Złamanie nogi - postępowanie, diagnostyka i leczenie

Na kończynę dolną składa się wiele kości, dlatego też złamania nogi mogą być różne, w zależności od konkretnej kości, w której wystąpił uraz. Wyróżniamy:

• złamania kości biodra,
• złamania kości uda,
• złamania kości rzepki,
• złamania kości podudzia: złamanie kości piszczelowej, złamanie kości strzałkowej oraz złamania tzw. widełek goleni (kości bocznej, przyśrodkowej). Łączne ich złamanie to złamanie kości goleni,
• złamania kości stopy: złamania kości stępu, złamania kości śródstopia i palców.

Złamania nogi mogą być złamaniami zamkniętymi i złamaniami otwartymi. Często są to złamania z przemieszczeniem, a także złamania z odpryskiwaniem kawałków kości. W zależności od typu złamania, a także umiejscowienia urazu, należy dokładnie wiedzieć jak postępować przy złamaniu nogi. Różne może być także leczenie tych urazów kości.

Złamanie nogi często można zauważyć, gdyż w większości przypadków uraz ten to złamanie z przemieszczeniem. Wtedy też kończyna ulega zniekształceniu. Pierwsza pomoc przy złamaniu nogi nie różni się zbytnio od postępowania przy innych złamaniach. Przede wszystkim należy unikać poruszania złamaną kończyną, aby nie pogłębić i pogorszyć urazu kości. Należy unieruchomić kończynę, stosując tzw. unieruchomienie obłożeniowe. Nogę stabilizuje się płaskim przedmiotem, np. deską, nartą itp., przyczepiając go do kończyny za pomocą elastycznej opaski.

Gdy uraz nogi jest złamaniem otwartym, należy nałożyć na ranę jałowy opatrunek osłaniający, odpowiednio przyczepiając go do kończyny, ale w taki sposób, aby nie spowodować większego uszkodzenia kończyny. Następnie należy wykonać unieruchomienie nogi. Aby zmniejszyć szybkość powstawania obrzęku, zaleca się, aby kończyna znajdowała się powyżej poziomu serca. Można także stosować okłady z lodu, w celu zmniejszenia obrzęku. Następnie należy udać się do lekarza ortopedy lub najlepiej do szpitala.

Niekiedy w wyniku upadku może nie być widocznych oznak złamania, ale pojawia się silny ból oraz trudności w poruszaniu kończyną. W takim wypadku należy niezwłocznie udać się do szpitala na izbę przyjęć, w celu zdiagnozowania, czy doszło do złamania kości, czy jedynie do skręcenia czy zwichnięcia nogi.

Diagnostyka złamania nogi polega na wykonaniu badania radiologicznego. Na podstawie zdjęcia RTG złamanej kończyny lekarz może określić wielkość złamania, jego umiejscowienie, ewentualne przemieszczenia kości czy odłamanie kawałków kości. W szpitalu nakładane jest unieruchomienie w postaci opatrunku gipsowego. W przypadku, gdy złamanie dotyczy kości udowej unieruchomienie wykonuje się od biodra do kostki. Jeżeli uraz to złamanie kości goleni, należy unieruchomić kończynę od powyżej kolana do pięty.

Złamania kości stopy – należy unieruchomić całą stopę oraz kostkę. Po odpowiednio długim czasie unieruchomienia złamanej nogi (co najmniej 4 tygodnie) pacjent musi korzystać z ćwiczeń rehabilitacyjnych, w szczególności gdy unieruchomione było także kolano. Stosowana jest najczęściej kinezyterapia. Niektóre złamania kości, przed leczeniem zachowawczym, muszą być jednak leczone operacyjnie, np. złamanie kości biodrowej czy udowej. Po operacji należy jak najszybciej rozpocząć rehabilitację kolana.