Atak paniki

Atak paniki pojawia się nagle, beż żadnej konkretnej przyczyny. Nie można go przewidzieć, zabezpieczyć się przed nim i uniknąć nieprzyjemnych doznań. Napad paniki to doświadczenie ekstremalnej trwogi o swoje życie, to przerażenie manifestujące się w postaci szeregu objawów somatycznych. Zaburzenie lękowe z napadami lęku, tzw. lęk paniczny, może być zalążkiem agorafobii (nerwicy społecznej) i przyczynić się do poważnych utrudnień w codziennym funkcjonowaniu chorego. Lęk paniczny nie jest związany z żadnymi konkretnymi okolicznościami, wysiłkiem, narażeniem na niebezpieczeństwo. Napad trwa od kilku minut do godziny. Pacjenci mają wtedy poczucie bardzo ciężkiej choroby, odczuwają strach przed śmiercią, domagają się natychmiastowej pomocy, wzywają pogotowie, mogą płakać. Charakterystyczny jest lęk przed kolejnymi napadami, czyli tzw. lęk antycypacyjny. Chory może mieć poczucie nierealności otoczenia, odłączenia się od własnej osoby. Boi się utraty panowania nad sobą, choroby psychicznej. Dlaczego pojawia się lęk paniczny? Jakie są objawy paniki i jak przeciwdziałać tego typu zaburzeniom nerwicowym?

Spis treści:
  1. 1. Przyczyny paniki
  2. 2. Objawy paniki
  3. 3. Co robić podczas ataku paniki?
  4. 4. Leczenie lęku napadowego

1. Przyczyny paniki

Do tej pory psychiatrzy nie doszli do konsensusu, czy panika jest odrębnym schorzeniem, czy raczej zespołem objawów towarzyszących zaburzeniom lękowym. We współczesnych klasyfikacjach chorób, np. ICD-10, panikę traktuje się jako zestaw symptomów nadwrażliwości lękowej i wegetatywnej. Napady paniki występują u około 9% populacji, a nawroty lęku panicznego o dużej intensywności dotyczą 1-2% całego społeczeństwa. Pierwszy atak paniki przypada na okres młodości (10-28 rok życia). Dwukrotnie częściej chorują kobiety niż mężczyźni.

Co jest powodem ataków paniki? Do końca nie wiadomo. Wśród czynników etiologicznych wymienia się m.in.: skłonności genetyczne, wpływ czynników meteorologicznych, stres, traumatyczne przeżycia, np. po ciężkiej chorobie, po porodzie, wypadku. Atak paniki może współtowarzyszyć takim chorobom, jak: depresja, alkoholizm czy sezonowa choroba afektywna SAD.

2. Objawy paniki

Napadowi lęku panicznego towarzyszą liczne objawy somatyczne (cielesne), często podobne do zaburzeń w funkcjonowaniu układu krążenia czy układu oddechowego. Nawet najdłuższa lista symptomów nie odda jednak tego, co przeżywa człowiek w stanie paniki. Do typowych objawów paniki zalicza się:

  • kołatanie serca, przyspieszone tętno;
  • pocenie się (zimne poty);
  • duszność, brak tchu, problemy oddechowe;
  • hiperwentylacja – niekontrolowany płytki oddech, powodujący spadek ilości tlenu w mózgu;
  • ból w klatce piersiowej;
  • dreszcze lub nagłe uczucie gorąca;
  • drżenie;
  • uczucie dławienia się;
  • zawroty głowy, omdlewanie;
  • derealizacja lub depersonalizacja;
  • obawa przed utratą kontroli nad sobą;
  • obawa przed śmiercią;
  • drętwienie kończyn;
  • bladość;
  • nudności lub nieprzyjemne doznania w jamie brzusznej.

Panika zaczyna się nagle, stopniowo narasta, by osiągnąć apogeum w czasie kilkunastu minut. Zwykle trwa do godziny. W okresie napadu paniki nie muszą wystąpić wszystkie powyższe symptomy. Po napadzie irracjonalny lęk zwykle się utrzymuje w postaci lęku typu agorafobii (lęk przed wyjściem z domu) i lęku antycypacyjnego, tzw. „lęku przed lękiem” (obawy, że atak paniki może się powtórzyć).

3. Co robić podczas ataku paniki?

Pomoc osobom cierpiącym na nawracające napady paniki musi być indywidualizowana i starannie przygotowana. Najczęściej stosowane formy leczenia, to:

  • leczenie farmakologiczne (objawowe) – stosuje się zwykle leki antydepresyjne, zwłaszcza z grupy SSRI i benzodiazepiny;
  • psychoterapia – polega na dawaniu wsparcia, redukcji napięcia i próbie zrozumienia mechanizmu funkcjonowania lęku;
  • terapia behawioralna – opiera się zwykle na desensytyzacji, czyli stopniowym odwrażliwianiu i przyzwyczajaniu pacjenta poprzez konfrontację z sytuacją, która nie stanowi bezpośredniego zagrożenia. Ponadto chory uczy się również technik relaksacji i kontroli oddechu.

Medycyna alternatywna proponuje natomiast aromaterapię, np. kojące efekty daje olejek eteryczny z lawendy. Inną opcją może być hipnoza i lecznicza moc wyobraźni. Ćwiczenia relaksacyjne i oddechowe wykorzystywane podczas medytacji lub jogi zmniejszają częstotliwość i intensywność dolegliwości. Rozluźnienie i uspokojenie przynosi też terapia ziołowa, np. picie naparu z tarczycy, kozłka lekarskiego lub melisy oraz zażywanie magnezu, który redukuje lęk i napięcie emocjonalne.

4. Leczenie lęku napadowego

Celem leczenia zespołu lęku napadowego jest obniżenie poziomu jego odczuwania, zmniejszenie częstości napadów, nauczenie pacjenta radzenia sobie z jego objawami i zrozumienia istoty choroby. Poza psychoterapią można stosować naukę technik relaksacyjnych, rozluźniania mięśni, odprężania, prawidłowego oddychania. W leczeniu farmakologicznym stosuje się krótkotrwale (maksymalnie 3-4 tygodnie) benzodiazepiny oraz beta-blokery (np. propranolol), które przynoszą szybką ulgę. Zastosowanie mają także trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne oraz inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny. W przerywaniu napadu paniki stosuje się benzodiazepiny. Chory powinien mieć taką tabletkę przy sobie na wypadek ataku.

Ważną pomocą w trakcie napadu jest także oddychanie do papierowej lub foliowej torby. Zapobiega to powstaniu hiperwentylacji, która nasila objawy. Chorzy z napadowym lękiem uczeni są czasem, by taką papierową torbę mieć przy sobie na wszelki wypadek. Może to być także ważne dla każdego, ponieważ tak proste działanie, zastosowane przez świadków ataku, może pomóc choremu w jego opanowaniu i być dla niego pierwszą pomocą.

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2776-4.
  • Dudek D., Grabski B., Jaeschke R., Siwek M., Lęk w zaburzeniach psychicznych, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Kraków 2011, ISBN 978-83-86826-00-2.
  • Fajkowska M., Szymura B., LĘK – geneza, mechanizmy, funkcje, SCHOLAR, Warszawa 2009, ISBN 978-83-7383-343-2.
  • Sidorowicz S., (red.), Psychiatria – praktyczny przewodnik kliniczny, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-151-8.
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
78
Komentarze

Pytania do specjalistów

Jak rozpoznać atak paniki?

Czy to atak paniki?Leczę się na zawroty głowy (zdarzały się stany przed omdleniowe) i ciągłe pisk w uszach.Laryngolog orzekł- zatkane trąbki słuchowe- biorę betanil forte.wczesniej antybiotyki przez 3tyg. Neur. wykluczył kręg. szyjny. Rano przy wyjściu...

Odpowiada: Mgr Magdalena Golicz Mgr Magdalena Golicz i 3 innych
Atak paniki a stosowanie leku Aciprex

Potrzebuje opini na temat leku aciprex mianowicie ile trwa proces poprawy tzn po ilu tyg sie tak naprawde poprawia biore 2 i poł tyg i cigale nie widze postepów. Poprawa była pod koniec 1ego tyg a teraz jest gorzej dzisiaj miałam atak paniki wszytsko...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Ataki paniki i lęk o zdrowie bliskich osób u 27-latki ~:

witam mam 27lat i mam dwoje dzieci od kilku miesiecy dostałam lęk po jakims czasie atak paniki ze umierem teras przeniesło sie na mojch bliskich ze cos się im stanie a obiawy mam takie ze zawroty głowy ból nóg rąk poodwójne widzenie ból żołądka a byłam...

