Zwiększa ryzyko alzheimera, parkinsona, SM. Naukowcy kolejny raz potwierdzają

Badania sugerują, że ciężkie infekcje wirusowe mogą zwiększać ryzyko rozwoju chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera czy Parkinsona, a nawet stwardnienie rozsiane (SM).

Choroba Alzheimera a infekcje wirusowe. To już kolejne powiązanieChoroba Alzheimera a infekcje wirusowe. To już kolejne powiązanie
Źródło zdjęć: © Adobe Stock
Aleksandra Zaborowska

Ogromna baza danych pod lupą naukowców

Analiza opublikowana w magazynie "Neuron" objęła około pół miliona dokumentacji medycznych. Wyniki były zaskakujące: badacze wykazali aż 22 powiązania między infekcjami wirusowymi a rozwojem chorób neurodegeneracyjnych. Szczególnie niepokojące okazały się przypadki zapalenia mózgu o podłożu wirusowym (encefalitis). Osoby po takim epizodzie wykazywały aż 31-krotnie większe ryzyko zachorowania na chorobę Alzheimera. Dla porównania - spośród 406 pacjentów z encefalitis u 24 rozwinęła się ta poważna choroba.

Nie tylko wirusowe zapalenie mózgu budzi obawy. Hospitalizacja z powodu zapalenia płuc po grypie również wiązała się z wyższą podatnością na alzheimera, demencję, chorobę Parkinsona czy stwardnienie zanikowe boczne (ALS). Również zakażenia jelitowe, wirusowe zapalenie opon mózgowych czy półpasiec zwiększały ryzyko poważnych uszkodzeń układu nerwowego.

Mikrobom ma wpływ na naszą psychikę. Dr Parol: To ma duży związek

Jednym z kluczowych odkryć jest to, że negatywny wpływ infekcji wirusowych na mózg może utrzymywać się nawet przez 15 lat. Co więcej, żaden z badanych wirusów nie miał działania ochronnego - aż 80 proc. z nich określono jako neurotropowe, czyli zdolne do przenikania przez barierę krew-mózg.

Naukowcy podkreślają, że pewnym środkiem zapobiegawczym mogą być szczepienia. Istnieją skuteczne preparaty przeciw grypie, półpaścowi czy zapaleniu płuc (pneumokokom), które, choć nie eliminują całkowicie ryzyka zachorowania, istotnie zmniejszają liczbę ciężkich przypadków i hospitalizacji. Tym samym mogą ograniczać długofalowe skutki infekcji, w tym ryzyko neurodegeneracji.

Wirusy a choroby mózgu

W 2022 roku badanie przeprowadzone na ponad 10 milionach osób powiązało wirusa Epsteina-Barr z 32-krotnie większym ryzykiem stwardnienia rozsianego.

To wtedy zespół badawczy rozpoczął analizę od 35 tys. pacjentów z sześcioma typami chorób neurodegeneracyjnych w Finlandii, porównując ich dane z grupą kontrolną 310 tys. osób. Na tym etapie zidentyfikowano 45 powiązań, które następnie zweryfikowano przy pomocy bazy UK Biobank, obejmującej 100 tys. rekordów. Ostatecznie potwierdzono 22 silne związki między wirusami a chorobami mózgu.

Choć badanie miało charakter obserwacyjny i nie dowodzi przyczynowości, autorzy – w tym neurogenetycy Michael Nalls i Andrew Singleton z amerykańskiego National Institute on Aging – podkreślili, że wyniki znacząco wzmacniają hipotezę o roli wirusów w procesach neurodegeneracyjnych.

Jest to szczególnie istotne w obliczu faktu, iż choroby neurodegeneracyjne należą do najpoważniejszych wyzwań medycyny XXI wieku - skutecznych terapii jest niewiele, a czynniki ryzyka są liczne.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

  • Kjetil Bjornevik et al., "Longitudinal analysis reveals high prevalence of Epstein-Barr virus associated with multiple sclerosis", Science, 2022,

  • Kristin S. Levine et al., "Virus exposure and neurodegenerative disease risk across national biobanks", Neuron, 2023.

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Polak na czele PGEU. Historyczny moment dla aptek
Polak na czele PGEU. Historyczny moment dla aptek
Tylu zgonów w Polsce można było uniknąć. Eurostat alarmuje, system zawodzi
Tylu zgonów w Polsce można było uniknąć. Eurostat alarmuje, system zawodzi
Masz zimne stopy? Sprawdź, co pomaga i co to może oznaczać
Masz zimne stopy? Sprawdź, co pomaga i co to może oznaczać
Brutalnie pobił lekarkę w gabinecie. Sąd zdecydował o trzymiesięcznym areszcie
Brutalnie pobił lekarkę w gabinecie. Sąd zdecydował o trzymiesięcznym areszcie
Była w 17. ciąży, rodziła pijana. "Dramatyczne uszkodzenia"
Była w 17. ciąży, rodziła pijana. "Dramatyczne uszkodzenia"
Nadciśnienie ma związek z mózgiem? Odkrycie może zmienić kierunek leczenia
Nadciśnienie ma związek z mózgiem? Odkrycie może zmienić kierunek leczenia
Nie tylko ilość sodu ma znaczenie. Ekspert wskazuje pierwiastek, który obniża ciśnienie
Nie tylko ilość sodu ma znaczenie. Ekspert wskazuje pierwiastek, który obniża ciśnienie
"Polki nie będą rodzić na SOR-ach". MZ wprowadza interwencyjne punkty położnicze
"Polki nie będą rodzić na SOR-ach". MZ wprowadza interwencyjne punkty położnicze
GIF informuje o wycofaniu z obrotu leku. Decyzja ma rygor natychmiastowej wykonalności
GIF informuje o wycofaniu z obrotu leku. Decyzja ma rygor natychmiastowej wykonalności
Przebadali pacjentów z chorobą wątroby. Odkryli nietypową przyczynę
Przebadali pacjentów z chorobą wątroby. Odkryli nietypową przyczynę
Sery pod lupą Katarzyny Bosackiej. Co naprawdę kryje się w ich składzie?
Sery pod lupą Katarzyny Bosackiej. Co naprawdę kryje się w ich składzie?
Sygnalizuje choroby jelit, trzustki. Objawy widać na skórze
Sygnalizuje choroby jelit, trzustki. Objawy widać na skórze