepłe dłonie i stopy są kluczowe dla szybkiego zaśnięcia. Załóż (...) więc parę czystych skarpet, zanim położysz się spać. Jest zbyt cicho Cisza podczas snu...

Zaburzenia snu

Cykle snu (WIDEO)

Cykle snu (WIDEO) Odtwórz wideo

, zrelaksować ciało i wzmocnić ducha. Należy pamiętać o tym, aby chodzić spać zawsze o tej samej porze; nieregularne cykle snu wpływają niekorzystnie na tryb (...) czy oglądania telewizji. Odpoczynek w nocy zależy od tzw. faz snu....

Zaburzenia snu

Omamy nocne

lub zaburzenia psychicznego. Urojenia pojawiają się zwykle podczas snu. Omamy nocne to rodzaj zaburzenia, które jest znane jako parasomnia. Jakie są przyczyny (...) są różne. Najczęstsze to: bezsenność...

Zaburzenia snu

Leczenie zaburzeń snu

Zaburzenia snu są coraz częstym problemem. Wstajemy niewyspani, przez cały dzień odczuwamy zmęczenie i mamy problemy z koncentracją. Staramy sobie pomóc, zażywając leki nasenne i nie docieramy do przyczyny bezsenności....

Zaburzenia snu

Ile powinno się spać?

Ile powinno się spać?

domowymi sposobami, należy wybrać się do lekarza. W Polsce istnieją trzy ośrodki leczenia zaburzeń snu: Poradnia Zaburzeń Snu, Akademickie Centrum (...) Kliniczne AMG, Gdańsk 80-211,...