Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Badanie histopatologiczne

Badanie histopatologiczne to mikroskopowe badanie materiału cytologicznego, które ma na celu ocenę i diagnozę zmian nowotworowych w tkankach. Jest skuteczniejsze niż cytologia, ponieważ pozwala na przestrzenną ocenę zmian chorobowych. Trwa zazwyczaj kilkanaście minut. Przed wykonaniem go, należy zgłosić lekarzowi skłonność do krwawień (skaza krwotoczna) oraz uczulenie na leki i zewnętrzne środki odkażające.

1. Co to jest badanie histopatologiczne?

Badanie histopatologiczne znamion

Znamiona skórne dzielą się na melanocytowe i komórkowe. Zmiany melanocytowe różnicuje się ze względu na występowanie: na skórne i naskórkowe. Są to postacie łagodne i nie stanowią większego zagrożenia dla życia. Statystyki dowodzą, iż przeciętny człowiek ma na sw...

Badanie histopatologiczne charakteryzuje się wysokim stopniem skuteczności. Ma duże zastosowanie w diagnostyce choroby nowotworowej. Polega na pobraniu materiału cytologicznego i zbadaniu go pod mikroskopem. Stanowi wstęp do każdej diagnozy i podjęcia odpowiedniego sposobu leczenia. Dzięki obrazowi badania histopatologicznego lekarz podejmuje decyzję o rozległości zabiegu operacyjnego, orzeka o rodzaju nowotworu i stopniu jego złośliwości. Wybór metody histopatologicznej zależy od rodzaju podejrzewanego nowotworu, nakłuwanej tkanki, osiągalności guza, wyboru znieczulenia (znieczulenia ogólnego lub znieczulenia miejscowego), metody operacyjnej (jeśli stwierdzony został nowotwór).

Sposób pobierania materiału histopatologicznego powoduje, że wyróżnia się kilka metod histopatologicznych, do których należą:

  • cytologia złuszczeniowa;
  • biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC, punkcja);
  • biopsja gruboigłowa (oligobiopsja);
  • biopsja wiertarkowa;
  • biopsja otwarta;
  • biopsja śródoperacyjna (badanie doraźne, intra);
  • diagnostyczne otwarcie jamy brzusznej;
  • laboratoryjne techniki przygotowania pobranego materiału;
  • preparaty barwione;
  • preparaty mrożone;
  • rozmaz.

2. Wskazania i przebieg badania histopatologicznego

Tkanki pobrane na drodze metody, jaką jest biopsja, zostają umieszczone w formalinie (lub innym utrwalaczu), a następnie są poddawane obróbce histopatologicznej. Polega ona na umieszczeniu materiału w stężonym roztworze etanolu (lub innej substancji) w celu odwodnienia próbki. Po upływie kilkunastu godzin jest on utwardzany i zalewany parafiną, a następnie krojony w kilkumilimetrowe paseczki, umieszczane na szkiełkach mikroskopowych i poddawane procesowi barwienia.

 W trakcie badania pacjent powinien zgłosić wszelkie doznania bólowe, jeżeli takie występują.

Badanie to wykonuje się, gdy jest potrzeba rozpoznania histopatologicznego, oceny zaawansowania klinicznego choroby, uzyskania materiału do innych badań (obecność receptorów, np. estrogenowych w guzach piersi) czy też oceny czystości onkologicznych wyciętych marginesów tkankowych.

Histopatologiczne badania są niezastąpione w diagnostyce chorób nowotworowych. Jego wynik pozwala dodatkowo na ocenę zmian chorobowych u osób zmarłych, u których wykonano sekcję naukową-lekarską lub sądowo-lekarską, stwierdzenie przyczyny zgonu, obserwację postępu leczenia, a także rozpoznanie wielu schorzeń zapalnych i zwyrodnieniowych.

3. Badanie histopatologiczne skóry głowy

Nie u każdej osoby borykającej się z problemem łysienia konieczne jest przeprowadzenie szczegółowych, specjalistycznych badań. W większości przyczynami łysieniazaburzenia hormonalne oraz choroby ogólnoustrojowe, czasami stosowane leki lub niewłaściwa dieta. W takich przypadkach kluczem do właściwego rozpoznania jest wywiad lekarski i szczera rozmowa z lekarzem. Czasami konieczne są także badania laboratoryjne, w szczególności pod kątem hormonów. Jeśli przyczyną łysienia jest choroba ogólnoustrojowa, najczęściej wypadaniu włosów towarzyszą inne objawy tej choroby.