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Atak paniki i kołatanie serca po wypiciu mocnej kawy ~:

opowiem jak to sie zaczęło 02.1.14 wylądowałem w szpitalu bo napiłem sie mocnej kawy serce zaczęło mi walić jak głupie dostałem jakiegoś ataku paniki serce mi b szybko biło i nie mogłem oddychać ścisk w gardle dostałem lek na uspokojenie i przeszło atak...

pokaż 5 następnych

Artykuły Emocje

Skończ z cierpieniem, zacznij cieszyć się życiem!
Emocje Skończ z cierpieniem, zacznij cieszyć się życiem!

7 listopada ukazał się poradnik "Skończ z cierpieniem, ciesz się życiem!" autorstwa Byron Katie. Wydawcą książki jest G+J Książki. Byron Katie na podstawie swoich doświadczeń stworzyła metodę PRACA (The Work), która pomaga osiągnąć duchowe i...

Chęć do życia
Emocje Chęć do życia

(...) życia, która odpowiada na pytanie: „Jak być szczęśliwym?”.(Objawy depresji, Szczęśliwe życie, Negatywne...

Jak sobie radzić z zazdrością?
Emocje Jak sobie radzić z zazdrością?

Zazdrość to uczucie frustracji, wynikające z przeświadczenia, że można utracić coś, na czym nam zależy. Zazdrość jest często traktowana jako stan niegodny człowieka spełniającego się, który wie, czego chce od życia. Od wieków łączono ją z...

Jak sobie radzić ze złością?
Emocje Jak sobie radzić ze złością?

(...) mogą przerodzić się w przemoc psychiczną albo fizyczną? Jak kontrolować emocje? Jak opanować zdenerwowanie? Istnieje kilka metod ... , ostudzić emocje i skoncentrować się na swoim wnętrzu: poznaniu niezaspokojonych potrzeb i niezrealizowanych oczekiwań. Wizualizacja ... zakomunikowałeś swoje intencje czy emocje. Złość niesie ze sobą duży ładunek energetyczny. Wyzwala takie pokłady energii, że ma się ... o dojrzałości emocjonalnej.(Przemoc psychiczna, Inteligencja emocjonalna, Negatywne...

Emocje Jak być szczęśliwym?

Jak być szczęśliwym człowiekiem? Co robić, by osiągnąć szczęście? Coraz częściej zadaje się te pytania w mediach, prasie, telewizji. Ludzie kupują szereg poradników z cudownymi radami, co zrobić, by osiągnąć subiektywną radość z życia. Gotowej...

Emocje Być kobietą

Bycie kobietą to fakt biologiczny, psychologiczny, hormonalny, estetyczny, intelektualny. Bycie kobietą to przyjemność, przywilej i wyzwanie. Co oznacza bycie kobietą? Życie po to, aby przekazywać życie? Dodatek, ozdoba mężczyzny? Możliwość przeżywania...

Emocje Jak emocje wpływają na zdrowie?

(...) z przyjaciółką twój nastrój może wrócić do normy. Nie ma w tym nic dziwnego – nasze emocje szybko ... pozbywamy się hormonu stresu. Przykłady można by mnożyć. Pozostaje pytanie: w jaki sposób nasze emocje wpływają na stan zdrowia?  Pozytywne emocje a zdrowie Najważniejszą dla ludzi pozytywną emocją jest miłość. Badania wykazały, że stan ... óle. Kiedy jesteś zadowolona z życia, z pewnością rzadziej zdarzają ci się problemy ze zdrowiem. Pozytywne emocje mają bowiem zbawienny...

Emocje Melancholia

(...) i skazą krwotoczną.(Dobre samopoczucie, Inteligencja emocjonalna, Negatywne...

Emocje Jak nauczyć się cierpliwości?

(...) czyli tolerancja dla opóźnień, może podwoić radość z niejednego odniesionego sukcesu.(Cechy osobowości, Negatywne...

pokaż 10 następnych