Atak paniki

Atak paniki pojawia się nagle, beż żadnej konkretnej przyczyny. Nie można go przewidzieć, zabezpieczyć się przed nim i uniknąć nieprzyjemnych doznań. Napad paniki to doświadczenie ekstremalnej trwogi o swoje życie, to przerażenie manifestujące się w postaci szeregu objawów somatycznych. Zaburzenie lękowe z napadami lęku, tzw. lęk paniczny, może być zalążkiem agorafobii (nerwicy społecznej) i przyczynić się do poważnych utrudnień w codziennym funkcjonowaniu chorego. Lęk paniczny nie jest związany z żadnymi konkretnymi okolicznościami, wysiłkiem, narażeniem na niebezpieczeństwo. Napad trwa od kilku minut do godziny. Pacjenci mają wtedy poczucie bardzo ciężkiej choroby, odczuwają strach przed śmiercią, domagają się natychmiastowej pomocy, wzywają pogotowie, mogą płakać. Charakterystyczny jest lęk przed kolejnymi napadami, czyli tzw. lęk antycypacyjny. Chory może mieć poczucie nierealności otoczenia, odłączenia się od własnej osoby. Boi się utraty panowania nad sobą, choroby psychicznej. Dlaczego pojawia się lęk paniczny? Jakie są objawy paniki i jak przeciwdziałać tego typu zaburzeniom nerwicowym?

Spis treści:
  1. 1. Przyczyny paniki
  2. 2. Objawy paniki
  3. 3. Co robić podczas ataku paniki?
  4. 4. Leczenie lęku napadowego

1. Przyczyny paniki

Do tej pory psychiatrzy nie doszli do konsensusu, czy panika jest odrębnym schorzeniem, czy raczej zespołem objawów towarzyszących zaburzeniom lękowym. We współczesnych klasyfikacjach chorób, np. ICD-10, panikę traktuje się jako zestaw symptomów nadwrażliwości lękowej i wegetatywnej. Napady paniki występują u około 9% populacji, a nawroty lęku panicznego o dużej intensywności dotyczą 1-2% całego społeczeństwa. Pierwszy atak paniki przypada na okres młodości (10-28 rok życia). Dwukrotnie częściej chorują kobiety niż mężczyźni.

Co jest powodem ataków paniki? Do końca nie wiadomo. Wśród czynników etiologicznych wymienia się m.in.: skłonności genetyczne, wpływ czynników meteorologicznych, stres, traumatyczne przeżycia, np. po ciężkiej chorobie, po porodzie, wypadku. Atak paniki może współtowarzyszyć takim chorobom, jak: depresja, alkoholizm czy sezonowa choroba afektywna SAD.

2. Objawy paniki

Napadowi lęku panicznego towarzyszą liczne objawy somatyczne (cielesne), często podobne do zaburzeń w funkcjonowaniu układu krążenia czy układu oddechowego. Nawet najdłuższa lista symptomów nie odda jednak tego, co przeżywa człowiek w stanie paniki. Do typowych objawów paniki zalicza się:

  • kołatanie serca, przyspieszone tętno;
  • pocenie się (zimne poty);
  • duszność, brak tchu, problemy oddechowe;
  • hiperwentylacja – niekontrolowany płytki oddech, powodujący spadek ilości tlenu w mózgu;
  • ból w klatce piersiowej;
  • dreszcze lub nagłe uczucie gorąca;
  • drżenie;
  • uczucie dławienia się;
  • zawroty głowy, omdlewanie;
  • derealizacja lub depersonalizacja;
  • obawa przed utratą kontroli nad sobą;
  • obawa przed śmiercią;
  • drętwienie kończyn;
  • bladość;
  • nudności lub nieprzyjemne doznania w jamie brzusznej.

Panika zaczyna się nagle, stopniowo narasta, by osiągnąć apogeum w czasie kilkunastu minut. Zwykle trwa do godziny. W okresie napadu paniki nie muszą wystąpić wszystkie powyższe symptomy. Po napadzie irracjonalny lęk zwykle się utrzymuje w postaci lęku typu agorafobii (lęk przed wyjściem z domu) i lęku antycypacyjnego, tzw. „lęku przed lękiem” (obawy, że atak paniki może się powtórzyć).

3. Co robić podczas ataku paniki?

Pomoc osobom cierpiącym na nawracające napady paniki musi być indywidualizowana i starannie przygotowana. Najczęściej stosowane formy leczenia, to:

  • leczenie farmakologiczne (objawowe) – stosuje się zwykle leki antydepresyjne, zwłaszcza z grupy SSRI i benzodiazepiny;
  • psychoterapia – polega na dawaniu wsparcia, redukcji napięcia i próbie zrozumienia mechanizmu funkcjonowania lęku;
  • terapia behawioralna – opiera się zwykle na desensytyzacji, czyli stopniowym odwrażliwianiu i przyzwyczajaniu pacjenta poprzez konfrontację z sytuacją, która nie stanowi bezpośredniego zagrożenia. Ponadto chory uczy się również technik relaksacji i kontroli oddechu.

Medycyna alternatywna proponuje natomiast aromaterapię, np. kojące efekty daje olejek eteryczny z lawendy. Inną opcją może być hipnoza i lecznicza moc wyobraźni. Ćwiczenia relaksacyjne i oddechowe wykorzystywane podczas medytacji lub jogi zmniejszają częstotliwość i intensywność dolegliwości. Rozluźnienie i uspokojenie przynosi też terapia ziołowa, np. picie naparu z tarczycy, kozłka lekarskiego lub melisy oraz zażywanie magnezu, który redukuje lęk i napięcie emocjonalne.

4. Leczenie lęku napadowego

Celem leczenia zespołu lęku napadowego jest obniżenie poziomu jego odczuwania, zmniejszenie częstości napadów, nauczenie pacjenta radzenia sobie z jego objawami i zrozumienia istoty choroby. Poza psychoterapią można stosować naukę technik relaksacyjnych, rozluźniania mięśni, odprężania, prawidłowego oddychania. W leczeniu farmakologicznym stosuje się krótkotrwale (maksymalnie 3-4 tygodnie) benzodiazepiny oraz beta-blokery (np. propranolol), które przynoszą szybką ulgę. Zastosowanie mają także trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne oraz inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny. W przerywaniu napadu paniki stosuje się benzodiazepiny. Chory powinien mieć taką tabletkę przy sobie na wypadek ataku.

Ważną pomocą w trakcie napadu jest także oddychanie do papierowej lub foliowej torby. Zapobiega to powstaniu hiperwentylacji, która nasila objawy. Chorzy z napadowym lękiem uczeni są czasem, by taką papierową torbę mieć przy sobie na wszelki wypadek. Może to być także ważne dla każdego, ponieważ tak proste działanie, zastosowane przez świadków ataku, może pomóc choremu w jego opanowaniu i być dla niego pierwszą pomocą.

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2776-4.
  • Dudek D., Grabski B., Jaeschke R., Siwek M., Lęk w zaburzeniach psychicznych, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Kraków 2011, ISBN 978-83-86826-00-2.
  • Fajkowska M., Szymura B., LĘK – geneza, mechanizmy, funkcje, SCHOLAR, Warszawa 2009, ISBN 978-83-7383-343-2.
  • Sidorowicz S., (red.), Psychiatria – praktyczny przewodnik kliniczny, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-151-8.
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
78
Komentarze
Wyloguj

Porady ekspertów

Jak poradzić sobie z problemami?

Witam! Mam 19 lat, jestem tegoroczną maturzystką, a jednocześnie strzępkiem nerwów....

mgr Joanna Żur-Teper Porady udziela mgr Joanna Żur-Teper psycholog, seksuolog, psychoterapeuta.
Jak mu pomóc? Jak odblokować jego serce?

Poznalam wspanialego faceta ,pokochalam go z wzajemnoscia. Jednak on nie chce byc ze mna poniewaz...

mgr Paulina Stolorz Porady udziela mgr Paulina Stolorz mgr psychologii klinicznej, psychoterapeuta.
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

pokaż 5 następnych

Artykuły Emocje

Emocje Jak emocje wpływają na zdrowie?

(...) z przyjaciółką twój nastrój może wrócić do normy. Nie ma w tym nic dziwnego – nasze emocje szybko ... pozbywamy się hormonu stresu. Przykłady można by mnożyć. Pozostaje pytanie: w jaki sposób nasze emocje wpływają na stan zdrowia?  Pozytywne emocje a zdrowie Najważniejszą dla ludzi pozytywną emocją jest miłość. Badania wykazały, że stan ... óle. Kiedy jesteś zadowolona z życia, z pewnością rzadziej zdarzają ci się problemy ze zdrowiem. Pozytywne emocje mają bowiem zbawienny...

Emocje Melancholia

(...) i skazą krwotoczną.(Dobre samopoczucie, Inteligencja emocjonalna, Negatywne...

Emocje Jak nauczyć się cierpliwości?

(...) czyli tolerancja dla opóźnień, może podwoić radość z niejednego odniesionego sukcesu.(Cechy osobowości, Negatywne...

Co jest potrzebne do szczęścia?
Emocje Co jest potrzebne do szczęścia?

(...) óżnych pojęć dobrostanu, tj. chwilowego bądź stałego.(Inteligencja emocjonalna, Szczęśliwe życie, Negatywne...

Co na smutek?
Emocje Co na smutek?

(...) nie rozmyślać tylko o tym, co nas smuci i przygnębia.(Problemy w związku, Relacje międzyludzkie, Pomoc psychologiczna, Negatywne...

Satysfakcja z życia
Emocje Satysfakcja z życia

(...) marzenia i stopień ich realizacji, cechy osobowości, emocje i doświadczenia życiowe. Osoba biedna, o niższym prestiżu...

Emocje Fundacja Dr Clown

Weekendy w szpitalu bywają różne. Dla dzieci to dodatkowy powód do smutku - kiedy nie mogą wyjść na przepustkę. Obce otoczenie, odebrane poczucie bezpieczeństwa i komfortu, ból, jaki niesie choroba i utrata kontaktu z bliskimi.

Emocje Porażki przyczyną chorób!

(...) sobie doznawane niepowodzenia. Emocje wpływają na nasze ciało Silne oddziaływanie stresu na mechanizmy rządzące naszym organizmem znane ... . Czym różni się gorycz od żalu? Obie te emocje są zupełnie naturalną reakcją na doznawane niepowodzenia i pojawiają się ... i zacząć działać, zanim przyjmą one kształt zgorzknienia.(Sposoby na stres, Skutki stresu, Negatywne...

Emocje Uruchom swoje zmysły i poczuj się lepiej!

Pierwsze dziecko jest dla kobiety niewątpliwie źródłem szczęścia i radości, ale też... ogromnego stresu. Czy sobie poradzę? Dlaczego ono znowu płacze? Czy je nie upuszczę? – takie pytania z pewnością kłębią się w głowie każdej młodej matki.

Emocje Śmiech to zdrowie!

Śmiech przyciąga niczym magnes i to bez względu na wiek. Jest nieodłącznym elementem naszego życia. Noworodki zaczynają się uśmiechać już w pierwszych tygodniach życia. Dzieci lgną do rówieśników, z którymi będą świetnie się bawić.

Emocje Czy jesteś impulsywny?

(...) taki wniosek. (0 punktów)c) złoszczę się, ale potrafię to opanować i przeczekać aż emocje opadną. (1 punkt) Pytanie 3 ... . Wyrażanie tego, co czujesz, pomaga ci rozładować napięcie emocjonalne. Emocje jednak masz zawsze pod kontrolą i niełatwo...

Zawał serca Atak serca

Jedną z konsekwencji życia w dzisiejszych czasach jest zwiększone ryzyko chorób serca...

Jaskra Ostry atak jaskry

Ostry atak jaskry jest stanem, który wymaga możliwie szybkiej hospitalizacji chorego.

Atak astmy u dziecka
Astma oskrzelowa u dzieci Atak astmy u dziecka

Astma to dość częsta choroba u dzieci. Atak astmy u dziecka może być wywołany przez alergen,...

Napad lęku
Nerwica i lęki Napad lęku

(...) zaburzeń. Jak wygląda napad lęku? Atak paniki to nie jest zwykły lęk. Osoba doświadczająca ataku paniki nie potrafi zapanować ... . W skroniach zaczyna mu pulsować i męczy go duszność. Objawy przypominają nieco zawał. Atak paniki wywołuje poczucie bezradności w chorym. Chorobie towarzyszy też nieustanny lęk przed nawrotem ataku. Jeżeli czujesz, że atak paniki zbliża się nieuchronnie, spr ... jest naznaczone katastroficznymi wizjami, negatywnymi skojarzeniami i myśleniem o śmierci. Atak paniki wywoływany jest...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij