Badanie histopatologiczne

Badanie histopatologiczne to mikroskopowe badanie materiału cytologicznego, które ma na celu ocenę i diagnozę zmian nowotworowych w tkankach. Jest skuteczniejsze niż cytologia, ponieważ pozwala na przestrzenną ocenę zmian chorobowych. Trwa zazwyczaj kilkanaście minut. Przed wykonaniem go, należy zgłosić lekarzowi skłonność do krwawień (skaza krwotoczna) oraz uczulenie na leki i zewnętrzne środki odkażające.

Spis treści

Co to jest badanie histopatologiczne?

Badanie histopatologiczne charakteryzuje się wysokim stopniem skuteczności. Ma duże zastosowanie w diagnostyce choroby nowotworowej. Polega na pobraniu materiału cytologicznego i zbadaniu go pod mikroskopem. Stanowi wstęp do każdej diagnozy i podjęcia odpowiedniego sposobu leczenia. Dzięki obrazowi badania histopatologicznego lekarz podejmuje decyzję o rozległości zabiegu operacyjnego, orzeka o rodzaju nowotworu i stopniu jego złośliwości. Wybór metody histopatologicznej zależy od rodzaju podejrzewanego nowotworu, nakłuwanej tkanki, osiągalności guza, wyboru znieczulenia

Badanie histopatologiczne znamion

Znamiona skórne dzielą się na melanocytowe i komórkowe. Zmiany... »

(ogólnego lub miejscowego), metody operacyjnej (jeśli stwierdzony został nowotwór).

Sposób pobierania materiału histopatologicznego powoduje, że wyróżnia się kilka metod histopatologicznych, do których należą:

cytologia złuszczeniowa;
biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC, punkcja);
biopsja gruboigłowa (oligobiopsja);
biopsja wiertarkowa;
biopsja otwarta;
biopsja śródoperacyjna (badanie doraźne, intra);
diagnostyczne otwarcie jamy brzusznej;
laboratoryjne techniki przygotowania pobranego materiału;
preparaty barwione;
preparaty mrożone;
rozmaz.

Wskazania i przebieg badania histopatologicznego

Tkanki pobrane na drodze metody, jaką jest biopsja, zostają umieszczone w formalinie (lub innym utrwalaczu), a następnie są poddawane obróbce histopatologicznej. Polega ona na umieszczeniu materiału w stężonym roztworze etanolu (lub innej substancji) w celu odwodnienia próbki. Po upływie kilkunastu godzin jest on utwardzany i zalewany parafiną, a następnie krojony w kilkumilimetrowe paseczki, umieszczane na szkiełkach mikroskopowych i poddawane procesowi barwienia.

Przed badaniem należy zgłosić lekarzowi, czy występuje skłonność do krwawień, uczulenie na jakiekolwiek leki, a przede wszystkim na leki odkażające, np. jodynę. W trakcie badania pacjent powinien zgłosić wszelkie doznania bólowe, jeżeli takie występują.

Badanie to wykonuje się, gdy jest potrzeba rozpoznania histopatologicznego, oceny zaawansowania klinicznego choroby, uzyskania materiału do innych badań (obecność receptorów, np. estrogenowych w guzach piersi) czy też oceny czystości onkologicznych wyciętych marginesów tkankowych.

Badanie histopatologiczne jest niezastąpione w diagnostyce chorób nowotworowych. Jego wynik pozwala dodatkowo na ocenę zmian chorobowych u osób zmarłych, u których wykonano sekcję naukową-lekarską lub sądowo-lekarską, stwierdzenie przyczyny zgonu, obserwację postępu leczenia, a także rozpoznanie wielu schorzeń zapalnych i zwyrodnieniowych.

Przypisy

Skokowski J., (red.), Badanie histopatologiczne, [w:] Encyklopedia Badań Medycznych, Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996.

