Styczniowa przypadłość. To teraz najczęstsze niedobory, stąd skurcze mięśni
Zimą, zwłaszcza w styczniu, wiele osób zmaga się z niedoborami witamin i minerałów wynikającymi z ograniczonego dostępu do światła słonecznego oraz uboższej diety. Mogą one wpływać nie tylko na spadek odporności i pogorszenie nastroju, ale także na kondycję mięśni, kości oraz ogólne samopoczucie. Jakich składników najczęściej brakuje w tym okresie i jakie mogą być tego skutki?
W tym artykule:
Witamina D
Witamina D należy do najczęstszych niedoborów w okresie zimowym. Jest produkowana w skórze pod wpływem promieniowania UVB, dlatego jej synteza jest znacznie ograniczona zimą, gdy dni są krótkie, nasłonecznienie niewielkie, a czas spędzany na zewnątrz krótszy.
W badaniach klinicznych opisywanych przez Viamedica Journals wskazuje się, że niedobór witaminy D dotyczy nawet ponad 80 proc. osób w miesiącach zimowych, a stężenia 25-hydroksywitaminy D, czyli 25(OH)D - głównego wskaźnika poziomu witaminy D w organizmie - są statystycznie niższe niż latem.
Odpowiedni poziom witaminy D ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Najważniejsze zadania witaminy D w organizmie:
- reguluje wchłanianie wapnia i fosforu, wspierając mineralizację kości i zębów oraz kondycję całego układu kostnego, w tym także drobnych kosteczek ucha;
- odgrywa również istotną rolę w pracy układu odpornościowego, pomagając organizmowi skuteczniej reagować na infekcje;
- bierze udział w regulacji gospodarki cukrowej poprzez wpływ na wydzielanie insuliny;
- wspiera funkcjonowanie mięśni i układu nerwowego;
- korzystnie oddziałuje na kondycję skóry, łagodząc stany zapalne.
Badania sugerują także, że utrzymanie prawidłowego poziomu witaminy D może wiązać się z niższym ryzykiem rozwoju niektórych chorób przewlekłych.
Witamina C
Kolejną ważną witaminą, której zapotrzebowanie wzrasta zimą, jest witamina C (kwas askorbinowy). W okresie częstych infekcji organizm zużywa jej więcej, a jednocześnie dieta bywa uboższa w świeże owoce i warzywa, co sprzyja niedoborom. Ma to szczególne znaczenie, ponieważ zimą częściej jesteśmy narażeni na kontakt z patogenami.
Witamina C wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego m.in. poprzez udział w aktywności białych krwinek oraz ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym. Jako silny przeciwutleniacz neutralizuje wolne rodniki powstające w trakcie stanów zapalnych, wspomagając regenerację organizmu.
Kwas askorbinowy odgrywa także ważną rolę w syntezie kolagenu, niezbędnego dla prawidłowego stanu skóry, naczyń krwionośnych i tkanek łącznych, oraz wspiera gojenie się ran. Dodatkowo poprawia wchłanianie żelaza z diety, co ma znaczenie zimą, gdy częściej obserwuje się zmęczenie i osłabienie.
Badania wskazują, że choć suplementacja witaminy C nie zapobiega infekcjom u osób zdrowych, jej odpowiednia podaż może wspierać organizm w trakcie choroby i skracać czas rekonwalescencji.
Magnez
Magnez nie jest tak intensywnie badany sezonowo jak witaminy D i C, jednak dane wskazują, że znaczna część populacji przez cały rok nie pokrywa zapotrzebowania na ten pierwiastek.
Magnez (Mg) uczestniczy w wielu procesach zachodzących w organizmie i jest jednym z kluczowych minerałów obecnych w tkankach miękkich. Wpływa na prawidłowe funkcjonowanie mięśni, przewodnictwo nerwowe oraz utrzymanie równowagi elektrolitowej.
Jego niedobór może prowadzić do:
- skurczów mięśni,
- uczucia zmęczenia, rozdrażnienia,
- zaburzeń snu, które w okresie jesienno-zimowym często się nasilają.
Magnez wspiera odporność, uczestniczy w przemianach energetycznych, umożliwiając uwalnianie energii z białek, tłuszczów i węglowodanów, a także bierze udział w syntezie białek i materiału genetycznego. Jest niezbędny do prawidłowej pracy mięśnia sercowego, wspiera mineralizację zębów oraz reguluje gospodarkę węglowodanową.
Witaminy z grupy B
Witaminy z grupy B, zwłaszcza witamina B12, B6 oraz kwas foliowy, mają istotne znaczenie dla metabolizmu energetycznego, funkcjonowania układu nerwowego oraz produkcji czerwonych krwinek. Wspierają także pracę układu mięśniowego i naczyniowego oraz wpływają na kondycję skóry. Zimą ich niedobory mogą się nasilać, szczególnie u osób stosujących diety eliminacyjne (np. wegetariańskie i wegańskie), seniorów oraz osób z zaburzeniami wchłaniania.
Badania wskazują, że niewystarczająca podaż witaminy B12 i kwasu foliowego może prowadzić do przewlekłego zmęczenia, obniżonego nastroju, osłabienia odporności oraz problemów z koncentracją. Objawy te bywają często mylnie przypisywane wyłącznie "zimowemu spadkowi energii".
Cynk
Zimą rośnie także ryzyko niedoboru cynku, szczególnie u osób starszych, wegetarian oraz osób stosujących dietę ubogą w produkty pełnoziarniste, nasiona i orzechy. Badania sugerują, że odpowiedni poziom cynku może skracać czas trwania infekcji górnych dróg oddechowych i wspierać procesy regeneracyjne organizmu.
Cynk jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego i bierze udział w wielu procesach metabolicznych, w tym w trawieniu białek oraz przekształcaniu składników odżywczych w energię. Wspiera metabolizm kości, pracę enzymów oraz funkcjonowanie narządów wewnętrznych, w tym trzustki, wpływając na regulację wydzielania insuliny.
Niedobór cynku może prowadzić do obniżonej odporności, częstszych infekcji, pogorszenia kondycji skóry i włosów, a także zaburzeń smaku i węchu.
Żelazo
Żelazo to kolejny niezwykle ważny pierwiastek, niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Bierze udział w produkcji hemoglobiny transportującej tlen do komórek oraz wspiera pracę układu odpornościowego i nerwowego. Zimą jego niedobór bywa częstszy ze względu na mniej urozmaiconą dietę i ograniczone spożycie produktów bogatych w żelazo.
Niedobór żelaza może prowadzić do:
- anemii,
- osłabienia,
- uczucia przewlekłego zmęczenia,
- bladości skóry,
- spadku wydolności fizycznej.
Szczególnie narażone są osoby stosujące diety roślinne, kobiety w wieku rozrodczym oraz osoby po przebytych infekcjach, które dodatkowo osłabiają organizm. Badania wskazują również, że niedobór żelaza może negatywnie wpływać na funkcjonowanie układu odpornościowego, zwiększając podatność na infekcje w sezonie zimowym.
Źródła: https://www.newsweek.com/gastroenterologist-recommends-3-natural-ways-to-protect-your-gut-11153660 https://www.termedia.pl/Prevalence-of-abdominal-symptoms-in-the-Polish-population%2C41%2C18177%2C1%2C1.html * https://pulsmedycyny.pl/medycyna/gastroenterologia/nawet-5-6-mln-polakow-moze-miec-chorobe-stluszczeniowa-watroby-kto-jest-szczegolnie-narazony/
Źródła
- Dagmara Dąbek
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.