Badanie histologiczne skóry głowy w celu wykrycia przyczyny wypadania włosów nie jest procedurą rutynową. Ponieważ jest to badanie inwazyjne, nie jest wykonywane u każdego pacjenta borykającego się z łysieniem. Po pierwsze to badanie włosów jest procedurą wymagającą wycięcia fragmentu skóry głowy, więc niesie za sobą większe ryzyko powikłań niż inne badania oceniające włosy i skórę głowy. Po drugie badanie to nie zawsze wniesie dużo istotnych informacji. Jeśli przyczyną łysienia jest np. cukrzyca czy choroby tarczycy, pobranie wycinka skóry głowy nie zbliży zbytnio do rozpoznania. Stosowane jest zazwyczaj tylko jeżeli obraz łysienia jest bardzo nietypowy lub jako przyczynę łysienia podejrzewa się chorobę skóry głowy.

3.1. Przebieg badania histopatologicznego skóry głowy

Aby możliwe było badanie histopatologiczne skóry głowy, konieczne jest pobranie niewielkiego wycinka tej skóry. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym. Pobrany wycinek jest naprawdę niewielki, ma wymiary zazwyczaj ok. 2mm x 2mm, max do 4mm. Zazwyczaj pobiera się fragmenty skóry głowy z 2-6 miejsc. Następnie pobrany fragment jest badany przez specjalistę pod mikroskopem, przy zastosowaniu odpowiednich barwień. Badanie jest bardzo selektywne i dokładne. Patolog ocenia pobrane wycinki, opisuje liczbę wszystkich mieszków włosowych, ich gęstość, odsetek mieszków prawidłowo rosnących oraz tych, które znajdują się w fazie zaniku, a także grubość włosa. Sprawdza także czy we wszystkich pobranych wycinkach włosy rosną w ten sam sposób – to także daje dużo informacji o przyczynie łysienia.

3.2. Wskazania do badania histopatologicznego skóry głowy

Badanie histopatologiczne może być konieczne przy nietypowym łysieniu plackowatym, łysieniu bliznowatym i w niektórych przypadkach łysienia androgenowego.

Łysienie plackowate to choroba skóry o niejednorodnej etiologii, objawiająca się występującymi przejściowo lub stale ogniskami wyłysienia oddzielonym prawidłowo owłosioną skórą głowy. Przyczyn takiego stanu może być wiele – od podłoża genetycznego przez zaburzenia układu nerwowego aż do chorób skóry. Właśnie w przypadku tych ostatnich badanie histopatologiczne może wiele wnieść do rozpoznania a także umożliwić rozpoczęcie właściwego, celowanego leczenia. Chorobami skóry, które mogą być przyczyną łysienia plackowatego są między innymi toczeń rumieniowaty oraz bielactwo.

Innym, mało charakterystycznym typem łysienia jest łysienie bliznowaciejące. Polega ono na nieodwracalnym uszkodzeniu mieszków włosowych. Może być chorobą wrodzoną lub nabytą. Może być następstwem promieniowania X, urazów, oparzeń chemicznych, a także nowotworów skóry. Ponieważ w przypadku łysienia bliznowatego w grę wchodzi różnicowanie z nowotworem – pobranie fragmentu skóry głowy do oceny histopatologicznej często jest niezbędne.

Łysienie androgenowe, czyli takie spowodowane zaburzeniami hormonalnymi, a konkretnie nadmiarem hormonów męskich czyli androgenów, rzadko jest wskazaniem do wykonania biopsji skóry, ewentualnie jeżeli w grę wchodzi przeszczep włosów.

Badanie histopatologiczne skóry głowy a przy tym także włosów, jest badaniem rzadko wykonywanym, do którego istnieje tylko kilka konkretnych wskazań. Szczególną jego zaletą jest dokładność a ponadto fakt, że nie jest badany tylko stan włosów, ale także skóry głowy, co może okazać się bardzo przydatne w przypadku chorób skóry głowy, gdyż to właśnie one mogą być przyczyną łysienia. Trudno sobie wyobrazić, że włos będzie rósł prawidłowo, jeżeli podłoże z którego wyrasta prawidłowe nie jest.

Bibliografia

  • Skokowski J., (red.), Badanie histopatologiczne, [w:] Encyklopedia Badań Medycznych, Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996.
  • Chosia M., Domagała W., Urasińska E. Podstawy patologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-3499-8
  • Domagała W., Stachura J. PATOLOGIA znaczy słowo o chorobie, Kraków 2008, ISBN 978-83-60183-64-9

Źródła zewnętrzne

Redakcja abcZdrowie,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Badanie histopatologiczne - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Badanie histopatologiczne
Badanie histopatologiczne

Pobieranie odcinków do badania histopatologicznego

Badanie histopatologiczne w wielu wypadkach jest konieczne do weryfikacji postawionej wstępnie diagnozy, a także do oceny stopnia zaawansowania choroby (np. nowotworowej) i zaplanowania postępowania terapeutycznego. Obecnie stosuje się wiele technik pobierania próbki do badań. W przypadku zmian dotyczących tkanki nabłonkowej stosuje się cytologię złuszczeniową, w innych przypadkach korzysta się z biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (BAC), biopsji gruboigłowej, biopsji wiertarkowej, biopsji otwartej i...

Badanie histopatologiczne

Badanie histopatologiczne jako niezbędne do potwierdzenia prawidłowej diagnozy

Badanie histopatologiczne polega na pobraniu wycinka z tkanki pacjenta objętej zmianami patologicznymi i jej ocenie pod mikroskopem. Badanie takie umożliwia w zdecydowanej większości przypadków precyzyjne określenie charakteru patologii, co ma znaczenie zwłaszcza w przypadku zmian nowotworowych, zapalnych i zwyrodnieniowych. Niestety, podstawowy repertuar badań ... rodzaju choroby. Warto jeszcze zauważyć, że badanie histopatologiczne nie jest oderwane od rzeczywistości klinicznej, a...

Badania

Badanie plwociny

Do badania plwociny pobiera się od pacjenta wydzielinę z drzewa oskrzelowego, w tym celu pacjent musi odkrztusić, a następnie odpluć tzw. plwocinę, nie ślinę. Materiał do badania pobiera się przeważnie rano, by uzyskać plwocinę zalegającą w drzewie oskrzelowym...

Badania

Badanie uszu

Badanie uszu (otoskopia) polega na obejrzeniu go przez lekarza za pomocą otoskopu. Badane jest wnętrze uszu, tj. przewód słuchowy od małżowiny usznej do miejsca, gdzie występuje błona bębenkowa. Wykonuje się je między innymi wtedy, gdy pojawił...

Badania

Badanie zeza

Zez dość często występuje u niemowląt, które nie mają jeszcze w pełni wykształconego wzroku i zazwyczaj z czasem mija. Jednak rodzice powinni bacznie obserwować oczy swojego dziecka, ponieważ im wcześniej wykryta i leczona wada wzroku, tym większe...

Diagnostyka osteoporozy

Badanie osteoporozy

Badanie osteoporozy to tak naprawdę dość dużo różnego rodzaju testów. Prawidłowa diagnoza osteoporozy może wymagać przebadania krwi i moczu oraz badań obrazowych. Te

Badania

Badanie snu

Procesy związane z regulacją snu to proces homeostatyczny, okołodobowy i wewnątrzdobowy. Zgodnie z pierwszym potrzeba snu narasta w czasie czuwania i spada w czasie snu. Jeśli sen nie nastąpi we właściwym momencie, to potrzeba snu będzie nadal narastała....

Badania

Badanie chodu

Chód jest bardzo złożoną czynnością ruchową, a jego nieprawidłowości poważnie upośledzają codzienne funkcjonowanie człowieka. To dlatego analiza chodu pozwalająca na jego ocenę oraz określenie rodzaju i stopnia występujących nieprawidłowości ma...

Badania

Badanie mowy

Badanie mowy przeprowadzane jest głównie przez logopedów, ale stanowi także ważny element badania neurologicznego. Zwykle pacjentami są dzieci, u których występuje opóźnienie rozwoju mowy, seplenienie czy jąkanie, ale do logopedów...

Badanie cytogenetyczne

Badanie kariotypu

Kariotyp to charakterystyczny układ chromosomów, obecnych we wszystkich komórkach jądrzastych człowieka i zwierząt. Wywiad lekarski (inaczej badanie cytogenetyczne) o

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500