Zaburzenia snu

Zaburzenia snu zostały skategoryzowane w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F51 (nieorganiczne zaburzenia snu) i G47 (zaburzenia snu). Mianem zaburzeń snu określa się wszelkie dysfunkcje i nieprawidłowości, które dotyczą długości, jak i jakości snu. Do najbardziej popularnych zaburzeń snu zalicza się: bezsenność, narkolepsję, bezdech senny i somnambulizm, które zakłócają funkcjonowanie człowieka w ciągu dnia, powodując spadek samopoczucia.

1. Problemy ze snem

Każdy chce się wysypiać, bo zdrowy sen to dobre samopoczucie, nastrój, energia do działania. Sen i czuwanie to najważniejsze z rytmów okołodobowych człowieka. Jednak niektórzy cierpią na poważne zaburzenia snu. Do najbardziej popularnych zaburzeń snu zalicza się:

  • dyssomnie – zaburzenia snu, które charakteryzują się nieprawidłową ilością, jakością oraz czasem trwania snu, np.: bezsenność, hipersomnia, czyli nadmierna senność, narkolepsja, zaburzenia rytmów okołodobowych, zespół przyspieszonej fazy snu oraz zaburzenia snu związane z nocną dysfunkcją oddechową;
  • parasomnie – zaburzenia snu, które występują w trakcie jego trwania, podczas wybudzania lub zasypiania i do tej grupy zalicza się: lęki senne, koszmary nocne, mówienie przez sen, somnambulizm, upojenie przysenne (zespół Elpenora), paraliż przysenny, seksomnię (zespół Morfeusza) oraz bruksizm (zgrzytanie zębami podczas snu);
  • zaburzenia snu w przebiegu schorzeń psychicznych – bezsenność czy problemy ze snem są częstym objawem towarzyszącym chorobom psychicznym, np. zaburzeniom nastroju, w tym przede wszystkim depresji.

W ICD-10 pod kodem F51 wyróżniono m.in. następujące nieorganiczne zaburzenia snu: bezsenność nieorganiczną, nieorganiczną hipersomnię, nieorganiczne zaburzenia rytmu snu i czuwania, somnambulizm (sennowłóctwo), lęki nocne i koszmary senne. Pod kodem G47 mieszczą się następujące zaburzenia snu: insomnia (zaburzenia w rozpoczęciu i trwaniu snu), hipersomnia (zaburzenia z nadmierną sennością), zaburzenia rytmu snu i wstawania, bezdech senny, narkolepsja i katalepsja.

2. Rodzaje zaburzeń snu

10 sposobów na lepszy sen

Bezsenność żywi się osiągnięciami nowoczesnego życia: światłem komórki, tabletu lub zegarka elektronicznego na stoliku nocnym. Krótkie fale niebieskiego...

Do najpopularniejszych zaburzeń snu zalicza się m.in. bezsenność, która polega na utrzymujących się przez dłuższy czas kłopotach w zasypianiu, wybudzaniu się w nocy, niemożności powtórnego zaśnięcia oraz zbyt wczesnym budzeniu się. Istotą bezsenności jest subiektywne poczucie braku snu, niewyspanie i senność w ciągu dnia, które występują, mimo iż długość snu mieści się w normie. Trudności ze snem wykazują także osoby z zespołem niespokojnych nóg. Zaburzenie to występuje zazwyczaj przed zaśnięciem i charakteryzuje się nieprzyjemnymi oraz bolesnymi doznaniami w nogach (czasem w rękach), wierceniem się, poruszaniem nogami i próbami ich rozmasowania, co jednak nie uśmierza bólu.

Inną kategorią zaburzeń snu jest bezdech senny albo inaczej zespół bezdechu śródsennego, który polega na ustaniu wentylacji płuc podczas spania przez okres dłuższy niż 10 sekund lub spłyceniu oddechu poniżej 50%. Głównym objawem bezdechu jest chrapanie i wielorazowe epizody wybudzania się w ciągu nocy, co powoduje rano uczucie niewyspania i zmęczenia. Hipersomnia natomiast to inaczej nadmierna senność w ciągu dnia wraz z napadami snu niezależnie od miejsca i pory. Hipersomnię uznaje się za izolowaną jednostkę nozologiczną albo jeden z objawów narkolepsji. Na obraz chorobowy narkolepsji, oprócz nadmiernej senności, składa się: katapleksja, porażenie przysenne oraz omamy hipnagogiczne.

