Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Atak paniki

Zdjęcie mężczyzny / Shutterstock

Czym różnią się od siebie grzyby halucynogenne? pojawia się nagle, beż żadnej konkretnej przyczyny. Nie można go przewidzieć, zabezpieczyć się przed nim i uniknąć nieprzyjemnych doznań. Napad paniki to doświadczenie ekstremalnej trwogi o swoje życie, to przerażenie manifestujące się w postaci szeregu objawów somatycznych. Zaburzenie lękowe z napadami lęku, tzw. lęk paniczny, może być zalążkiem agorafobii (nerwicy społecznej) i przyczynić się do poważnych utrudnień w codziennym funkcjonowaniu chorego. Lęk paniczny nie jest związany z żadnymi konkretnymi okolicznościami, wysiłkiem, narażeniem na niebezpieczeństwo. Napad trwa od kilku minut do godziny. Pacjenci mają wtedy poczucie bardzo ciężkiej choroby, odczuwają strach przed śmiercią, domagają się natychmiastowej pomocy, wzywają pogotowie, mogą płakać. Charakterystyczny jest lęk przed kolejnymi napadami, czyli tzw. lęk antycypacyjny. Chory może mieć poczucie nierealności otoczenia, odłączenia się od własnej osoby. Boi się utraty panowania nad sobą, choroby psychicznej. Dlaczego pojawia się lęk paniczny? Jakie są objawy paniki i jak przeciwdziałać tego typu zaburzeniom nerwicowym?

1. Przyczyny paniki

Do tej pory psychiatrzy nie doszli do konsensusu, czy panika jest odrębnym schorzeniem, czy raczej zespołem objawów towarzyszących zaburzeniom lękowym. We współczesnych klasyfikacjach chorób, np. ICD-10, panikę traktuje się jako zestaw symptomów nadwrażliwości lękowej i wegetatywnej. Napady paniki występują u około 9% populacji, a nawroty lęku panicznego o dużej intensywności dotyczą 1-2% całego społeczeństwa. Pierwszy atak paniki przypada na okres młodości (10-28 rok życia). Dwukrotnie częściej chorują kobiety niż mężczyźni.

Co jest powodem ataków paniki? Do końca nie wiadomo. Wśród czynników etiologicznych wymienia się m.in.: skłonności genetyczne, wpływ czynników meteorologicznych, stres, traumatyczne przeżycia, np. po ciężkiej chorobie, po porodzie, wypadku. Atak paniki może współtowarzyszyć takim chorobom, jak: depresja, alkoholizm czy sezonowa choroba afektywna SAD.

2. Objawy paniki

Napadowi lęku panicznego towarzyszą liczne objawy somatyczne (cielesne), często podobne do zaburzeń w funkcjonowaniu układu krążenia czy układu oddechowego. Nawet najdłuższa lista symptomów nie odda jednak tego, co przeżywa człowiek w stanie paniki. Do typowych objawów paniki zalicza się:

  • kołatanie serca, przyspieszone tętno;
  • pocenie się (zimne poty);
  • duszność, brak tchu, problemy oddechowe;
  • hiperwentylacja – niekontrolowany płytki oddech, powodujący spadek ilości tlenu w mózgu;
  • ból w klatce piersiowej;
  • dreszcze lub nagłe uczucie gorąca;
  • drżenie;
  • uczucie dławienia się;
  • zawroty głowy, omdlewanie;
  • derealizacja lub depersonalizacja;
  • obawa przed utratą kontroli nad sobą;
  • obawa przed śmiercią;
  • drętwienie kończyn;
  • bladość;
  • nudności lub nieprzyjemne doznania w jamie brzusznej.

Panika zaczyna się nagle, stopniowo narasta, by osiągnąć apogeum w czasie kilkunastu minut. Zwykle trwa do godziny. W okresie napadu paniki nie muszą wystąpić wszystkie powyższe symptomy. Po napadzie irracjonalny lęk zwykle się utrzymuje w postaci lęku typu agorafobii (lęk przed wyjściem z domu) i lęku antycypacyjnego, tzw. „lęku przed lękiem” (obawy, że atak paniki może się powtórzyć).

3. Co robić podczas ataku paniki?

Pomoc osobom cierpiącym na nawracające napady paniki musi być indywidualizowana i starannie przygotowana. Najczęściej stosowane formy leczenia, to:

  • leczenie farmakologiczne (objawowe) – stosuje się zwykle leki antydepresyjne, zwłaszcza z grupy SSRI i benzodiazepiny;
  • psychoterapia – polega na dawaniu wsparcia, redukcji napięcia i próbie zrozumienia mechanizmu funkcjonowania lęku;
  • terapia behawioralna – opiera się zwykle na desensytyzacji, czyli stopniowym odwrażliwianiu i przyzwyczajaniu pacjenta poprzez konfrontację z sytuacją, która nie stanowi bezpośredniego zagrożenia. Ponadto chory uczy się również technik relaksacji i kontroli oddechu.

Medycyna alternatywna proponuje natomiast aromaterapię, np. kojące efekty daje olejek eteryczny z lawendy. Inną opcją może być hipnoza i lecznicza moc wyobraźni. Ćwiczenia relaksacyjne i oddechowe wykorzystywane podczas medytacji lub jogi zmniejszają częstotliwość i intensywność dolegliwości. Rozluźnienie i uspokojenie przynosi też terapia ziołowa, np. picie naparu z tarczycy, kozłka lekarskiego lub melisy oraz zażywanie magnezu, który redukuje lęk i napięcie emocjonalne.

4. Leczenie lęku napadowego

Celem leczenia zespołu lęku napadowego jest obniżenie poziomu jego odczuwania, zmniejszenie częstości napadów, nauczenie pacjenta radzenia sobie z jego objawami i zrozumienia istoty choroby. Poza psychoterapią można stosować naukę technik relaksacyjnych, rozluźniania mięśni, odprężania, prawidłowego oddychania. W leczeniu farmakologicznym stosuje się krótkotrwale (maksymalnie 3-4 tygodnie) benzodiazepiny oraz beta-blokery (np. propranolol), które przynoszą szybką ulgę. Zastosowanie mają także trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne oraz inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny. W przerywaniu napadu paniki stosuje się benzodiazepiny. Chory powinien mieć taką tabletkę przy sobie na wypadek ataku.

Ważną pomocą w trakcie napadu jest także oddychanie do papierowej lub foliowej torby. Zapobiega to powstaniu hiperwentylacji, która nasila objawy. Chorzy z napadowym lękiem uczeni są czasem, by taką papierową torbę mieć przy sobie na wszelki wypadek. Może to być także ważne dla każdego, ponieważ tak proste działanie, zastosowane przez świadków ataku, może pomóc choremu w jego opanowaniu i być dla niego pierwszą pomocą.

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2776-4.
  • Dudek D., Grabski B., Jaeschke R., Siwek M., Lęk w zaburzeniach psychicznych, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Kraków 2011, ISBN 978-83-86826-00-2.
  • Fajkowska M., Szymura B., LĘK – geneza, mechanizmy, funkcje, SCHOLAR, Warszawa 2009, ISBN 978-83-7383-343-2.
  • Sidorowicz S., (red.), Psychiatria – praktyczny przewodnik kliniczny, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-151-8.
Komentarze (9)
~Edyta 77
~Edyta 77

Witam mam 37 lat od 4 dni walcze z panikami niemam sily juz mam corke ktura ma 6 lat widzi co sie zemna dzieje niewiem co mam robic

Odpowiedz
~asia
~asia

u mnie napady paniki zdarzaja sie roznie i nigdy nie moge przewidziec kiedy.ostatnio lek mialam po trochu caly dzien,innym razem zdaza sie ze napada mnie to w najmniej przewidywanym momencie ze zdwojona sila.staram sie kontrolowac oddech a mianowicie:zamykam oczy i wyobrazam sobie kwadarat w ulubionym kolorze na kwadracie w lewym gornym rogu punkt.oddycham 4 razy i wtym samym czasie wyobraznia prowadze ten punkt gora dol.tak powtarzam z kolejnymi bokami kwadratu,oddycham gleboko i spokojnie.nie zawsze dziala ale zmniejsza kolatanie serca.napady lekowe mecza mnie,zaczynam unikac ludzi i miejsc w ktorych zdazylo sie to.

Odpowiedz
~gosc
~gosc

straszna choroba biedni ci ludzie i niby jest tak duzo psychiatrow i psychologow i ludziom nie pomagja szpitale no coz roznie w niemczech prawie kazdy ma psychologa i tam nikt z nikogo sie nie smieje i ludziom sie bardzo pomaga i ludzie z tego wychodza,

Odpowiedz
~czarna_oliwka
~czarna_oliwka

mam 19 lat i nie wytrzymuje juz tych napadow zdarzaja sie nawet gdy nic specjalnego sie nie dzieje gdy nie ma sie czym denerwowac. przezylam juz kilka powaznych atakow serca tachykardii i dretwienia rak i nog prowadzacych do ich "skamienienia" (nie mozna nimi ruszac) na co dzien zas czesto mam klopoty z oddychaniem jakbym miala scisnieta krtan cos z szyja i obrecz wokol klatki mam tiki czesto sama szybko oddycham i nie moge sie oduczyc tego mam tez szczekoscisk . nie wiem juz co robic wykancza mnie to . objawy nasilaja sie gdy nie mam zajecia zwykle (wakacje itp). nie wiem juz co mam robic te objawy utrudniaja mi normalne funkcjonowanie

Odpowiedz
~danio
~danio

@~gosc: mieszkam w Niemczech i nie widzę zbytnio różnicy jeśli chodzi o leczenie nerwicy.

Odpowiedz
~471969
~471969

Umieram... (choc nie wiesz jak to jest )takie jest 1e odczucie ,nie mozesz oddychac ,paraliz nie moge sie poruszyc ... a potem zaczyna sie klaustrofobia ,agorofobia i.t.p Tak juz mam 3 lata. Najlepiej czuje sie w domu (nie zawsze) zaczelam brac antydepresanty -pojawily sie skutki uboczne ,przestalam i tak mam do dzisiaj .Tak sobie czasem tlumacze : ze moze taka jest moja "uroda" ...

Odpowiedz
~Ola
~Ola

@~czarna_oliwka: Słuchaj miałam dokładnie to samo, nie mogłam normalnie funkcjonować, szukałam na początku przyczyn w organizmie jednak okazało się, że to napady lęku. Przez prawie pół roku brałam tabletki przypisane przez psychiatrę pomogło. Obecnie funkcjonuję bez leków jednak zdarzają mi się jeszcze napady paniki ale uczę się je kontrolować każdego dnia i nie powracają już wcześniejsze traumatyczne przeżycia.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Emocje - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Emocje
Emocje

Jak polubić poniedziałki?

Dla większości z nas, poniedziałki oznaczają powrót do stresującego i wymagającego trybu życia w pracy oraz uczucie przygnębienia. Najnowsza ankieta przeprowadzona wśród pracowników przez jedną z firm konsultingowych ujawnia, że częściej chorujemy i...

Emocje

Fundacja Dr Clown

Weekendy w szpitalu bywają różne. Dla dzieci to dodatkowy powód do smutku - kiedy nie mogą wyjść na przepustkę. Obce otoczenie, odebrane poczucie bezpieczeństwa i komfortu, ból, jaki niesie choroba i utrata kontaktu z bliskimi. Dziecku należy dać prawo do...

Emocje

Być kobietą

Bycie kobietą to fakt biologiczny, psychologiczny, hormonalny, estetyczny, intelektualny. Bycie kobietą to przyjemność, przywilej i wyzwanie. Co oznacza bycie kobietą? Życie po to, aby przekazywać życie? Dodatek, ozdoba mężczyzny? Możliwość przeżywania...

Emocje

Co na smutek?

Sposoby na smutek Pytanie zadawane często samemu sobie. Jak przestać widzieć wszystko w czarnych barwach? Jak walczyć z wszechogarniającym uczuciem żalu, bólu, przygnębienia? Nie ma jednej recepty. Każdy z nas inaczej reaguje na przykre zdarzenia i każdy...

Emocje

Satysfakcja z życia

(...) ich realizacji, cechy osobowości, emocje i doświadczenia życiowe. Osoba biedna, o niższym prestiżu społecznym, ale zdystansowana do...

Emocje

Jak nauczyć się cierpliwości?

Jak nauczyć się cierpliwości? Czy to w ogóle jest możliwe? Cierpliwość to umiejętność czekania. Ale jak czekać, skoro czas ucieka bezpowrotnie, a człowiek ma tyle spraw do załatwienia i marzeń do zrealizowania? Przecież czas to pieniądz. Dzisiejszym...

Emocje

Jak sobie radzić z zazdrością?

Zazdrość to uczucie frustracji, wynikające z przeświadczenia, że można utracić coś, na czym nam zależy. Zazdrość jest często traktowana jako stan niegodny człowieka spełniającego się, który wie, czego chce od życia. Od wieków łączono ją z miłością i...

Emocje

Jak być szczęśliwym?

Jak być szczęśliwym człowiekiem? Co robić, by osiągnąć szczęście? Coraz częściej zadaje się te pytania w mediach, prasie, telewizji. Ludzie kupują szereg poradników z cudownymi radami, co zrobić, by osiągnąć subiektywną radość z życia. Gotowej recepty...

Emocje

Czy jesteś impulsywny?

(...) to opanować i przeczekać aż emocje opadną. (1 punkt) Pytanie 3. Czy często gestykulujesz? a) Bardzo często. (2 punkty)b) Dość często ... . Emocje jednak masz zawsze pod kontrolą i niełatwo cię wyprowadzić z równowagi. 9-5 punktów – umiarkowana...

Emocje

Skończ z cierpieniem, zacznij cieszyć się życiem!

7 listopada ukazał się poradnik "Skończ z cierpieniem, ciesz się życiem!" autorstwa Byron Katie. Wydawcą książki jest G+J Książki. Byron Katie na podstawie swoich doświadczeń stworzyła metodę PRACA (The Work), która pomaga osiągnąć duchowe i psychiczne...