Kolano - budowa, urazy, zwichnięcie rzepki kolanowej

Staw kolanowy jest największym i najbardziej narażonym na kontuzje stawem człowieka. Uraz kolana powstaje na wskutek eksploatowania stawów, uprawiania sportu oraz nadwagi. Do najczęstszych schorzeń kolana zaliczyć należy: uszkodzenia więzadeł krzyżowych, niestabilność kolana, uszkodzenie łąkotki, chrząstki i gonartrozę. Zimny okład na stłuczone kolano to typowa kontuzja, występująca niezwykle często u osób aktywnie uprawiających sport, m.in. u piłkarzy i narciarzy.

Polecane wideo:




 

1. Kolano - budowa

Staw kolanowy ma szerokość około 11-12 cm – jeśli przymocujemy do nóg narty o długości 160-180 cm, to przykładamy do niego ramię siły o 15-17-krotnym przełożeniu. Kość udowa jest bardziej wypukła niż kość piszczelowa i styka się z nią tylko na niewielkiej powierzchni – dzięki temu ma nieco więcej swobody, może toczyć się po powierzchni kości piszczelowej i nieco ślizgać ku tyłowi.





 

Pomiędzy kośćmi znajdują się dwie płytki z twardej, ale i elastycznej chrząstki, tzw. łąkotki. Kostki te mają znaczną odporność na urazy kolana, dzięki idealnemu dopasowaniu do powierzchni stawowej i możliwości ruchu do tyłu o około 12 mm w trakcie zgięcia kolana. Dzięki nim, np. przy zeskoku, kości udowa i piszczelowa nie uderzają bezpośrednio o siebie, ale około 60% ciężaru jest przenoszona przez te elastyczne amortyzatory.

Nasze kolana są różnie używane, obciążane i starzeją się w różnym tempie. W kolanie są umieszczone dwa więzadła krzyżowe: przednie, które hamuje ruch piszczeli ku przodowi, i tylne – uniemożliwiające ślizg ku tyłowi. Dzięki więzadłom krzyżowym kolana chód jest płynny, ekonomiczny i elementy składowe kolana nie ulegają przedwczesnemu zużyciu.

2. Kolano - urazy

Najczęstszym mechanizmem urazu jest tzw. mechanizm koślawiący – gdy noga odjeżdża nam do boku, a jednocześnie siadamy. W pierwszym rzędzie ulega wtedy uszkodzeniu więzadło poboczne, potem łąkotka, dopiero na końcu, i to nie zawsze, więzadła krzyżowe.
 Wraz ze zwiększaniem się liczby osób uprawiających sport, często niedostatecznie przygotowanych i wytrenowanych, nierzadko z nadwagą, wzrasta ilość urazów więzadeł stawu kolanowego.





 

Najczęstsze objawy urazów więzadeł stawu kolanowego:

  • poważny uraz kolana, któremu towarzyszy najczęściej słyszalne „chrupnięcie w kolanie”,
  • krwiak w stawie kolanowym, często narastający powoli, niekiedy pojawiający się następnego dnia,
  • uczucie zwichnięcia kolana.

Więzadła krzyżowe kolana nie są elementem nośnym – można na nodze stanąć, czasami sportowiec jest w stanie zejść ze stoku, nawet niekiedy z niego ostrożnie zjechać. Jeśli krwiak narasta bardzo szybko, prawdopodobnie miało miejsce uszkodzenie większej liczby struktur stawowych.





 

Objawami uszkodzenia łękotki mogą być:

  • bloki kolana – gdy coś w stawie przeskoczy, to nie można go od razu zgiąć czy wyprostować – niekiedy można je samodzielnie odblokować,
  • uciekanie kolana – gdy przy nieostrożnym kroku noga załamuje się, jakby mięśnie zupełnie nie trzymały.

Pierwsza pomoc powinna polegać wtedy na unieruchomieniu nogi na czas transportu od kostki do pachwiny – np. przywiązanie jej lekko zgiętej w kolanie do dwu kijków. Jeśli nie ma krwawienia na zewnątrz, urazu głowy z utratą przytomności czy innych ran, powinniśmy otrzymać zastrzyk przeciwkrzepliwy. Chory po poważnym urazie kolana powinien zostać możliwie szybko obejrzany przez chirurga lub ortopedę. U młodych, aktywnych pacjentów zawsze lepiej jest zrobić wziernikowanie kolana (tzw. artroskopię), uszkodzenia zaopatrzyć i kolano w pełni wyrehabilitować. Zagipsowane zwichnięcie rzepki bardzo często prowadzi do wygojenia troczków z wydłużeniem, a z czasem do bocznego przemieszczenia rzepki i zmian zwyrodnieniowych.

3. Kolano - zwichnięcie rzepki kolanowej

Przy urazie skrętym kolana używamy określenia „zwichnięcie kolana”. Na szczęście, jest urazem niezwykle rzadkim, uszkodzeniu ulegają wtedy oba więzadła krzyżowe, w ogromnym niebezpieczeństwie jest wtedy tętnica podkolanowa i nerwy. Zwichnięcie rzepki dość łatwo ulega nastawieniu, ale prawie zawsze towarzyszy jej uszkodzenie troczków rzepki, złamania wewnątrzstawowe itp. W takiej sytuacji należy nogę unieruchomić i natychmiast transportować chorego do szpitala. W przypadku złamania rzepki konieczne jest leczenie operacyjne i zespolenie tzw. popręgiem Webera, choć przy zachowanym mechanizmie wyprostnym złamania bez przemieszczenia można leczyć zachowawczo w opatrunku gipsowym od kostek do połowy uda (nazywa się on tutorem gipsowym).





 

Urazy rzepki kolanowej mogą przydarzyć się każdemu. Młodzi, sprawni ludzie, którzy używają nogi aktywnie, lub osoby, które poruszają się na zmiennym podłożu powinni szczególnie zapobiegać urazom stawów. U takich osób dobre ćwiczenie i zapewnienie elastyczności odpowiednich grup mięśni, ćwiczenie czucia głębokiego i stretching pozwalają osiągnąć bardzo dobrą, sprawną w zakresie ich oczekiwań nogę.


Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Kontuzje i urazy
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Kontuzje i urazy
Kontuzje i urazy

Dotkliwe bóle mięśniowe

Dotkliwe bóle mięśniowe

Ból, który nie pozwala na normalne funkcjonowanie Ból mięśni, to jedna z najczęstszych i najbardziej przykrych dolegliwości. Aby uchronić się przed kolejnym atakiem, warto poznać skuteczne sposoby radzenia sobie z tym bólem - najlepiej te, które zostały...

Kontuzje i urazy

Ból mięśni a wizyta u lekarza

Ból mięśni a wizyta u lekarza

Kiedy pójść z bólem mięśni do lekarza? Ból mięśni może być bardzo uciążliwy i nie zawsze szybko mija. Czasami niezbędna jest wizyta u lekarza.

Kontuzje i urazy

Zimny okład na stłuczone kolano

Zimny okład na stłuczone kolano

Staw kolanowy jest największym i najbardziej narażonym na kontuzje stawem człowieka. Uraz kolana powstaje wskutek eksploatowania stawów, uprawiania sportu oraz nadwagi.

Kontuzje i urazy

Zwichnięcie barku

Zwichnięcie barku

. Po kilku tygodniach od unieruchomienia można zacząć powoli poruszać ramieniem. Ważne jest, aby ruch rozpoczynać stopniowo. Zapobiegnie to kontuzjom

Kontuzje i urazy

Zastrzyk dla pacjentów z urazami głowy

. Zagrożenia przy urazach głowy Każdego roku miliony ludzi wymagają pomocy lekarskiej ze względu na doznane urazy głowy. Zazwyczaj są to młodzi ludzie (...) traneksamowy już teraz daje nadzieje na łatwo dostępne...

Kontuzje i urazy

Bóle mięśni - jak sobie z nimi radzić?

Silny ból mięśni może dopaść każdego i wszędzie, w najmniej oczekiwanym momencie. W takiej sytuacji myślimy jedynie o tym, by jak najszybciej położyć się do łóżka i odpocząć. Przyczyn pojawiania się tych nieznośnych skurczy jest wiele ‒ występują zwykle...

Kontuzje i urazy

Zwichnięcie łokcia

Zwichnięcie łokcia

zwichnięcia są upadki. Może to być kontuzja sportowca lub zwykłe potknięcie (często u osoby starszej). Do zwichnięcia zazwyczaj dochodzi, gdy próbuje

Kontuzje i urazy

Skręcenie kolana

Skręcenie kolana

Skręcenie kolana to częsta kontuzja sportowa, która może przydarzyć się przy uprawianiu niemal każdego rodzaju sportu. Lekarze rozróżniają (...) kontuzji i niestabilności stawu kolanowego. Staw kolanowy...

Kontuzje i urazy

Naciągnięcie więzadeł

Naciągnięcie więzadeł

do tułowia. Kontuzje sportowe to urazy, których leczenie powinno się konsultować z lekarzem, gdyż zawsze może zaistnieć podejrzenie zwichnięcia lub złamania kości. Dodatkowo lekarz poradzi, jak najszybciej wyleczyć kontuzję,...

Kontuzje i urazy

Naciągnięcie mięśni

Naciągnięcie mięśni

Ból mięśni może oznaczać, że doszło do ich naciągnięcia lub nawet naderwania. Jest to bardzo częsta kontuzja, zwłaszcza wśród sportowców. Zazwyczaj dochodzi do niej w wyniku nadmiernego przeciążenia mięśni, które nie zostały przygotowane...