3. Konsekwencje zaburzeń snu

6 produktów, których nie warto jeść przed snem

Przewracasz się w nocy z boku na bok, czujesz się zmęczona, a w zaśnięciu nie pomaga ci nawet liczenie baranów? Do tego zamiast chudnąć, tyjesz? Spójrz...

Z badań Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wynika, że przeciętny człowiek śpi około 7 godzin i 30 minut, czyli o 1,5 godziny krócej niż na początku XX wieku. Ponadto szacuje się, że od 30 do 35% osób w populacji ogólnej ma problemy ze snem, a 9-11% cierpi na chroniczną bezsenność. Zaburzenia snu mogą mieć charakter izolowany albo stanowić jeden z symptomów chorób natury psychicznej (depresji, nerwicy, uogólnionych lęków, uzależnień) lub somatycznej. Sen jest niezbędny do życia i prawidłowego przebiegu procesów psychicznych. Już jedna nieprzespana noc obniża sprawność psychofizyczną. Deprywacja snu przez dłuższy czas powoduje szereg negatywnych efektów psychicznych i fizjologicznych, np.:

  • spadek samopoczucia i zmiany nastroju;
  • zmęczenie, brak pokrzepienia i wypoczynku odczuwanego w ciągu dnia;
  • senność, spowolnienie reakcji, gorszy refleks;
  • osłabienie zdolności poznawczych, gorszą jakość wykonania zadań;
  • spadek koncentracji uwagi i motywacji;
  • luki w pamięci;
  • większą ilość błędów w pracy;
  • wzrost wypadków komunikacyjnych, np. na skutek zaśnięcia za kierownicą;
  • rozdrażnienie, irytację, gniew, wybuchy złości, huśtawkę emocjonalną;
  • komplikacje zdrowotne, większe spożycie leków;
  • spadek odporności na stres i obniżoną tolerancję na frustrację;
  • destabilizację funkcjonowania układu immunologicznego, większą podatność na infekcje;
  • większe ryzyko wystąpienia depresji lub innej choroby afektywnej;
  • większą podatność na choroby układu krążenia (np. nadciśnienie) oraz układu trawiennego;
  • skłonność do otyłości.

4. Higiena snu

Gwiazdy, które mają problemy ze snem

Jeśli często masz problemy ze snem, nie możesz zasnąć, przewracasz się z boku na bok lub liczysz barany, cierpisz na zaburzenia snu. Nie jesteś jednak...

Zaburzenia snu wynikają nie tylko z chorób natury somatycznej czy psychicznej, ale wiążą się również z czynnikami środowiskowymi zakłócającymi sen, wśród których czołowe miejsce zajmuje hałas. Chroniczne zaburzenia snu wymagają dokładnej diagnozy i leczenia. Należy udać się do lekarza psychiatry lub neurologa albo do poradni zaburzeń snu. Leczenie zaburzeń snu poprawia jakość życia pacjentów i chroni przed rozwojem chorób somatycznych, mających związek z deprywacją snu. Nie ma metody-wytrychu, która odpowiadałaby na pytanie, jak leczyć bezsenność, narkolepsję czy lunatyzm.

Zanim jednak skorzysta się z leczenia farmakologicznego zaburzeń w zasypianiu, warto pamiętać, że komfort snu można sobie zapewnić, pamiętając o przestrzeganiu kilku prostych zasad:

  • Ustal stały rytm snu i aktywności – kładź się spać i budź się codziennie o tej samej porze.
  • Gimnastykuj się, uprawiaj sporty i aktywnie wypoczywaj – wysiłek fizyczny ułatwia zasypianie, ale pamiętaj, by unikać ćwiczeń na 5-6 godzin przed snem, gdyż mogą działać pobudzająco.
  • Dbaj o zdrowy styl życia – unikaj kofeiny, nikotyny i dużej ilości czekolady, szczególnie przed snem, gdyż używki te działają energetyzująco na organizm. Przed położeniem się spać nie pij alkoholu. Co prawda, wieczorny drink ułatwia zasypianie, ale spłyca sen.
  • Unikaj drzemek w ciągu dnia – wieczorna senność pojawia się później i trudniej jest zasnąć.
  • Nie jedz obfitych posiłków tuż przed zaśnięciem.
  • Stwórz rytuał chodzenia spać – zjedz lekkostrawną kolację, pościel łóżko, umyj się, wykonaj czynności kosmetyczne, ubierz piżamę, zgaś światło i wygodnie ułóż się w łóżku.
  • Nie zażywaj leków, które mogą opóźniać lub zakłócać sen, np. niektóre leki nasercowe czy przeciwgorączkowe.
  • Zrelaksuj się przed snem – odpręż, zapomnij o stresach w ciągu dnia, posłuchaj muzyki, poczytaj książkę albo weź gorącą kąpiel, która wzmaga senność.
  • Zatroszcz się o dobrą aurę w sypialni – miejsce spania powinno być ciche, chłodne (najlepsza temperatura to 16-18°C), wygodne i zaciemnione, co sprzyja produkcji melatoniny – hormonu produkowanego przez szyszynkę, który warunkuje sen.
  • Kiedy nie możesz zasnąć w czasie 30 minut od zgaszenia światła, wstań z łóżka i zacznij robić coś innego, np. przenieś się do innego pokoju.
  • Skorzystaj z zabiegów relaksujących – głębokie oddychanie, wizualizowanie sympatycznych wyobrażeń czy relaksacja progresywna Jacobsona ułatwiają zasypianie.

Zaburzenia snu mogą wydawać się stosunkowo łagodną dolegliwością, ale czasami potrafią skutecznie uprzykrzyć człowiekowi życie. Sen jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania. Gwarantuje m.in. regenerację sił organizmu, umożliwia konsolidację śladów pamięciowych i efektywną naukę. Nie należy zatem bagatelizować problemów ze snem i pozwalać na uczucie permanentnego zmęczenia, gdyż niewyspanie znacznie obniża jakość funkcjonowania i poczucie zadowolenia z życia.

Komentarze (16)
~Magdalena
~Magdalena

Od kilku lat występuje u mnie napadowa senność w ciągu dnia - mimo przesypiania ok 8 h w nocy, zdarzają się "momenty" w dzień, kiedy czuję nadchodzący moment,to się dzieje w ułamku sekundy - natychmiastowa, bardzo silna potrzeba snu. Czasem rzeczywiście zasypiam, czasem położę się, muszę zamknąć oczy ale rejestruję wszystko co się dzieje obok mnie choć nie mam siły by otworzyć oczu, zareagować, itp. Mam też problemy z pamięcią, zwłaszcza tą "świeżą", np. zrobię herbatę, postawię ją na stole, po chwili nie pamiętam, że ją zrobiłam, dopiero fakt, że ona stoi przede mną uświadamia mi, że nikt inny tego nie zrobił, więc na pewno to ja. Mam 36 lat i jest to dość krępujący problem, znajomi śmieją się, że mam alzheimera choć nikt nie traktuje tych objawów poważnie. EEG robiłam po tym jak "zasnęłam" za kierownicą. Wczoraj zasnęłam w trakcie kąpieli. badanie EEG: Czynność podstawowa, w okolicy ciemieniowo -potylicznej, składa się z rytmu alfa 11Hz o ampl. do 60 uV, z nałożonymi seriami niskonapięciowych fal beta, dominującymi w okolicach czołowych. RZ jest wyrażona. W lewej okolicy skroniowej kilkakrotnie i nieco częściej w czasie HW zarejestrowano napadowe grupy i serie wyostrzonych fal theta o ampl. do 60uV. Zapis z cechami nieprawidłowymi w lewej okolicy skroniowej, narastającymi w czasie HW.

Odpowiedz
~Joo 95
~Joo 95

Mam problem tego rodzaju że często ciężko mi zasnąć a gdy już usne to nie mogę się obudzić, nawet gdy coś mnie zbudzi szybko usypiam na nowo...po za tym jest jedna rzecz nie zdarza się regularnie ale dość często mianowicie nad ranem mam tyle snów, które są jakby w przyspieszonym tempie i pomieszane są na tyle szybkie że nie zapamiętuje nic bo wszystko jest zamazane, a gdy się obudze po tym jestem wykończona jakbym zamiast spania pracowała długie godziny...Nie mam pojęcia co to może być

Odpowiedz
~Marta
~Marta

ja zgłosiłam się do psychiatry z problemem z zasypianiem, ale szybko okazało się, że problem tkwi zupełnie gdzieindziej a zaburzenia snu są skutkiem tego. teraz juz jest lepiej, lecze się a bardzo pomógł mi dr Staniszewski z Psychomedic.pl. Jesli macie problemy ze snem, to nie wahajcie się, nie ma sensu się męczyć, idzcie po poradę do specjalisty!

Odpowiedz
~s.m.
~s.m.

To jest nic, ja co noc mam koszmary, CO NOC. Nie wiem jak sobie z tym poradzić, strasznie się pocę choć nie jest w pokoju gorąco (standardowo zimą grzejnik na 3-4, śpię w koszulce na krótkim rękawku). Mam problemy z zasypianiem, bo chyba boję się zwyczajnie tych koszmarów... w moich snach najwięcej jest trupów, nie takich zwykłych - dosłownie porozrywanych.... Nie wiem skąd takie sny, horrorów/thrillerów nie oglądam bo nie lubię, w gry takie też nie gram, jestem raczej spokojną osobą, dużo stresów też nie mam...

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia snu
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Kobiety

~greggi • ostatni post 8 godzin temu

3
Artykuły Zaburzenia snu
Zaburzenia snu

Medytacja na problemy ze snem

Medytacja na problemy ze snem

Często odczuwasz zmęczenie i masz problemy ze snem? W przypadku, gdy stosowane leki na bezsenność nie przynoszą rezultatów, warto sięgnąć po inne naturalne sposoby na poprawę snu. Według specjalistów pomocne w zwalczaniu zaburzeń snu mogą okazać się...

Zaburzenia snu

Hipersomnia

(...) Jest kilka przyczyn patologicznej nadmiernej senności. Mogą to być: pierwotne (endogenne) zaburzenia snu: narkolepsja,...

Zaburzenia snu

Parasomnie

(...) i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN...

Zaburzenia snu

Strach przed snem

Coraz więcej osób ma problem ze snem. Najczęściej jest to bezsenność lub zaburzenia snu. Te problemy to poważna sprawa ... , i zainteresuj się technikami relaksacyjnymi. Naucz się odpoczywać i radzić sobie z napięciem. Wówczas zaburzenia snu będą mniej dotkliwe ... w fobię, poszukaj pomocy specjalisty. Im dłużej zwlekasz z rozwiązaniem problemu, tym poważniejsze stają się zaburzenia snu. Szelenberger W. Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-60072-61-5, Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu,...

Zaburzenia snu

Rytm okołodobowy

(...) leczenia zaburzeń snu. Zaburzenia rytmu okołodobowego rodzą kolejne problemy, nie tylko zaburzenia snu. Mogą to być choroby sercowo ... -32, Szelenberger W. Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-60072-61-5, Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu,...

Zaburzenia snu

Problemy ze spaniem

Problemy ze spaniem

(...) Eksperymenty przeprowadzone na myszach wykazały, że zaburzenia snu mają ścisły związek z zakłóceniami w funkcjonowaniu tych części mózgu ... dla badaczy jest znalezienie odpowiedzi na pytanie, jak zaburzenia snu mogą wpływać na codzienne funkcje psychiczne,...

Zaburzenia snu

Mówienie przez sen

(...) Jednak nie wszystkie zaburzenia snu to powód do zmartwień. Mówienie przez sen jest częstym zjawiskiem, które u znacznej większości ludzi ... 83-60072-61-5, Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN...

Zaburzenia snu

Jak dużo snu tak naprawdę potrzebujemy?

Jak dużo snu tak naprawdę potrzebujemy?

Odpowiednia ilość i jakość snu jest bardzo ważna dla naszego zdrowia. Wielu z nas boryka się z problemami z zaśnięciem, z jego utrzymaniem bądź nie czuje się wypoczęta po przespaniu nawet kilkunastu godzin. Pomoc specjalistów nie zawsze jest konieczna.

Zaburzenia snu

Lunatykowanie

(...) i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9, Krupka-Matuszczyk I. Zaburzenia snu u...

Zaburzenia snu

Narkolepsja

Narkolepsja to rodzaj zaburzenia snu, który powoduje niekontrolowaną senność w ciągu dnia. Dotyka zarówno kobiety, jak i mężczyzn. Pierwsze symptomy pojawiają się okresie dojrzewania, ale narkolepsja może też zaatakować po 20. roku życia. Osoba chora odczuwa ciągłą senność w ciągu dnia, zasypia nawet w trakcie codziennych czynności. W nocy narkoleptycy zwykle doświadczają ... -60072-61-5, Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN...