Zwichnięcie kolana

Staw kolanowy jest największym i najbardziej narażonym na kontuzje stawem człowieka. Uraz kolana powstaje na wskutek eksploatowania stawów, uprawiania sportu oraz nadwagi. Do najczęstszych schorzeń kolana zaliczyć należy: uszkodzenia więzadeł krzyżowych, niestabilność kolana, uszkodzenie łąkotki, chrząstki i gonartrozę. Zimny okład na stłuczone kolanoto typowa kontuzja, występująca niezwykle często u osób aktywnie uprawiających sport, m.in. u piłkarzy i narciarzy.




 

1. Budowa stawu kolanowego

Staw kolanowy ma szerokość około 11-12 cm – jeśli przymocujemy do nóg narty o długości 160-180 cm, to przykładamy do niego ramię siły o 15-17-krotnym przełożeniu. Kość udowa jest bardziej wypukła niż kość piszczelowa i styka się z nią tylko na niewielkiej powierzchni – dzięki temu ma nieco więcej swobody, może toczyć się po powierzchni kości piszczelowej i nieco ślizgać ku tyłowi.



 

Pomiędzy kośćmi znajdują się dwie płytki z twardej, ale i elastycznej chrząstki, tzw. łąkotki. Kostki te mają znaczną odporność na urazy kolana, dzięki idealnemu dopasowaniu do powierzchni stawowej i możliwości ruchu do tyłu o około 12 mm w trakcie zgięcia kolana. Dzięki nim, np. przy zeskoku, kości udowa i piszczelowa nie uderzają bezpośrednio o siebie, ale około 60% ciężaru jest przenoszona przez te elastyczne amortyzatory.

Nasze kolana są różnie używane, obciążane i starzeją się w różnym tempie. W kolanie są umieszczone dwa więzadła krzyżowe: przednie, które hamuje ruch piszczeli ku przodowi, i tylne – uniemożliwiające ślizg ku tyłowi. Dzięki więzadłom krzyżowym kolana chód jest płynny, ekonomiczny i elementy składowe kolana nie ulegają przedwczesnemu zużyciu.

2. Uraz kolana

Najczęstszym mechanizmem urazu jest tzw. mechanizm koślawiący – gdy noga odjeżdża nam do boku, a jednocześnie siadamy. W pierwszym rzędzie ulega wtedy uszkodzeniu więzadło poboczne, potem łąkotka, dopiero na końcu, i to nie zawsze, więzadła krzyżowe.
 Wraz ze zwiększaniem się liczby osób uprawiających sport, często niedostatecznie przygotowanych i wytrenowanych, nierzadko z nadwagą, wzrasta ilość urazów więzadeł stawu kolanowego.



 

Najczęstsze objawy urazów więzadeł stawu kolanowego:

  • poważny uraz kolana, któremu towarzyszy najczęściej słyszalne „chrupnięcie w kolanie”,
  • krwiak w stawie kolanowym, często narastający powoli, niekiedy pojawiający się następnego dnia,
  • uczucie zwichnięcia kolana.

Więzadła krzyżowe kolana nie są elementem nośnym – można na nodze stanąć, czasami sportowiec jest w stanie zejść ze stoku, nawet niekiedy z niego ostrożnie zjechać. Jeśli krwiak narasta bardzo szybko, prawdopodobnie miało miejsce uszkodzenie większej liczby struktur stawowych.



 

Objawami uszkodzenia łękotki mogą być:

  • bloki kolana – gdy coś w stawie przeskoczy, to nie można go od razu zgiąć czy wyprostować – niekiedy można je samodzielnie odblokować,
  • uciekanie kolana – gdy przy nieostrożnym kroku noga załamuje się, jakby mięśnie zupełnie nie trzymały.

Pierwsza pomoc powinna polegać wtedy na unieruchomieniu nogi na czas transportu od kostki do pachwiny – np. przywiązanie jej lekko zgiętej w kolanie do dwu kijków. Jeśli nie ma krwawienia na zewnątrz, urazu głowy z utratą przytomności czy innych ran, powinniśmy otrzymać zastrzyk przeciwkrzepliwy. Chory po poważnym urazie kolana powinien zostać możliwie szybko obejrzany przez chirurga lub ortopedę. U młodych, aktywnych pacjentów zawsze lepiej jest zrobić wziernikowanie kolana (tzw. artroskopię), uszkodzenia zaopatrzyć i kolano w pełni wyrehabilitować. Zagipsowane zwichnięcie rzepki bardzo często prowadzi do wygojenia troczków z wydłużeniem, a z czasem do bocznego przemieszczenia rzepki i zmian zwyrodnieniowych.

3. Zwichnięcie rzepki kolanowej

Przy urazie skrętym kolana używamy określenia „zwichnięcie kolana”. Na szczęście, jest urazem niezwykle rzadkim, uszkodzeniu ulegają wtedy oba więzadła krzyżowe, w ogromnym niebezpieczeństwie jest wtedy tętnica podkolanowa i nerwy. Zwichnięcie rzepki dość łatwo ulega nastawieniu, ale prawie zawsze towarzyszy jej uszkodzenie troczków rzepki, złamania wewnątrzstawowe itp. W takiej sytuacji należy nogę unieruchomić i natychmiast transportować chorego do szpitala. W przypadku złamania rzepki konieczne jest leczenie operacyjne i zespolenie tzw. popręgiem Webera, choć przy zachowanym mechanizmie wyprostnym złamania bez przemieszczenia można leczyć zachowawczo w opatrunku gipsowym od kostek do połowy uda (nazywa się on tutorem gipsowym).



 

Urazy rzepki kolanowej mogą przydarzyć się każdemu. Młodzi, sprawni ludzie, którzy używają nogi aktywnie, lub osoby, które poruszają się na zmiennym podłożu powinni szczególnie zapobiegać urazom stawów. U takich osób dobre ćwiczenie i zapewnienie elastyczności odpowiednich grup mięśni, ćwiczenie czucia głębokiego i stretching pozwalają osiągnąć bardzo dobrą, sprawną w zakresie ich oczekiwań nogę.


Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Kontuzje i urazy
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Kontuzje i urazy
Kontuzje i urazy

Masz implanty piersi? Nie graj w paintballa!

Chirurgia plastyczna robi duże postępy i staje się znacznie bezpieczniejsza, dlatego też coraz więcej kobiet chętnie z niej korzysta, aby osiągnąć wymarzony wygląd, którego nie da się uzyskać innymi, nieinwazyjnymi metodami. Wszyscy zdajemy sobie sprawę...

Kontuzje i urazy

Skręcenie stawu skokowego

Skręcenie stawu skokowego

Staw skokowy należy do stawów o skomplikowanej strukturze i dużej ruchomości. Za stabilność stawu skokowego odpowiedzialnych jest wiele mięśni przebiegających od kości goleni aż do palców, dodatkowo wszystkie kości stępu, śródstopia i palców połączone są...

Kontuzje i urazy

Urazy stawu biodrowego

Staw biodrowy jest prawdopodobnie jednym z najciężej pracujących stawów naszego ciała. Staw ten musi nosić nasz ciężar bez względu na to, czy stoimy, siedzimy, leżymy, czy kucamy. Często też atakują go różnego rodzaju choroby, a z wiekiem dochodzi do...

Kontuzje i urazy

Zwichnięcie nogi

Ból nogi może wynikać z wielu czynników, m.in. z powodu nieprawidłowego postawienia stopy i uszkodzenia stawu skokowego, z powodu naderwania ścięgna czy zerwania więzadeł stawu kolanowego. Zwichnięcie nogi w stawie skokowym i kolanowym zdarza się dość...

Kontuzje i urazy

Urazy stawu łokciowego

Urazy stawu łokciowego

Staw łokciowy, jak każdy inny staw, jest narażony na typowe urazy: zwichnięcia, złamania czy choroby stawowe, jednakże ból łokcia jest w większości przypadków powodowany przypadłością zwaną „łokciem tenisisty" (bolesnymi zmianami chorobowymi przyczepów...

Kontuzje i urazy

Bóle mięśni - jak sobie z nimi radzić?

Silny ból mięśni może dopaść każdego i wszędzie, w najmniej oczekiwanym momencie. W takiej sytuacji myślimy jedynie o tym, by jak najszybciej położyć się do łóżka i odpocząć. Przyczyn pojawiania się tych nieznośnych skurczy jest wiele ‒ występują zwykle...

Kontuzje i urazy

Skręcenie nogi

Skręcenie stawu skokowego, tak zwane skręcenie kostki, to bardzo częsta kontuzja, o którą nietrudno, zwłaszcza zimą na oblodzonym chodniku. Przyczyną bólu jest naciągnięcie, naderwanie lub zerwanie więzadła bądź uszkodzenie torebki skokowej. Skręcenie...

Kontuzje i urazy

Zespół kanału nadgarstka

Cieśń nadgarstka, czyli zespół kanału nadgarstka lub zespół cieśni, to choroba charakteryzująca się nieprawidłowym funkcjonowaniem nerwów w nadgarstku i ręce. Chory skarży się przede wszystkim na dokuczliwy ból, najczęściej nasilający się w nocy. Poza tym...

Kontuzje i urazy

Zwichnięcie rzepki

Rzepka to kość współtworząca staw kolanowy. Może się zdarzyć, że kość rzepki przemieści się nieprawidłowo, wówczas jest źródłem silnego bólu. Kontuzje rzepki częściej przytrafiają się dzieciom niż dorosłym. Dochodzi do nich w wyniku urazu, a niekiedy...

Kontuzje i urazy

Wpływ leków na tarczycę na ryzyko złamań u osób starszych

Naukowcy przeprowadzili badanie, którego wyniki wskazują, iż osoby starsze przyjmujące wysokie dawki leków na tarczycę są szczególnie narażone na złamania. Niedoczynność tarczycy u osób starszych Niedoczynność tarczycy zazwyczaj wykrywa się we...