Chosia M., Domagała W., Urasińska E. Podstawy patologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-3499-8

Domagała W., Stachura J. PATOLOGIA znaczy słowo o chorobie, Kraków 2008, ISBN 978-83-60183-64-9

Linki zewnętrzne

Diagnostyka nowotworów – patomorfologia czy techniki specjalne?

Artykuły Badanie histopatologiczne

Toksoplazmoza IgG, IgM

Toksoplazmoza to choroba wywołana przez bakterie, pierwotniaki i pasożyty, występujące u różnych zwierząt domowych i dzikich. U człowieka zakażenie przebiega bezobjawowo. Z ciężkim przebiegiem ...

Badanie endoskopowe tchawicy i oskrzeli

Badanie endoskopowe tchawicy i oskrzeli nazywane jest inaczej wziernikowaniem tchawicy i oskrzeli, bronchoskopią lub bronchofiberoskopią. Polega na wprowadzeniu do tchawicy, przez usta lub nos, ...

Badanie biopsyjne w stomatologii

Badanie biopsyjne w stomatologii to pobranie tkanek z wnętrza jamy ustnej do zbadania. Pobiera się materiał tkankowy z miejsc zmienionych chorobowo, to znaczy ze zmian dystroficznych, ...

Badanie radiologiczne górnego odcinka przewodu pokarmowego

Badanie radiologiczne górnego odcinka przewodu pokarmowego nazywane jest inaczej badaniem kontrastowym przełyku, żołądka i dwunastnicy. Wykonuje się je w celu uwidocznienia górnego odcinka ...

Znamiona

Znamiona towarzyszą nam przez całe życie. Rodzimy się z nimi i umieramy. Nie są one niebezpieczne dla skóry, ale czasami jednak mogą przekształcić się w komórki nowotworowe skóry.

Ocenia się, że w niedalekiej przyszłości 1 na 90 osób będzie zagrożona jego rozwojem nowotworu złośliwego jakim jest czerniak. O tym jakie jest rokowanie tej choroby przesądza jednak stopień zaawansowania choroby.<br />
<br />
Niebezpieczeństwo tego nowotworu polega na tym, że zagrożenie dla zdrowia stwarza przede wszystkim szybki rozsiew, który tworzy przerzuty drogą naczyń krwionośnych i chłonnych. Taka sytuacja grozi także tym, że przerzuty prócz w regionalnych i pozaregionalnych węzłach chłonnych, można stwierdzić przede wszystkim w wątrobie, płucach, mózgu i kościach.<br />
<br />
Niepokojące zmiany na ciele należy więc bezwzględnie skonsultować z lekarzem i jeśli to koniecznie niezwłocznie je usuwać. Im później wykryty nowotwór, tym mniejsza szansa na wyleczenie. Okazuje się, że przeżycie 15-letnie wynosi: 45-50% u chorych w pierwszym stopniu zaawansowania klinicznego czerniaka, około 40% w II stopniu, 10-30% w III stopniu i tylko 1-2% w IV stopniu.<br />
<br />
Czy pieprzyki na skórze mogą zwiastować pojawienie się czerniaka? O tym opowie prof. Waldemar Placek, dermatolog.

Helicobacter pylori

Helicobacter pylori to bakteria Gram–ujemna, która związana jest z chorobami błony śluzowej żołądka i dwunastnicy. Zakażenie Helicobacter pylori dotyczy około 70 - 80% ludności w Polsce. Jest to ...

Helicobater pylori to rodzaj bakterii znajdującej się w przewodzie pokarmowym, tj. osiedlającej się w żołądku i dwunastnicy. Bakteria jest przyczyną aż 92% przypadków wrzodów dwunastnicy i 70% wrzodów żołądka. Lokalizuje się na powierzchni błony śluzowej wyścielającej żołądek lub na błonie śluzowej dwunastnicy czy przełyku. Bakteria rozkłada mocznik do dwutlenku węgla i amoniaku w wyniku zobojętniania kwasów żołądkowych.<br />
<br />
Zakażenie H. pylori dotyczy około połowy ludzi na całym świecie. Częstość zakażenia jest bardzo wysoka, około 50-80% całej ludności. Rozprzestrzenianiu się bakterii sprzyja niedożywienie dzieci i niedobór witamin. Zakażenie powoduje ostre zapalenie części przedodźwiernikowej żołądka, które następnie przechodzi w postać przewlekłą. U niektórych osób powstaje nadżerka i owrzodzenia, a u innych rozwija się rak lub chłoniak żołądka.<br />
<br />
Zakażenie można stwierdzić za pomocą wielu metod inwazyjnych, które wymagają pobrania materiału do badania za pomocą endoskopu. W jaki sposób można rozpoznać zakażenie H. pylori?

Sigmoidoskopia

Sigmoidoskopia to badanie endoskopowe końcowego odcinka jelita grubego, a dokładniej ostatnich 60 - 80 cm, czyli odbytnicy, esicy i części zstępnicy. Może być stosowana do celów diagnostycznych, ...

Rodzinna polipowatość widoczna dzięki badaniu endoskopowemu.

PH-metria przełyku

PH-metria przełyku to badanie służące do oceny zmian pH w przełyku. Dzięki temu badaniu można stwierdzić, co wywołuje objawy choroby refluksowej przełyku, czyli zarzucanie treści żołądkowej do ...

Typowy, prosty pH-metr palcowy z elektronicznym miernikiem SEM.

Biopsja nosa

Biopsja nosa jest zabiegiem polegającym na wycięciu fragmentu błony śluzowej nosa. Ma to na celu uzyskanie materiału biologicznego do dalszego badania histopatologicznego , którego wyniki mogą ...

Biopsja trzustki

Trzustka to narząd gruczołowy znajdujący się w górnej części brzucha. Produkuje enzymy, które trawią pokarmy i regulują poziom cukru we krwi . Zaburzenia wzrostu oraz masy trzustki mogą być ...

Metodami, które wykorzystuje się często w leczeniu cukrzycy jest przeszczep trzustki lub wysp trzustkowych, jednak nieustannie są przeprowadzane badania nad innymi rozwiązaniami. Ich wadą jest jednak to, że nie są one zbyt doskonałe, dlatego mogą być odpowiednie jedynie dla konkretnych przypadków. Chodzi bowiem o to, aby chory dzięki nim więcej skorzystał niż stracił.<br />
<br />
Jedną z takich metod jest wziewna droga podawania cukrzycy. Taka technika ma na celu przede wszystkim zaoszczędzenie chorym ciągłego kłucia. Rozwiązanie to może być stosowane w cukrzycy typu drugiego. Nie ma jednak dowodów na to, że podanie leku taką drogą zapewnia działanie hipoglikemizujące.<br />
<br />
Inną metodą leczenia cukrzycy jest także wszczepialna pompa insulinowa, która jest sterowana poziomem glikemii, co ma naśladować fizjologiczną pracę trzustki. Przeszkodą w stosowaniu takiego rozwiązania jest fakt, iż wprowadzeniu do jej stosowania utrudnia zawodność systemu ciągłego monitorowania glikemii.<br />
<br />
Jakie są wskazania do przeszczepu wysp trzustkowych? Więcej na ten temat powie dr Michał Wszoła, chirurg.

Biopsja aspiracyjna jajnika

Biopsja aspiracyjna jajnika to badanie jajników, polegające na pobraniu z nich wycinka i zbadanie go pod mikroskopem w celu wykrycia, czy zmiany mają postać rakową. Biopsję aspiracyjną ...

Choroba Hashimoto

Choroba Hashimoto to zapalenie gruczołu tarczowego, które jest jedną z najczęstszych przyczyn niedoczynności tarczycy. Ta choroba autoimmunologiczna częściej występuje u kobiet powyżej 50. roku życia.

Choroba Plummera

Choroba Plummera to inaczej wole guzkowe toksyczne. Ta choroba tarczycy charakteryzuje się występowaniem guzków na tarczycy wydzielających dodatkowo hormony tarczycy, prowadząc do jej nadczynności.

Nowotwór złośliwy grasicy

Grasica to niewielki organ zlokalizowany w górnej części klatki piersiowej, pod mostkiem. Jest on częścią układu limfatycznego, a odpowiada za produkcję białych krwinek, czyli limfocytów, które ...

Nie zostały jeszcze opracowane standardy dotyczące leczenia nowotworu złośliwego grasicy, choć dużą skuteczność wykazuje chemioterapia.

Endoskopowa biopsja przełyku

Biopsja endoskopowa przełyku jest to badanie wykonywane przy użyciu endoskopu, czyli przyrządu optycznego, który po wprowadzeniu do światła przełyku pozwala na dokładne zobrazowanie jego śluzówki ...

Zwężenie przełyku może być wynikiem nieleczonego, przewlekłego refluksu żołądkowo-jelitowego.

USG dopochwowe

W ginekologii i położnictwie USG jest podstawową metodą diagnostyczną. Wprowadzenie ultrasonograficznej sondy dopochwowej znacznie poprawiło jakość badania i umożliwiło precyzyjną ocenę małych ...

Zdjęcie przedstawia w oznaczonej kolejności: pęcherz moczowy, macicę oraz pochwę

Nowotwór złośliwy tarczycy

Nowotwór złośliwy tarczycy to najczęstszy nowotwór złośliwy gruczołów układu wewnątrzwydzielniczego. Występuje stosunkowo rzadko w porównaniu do innych nowotworów złośliwych. Rak tarczycy stanowi ...

U wielu dorosłych osób diagnozowane są niewielkie guzki zlokalizowane w obszarze gruczołu tarczowego, jednak ryzyko nowotworu złośliwego nie przekracza 5% przypadków.

Powiększenie węzłów chłonnych

Węzły chłonne to struktury, które położone są na przebiegu naczyń limfatycznych. Główną funkcją węzłów jest filtracja zawartej w niej limfy oraz udział w wytwarzaniu przeciwciał. Likwidując ...

Nacięcie oczodołu

Choroby oczu to częsty problem. Leczenie chorób oczu zaczyna się od diagnozy choroby, do której niekiedy konieczny jest materiał pobrany ze zmian w obrębie oczodołu. U niektórych osób zasadne jest ...

Jak rozpoznać reumatyzm?

Jak rozpoznać reumatyzm? Głównie poprzez ból stawów, ale nie tylko. Mogą być różne choroby reumatyczne, zarówno u osób starszych, jak i młodszych. Jak więc prawidłowo je zdiagnozować?

Pytania do eksperta

Interpretacja wyniku badania histopatologicznego u czterdziestoletniego mężczyzny

Witam! Proszę o interpretację wyniku badań histopatologicznych wycinków pobranych podczas kolonoskopii jelita grubego. Opis makroskopowy drobne szare wycinki Opis patomorfologiczny: Foci adenocarcinomatosi, mucykarmin ogniskowo dodatni. (Wycinki 231,895G 231,896 G.) Co to oznacza. Jaki jest stopień nowotworu i jak go leczyć? Zmiana jest na głębokości 10 -15 cm tu 1/2 objętości jelita (tak ...

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Interpretacja wyniku badania histopatologicznego u pięćdziesięcioletniej kobiety

Odpowiada: lek. med. Agnieszka Barchnicka

Interpretacja wyniku badania histopatologicznego po wycięciu guza jelita grubego

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Interpretacja wyniku badania histopatologicznego materiału z szyjki macicy

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Interpretacja wyniku badania histopatologicznego u sześćdziesięciolatki

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin